वराहपुराणम्

निश्चयार्थं पुनः सोऽथ गोकर्णस्ताः प्रणम्य च 172.

मग खात्री करण्यासाठी गोकार्णाने पुन्हा त्यांना वंदन केले.

यदि गोप्यं ममार्त्तस्य वैरूप्यं कथयिष्यथ

जर तुम्ही माझ्या यातनेमुळे झालेल्या विद्रूपतेचं गुपित उघड केलंत—

एवमुक्ते तदा तासां मध्ये एकाऽब्रवीदिदम्

असं त्यानं म्हटल्यानंतर, त्यांच्या मधून एकीने असं सांगितलं—

शृणु वत्स वदिष्येऽहं विरूपकरणं यथा

ऐक बाळा, मी तुला सांगते, ही विद्रूपता कशी झाली ते.

आस्ते मधुपुरी रम्या नृणां मुक्तिप्रदायिनी

मधुपुरी नावाचं एक सुंदर शहर आहे, जे माणसांना मुक्ती देतं.

चातुर्मास्यं तीर्थसेवी स गतो भक्तिपूर्वकम्

तो तिथे भक्तीभावाने, चातुर्मासाचे व्रत पाळत गेला.

आरामवाटिकाः शुभ्राः प्राकारवरवेष्टिताः

त्या ठिकाणी सुंदर बागा होत्या, उत्तम भिंतींनी वेढलेल्या.

फलवन्तो द्रुमास्तस्मिन्सर्वर्त्तुसुमनोहराः

त्या बागांमध्ये सर्व ऋतूंमध्ये मन मोहवणारी, फळांनी लगडलेली झाडं होती.

सेवकैर्नाशितः सर्वं आरामः सफलद्रुमः

त्या सर्व फळझाडांनी भरलेल्या बागा सेवकांनी नष्ट केल्या.

बहुधा वार्यमाणैस्तु पापबुद्धिसमाश्रितैः

बर्‍याच जणांनी त्यांना थांबवायचा प्रयत्न केला, पण दुष्ट मनाच्या लोकांनी ऐकलं नाही.

पञ्जरस्थो यथा सिंहः कोऽस्मांस्त्राता भवेदिति 172.

पिंजऱ्यात अडकलेल्या सिंहासारखा तो विचार करत होता, 'आता आपल्याला कोण वाचवणार?'

रुरोदोच्चैः स्वरं दीना हा कष्टमिति जल्पती

ती मोठ्याने, दुःखी स्वरात रडू लागली, 'हाय, किती वाईट!' असं म्हणत.

श्रूयते बहुधाकारो गोकर्णोऽप्यतिदुःखितः

असं ऐकायला येतं की, गोकर्णालाही अनेक प्रकारे फार दुःख झालं.

प्राञ्जलिर्दीनया वाचा सान्त्वयामास ताः शनैः

त्याने हात जोडून, हलक्या आणि दुःखाने भरलेल्या आवाजात त्यांना हळूहळू धीर दिला.

भविता यदि तत्राहं राजानं तं निवारयम्

जर मी तिथे असेन, तर त्या राजाला मी थांबवीन.

इत्युक्तमात्रे वचने ताः सर्वा लब्धचेतसः कस्त्वं कथय कस्माच्च स्थानाद्यत्त्वमिहागतः

हे शब्द ऐकताच त्या सगळ्यांनी धीर धरला—'तू कोण आहेस? आणि इथं का आलास, सांग.'

गोकर्ण उवाच पूर्वं दृष्टा भवत्यो वै चार्वंग्यश्चारुलोचनाः

गोकर्ण म्हणाला—पूर्वी मी तुम्हा सर्वांना पाहिलं होतं, सुंदर रूपाच्या आणि सुंदर डोळ्यांच्या.

इदानीं मलिना जाता मम शोकविवर्द्धनाः

आता मात्र तुम्ही मलिन दिसता, आणि त्यामुळे माझं दुःख वाढलं आहे.

ज्येष्ठा सोवाच तस्याग्रे पुष्पजात्या स्वलंकृताः

त्याच्या समोर ज्येष्ठेने, स्वतःच्या जातीच्या फुलांनी सजून, बोलायला सुरुवात केली.

हृद्यवेषाः सुचार्वंग्यः पुष्पवृद्धिरताः तदा

त्या काळी त्यांचे रूप मनमोहक होते, अंग सुंदर होते आणि ते फुलांची वाढ करण्यासाठी नेहमीच झटत असत.

राजलोकैः पीडिताश्च च्छेदनोन्मूलनेन च 172.

पण राजाच्या नोकरांनी त्यांना छाटून आणि मूळासकट उपटून त्रास दिला.

पुष्पमालाविहीनाश्च मूलस्कन्धावशेषिताः

फुलांच्या माळा नसल्याने, फक्त मूळ आणि खोड उरले.

यो देवस्तत्र पाषाणो मृत्पिण्डेष्टकयन्त्रितः

तेथे जो देव आहे, तो दगडाचा असून मातीच्या किंवा विटांच्या गाठीमध्ये ठेवलेला आहे.

पुण्यं सोदकपूर्णोऽयं तस्यारामस्य सेचकम्

हे पाण्याने भरलेले पात्र पुण्याचे आहे; ते त्या बागेची पाणी देण्याची सोय करते.

ये च वृक्षाः फलोपेतास्ते सौवर्णाश्च सत्तम तस्या नाशाद्यथा नोऽत्र जातेयं च विरूपता

जे झाडे फळांनी भरलेली आहेत, आणि जे सोन्याची आहेत, हे श्रेष्ठा, ती नष्ट झाली तर येथे जशी कुरूपता आली आहे, तशी होणार नाही.

गोकर्ण उवाच करणात्कूपदेवानां तस्य पुण्यफलं वद

गोकर्ण म्हणाला: तेथे विहिरींचे देव बनवल्याने काय पुण्य मिळते ते मला सांग.

ज्येष्ठोवाच इष्टेन लभते स्वर्गं पूर्त्ते मोक्षं च विन्दति

ज्येष्ठ म्हणाले: यज्ञ केल्याने स्वर्ग मिळतो; पुण्यकर्मांनी मोक्ष मिळतो.

वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च

विहिरी, कूप, तळे आणि देवांची मंदिरे—

भूमिदानेन ये लोका गोदानेन च कीर्त्तिताः

भूमीदान आणि गोधन केल्याने मिळणारे लोक लोकांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.