वराहपुराणम्

पक्षिण ऊचुः पोताभ्याशगतिं यासि पितुस्तव गतिं प्रति

पक्ष्यांनी म्हटलं, 'तू आपल्या वडिलांच्या मार्गाने तरिकेजवळ जा.'

ममैव पादविन्यासे क्रमयिष्ये यथा जलम्

'तू जिथे पाऊल ठेवशील, तिथे मीही पाण्यात पाऊल ठेवीन.'

मम चंच्वावगाहेन नङ्क्ष्यन्ति जलजन्तवः

'माझ्या चोचीने पाण्यात शिरल्यावर, पाण्यातील प्राणी नष्ट होतील.'

तारयामास वेगेन गत्वा पृष्ठं जटायुषः

त्याने वेगाने त्याला पार नेले आणि जटायूच्या पाठीवर पोहोचवले.

हृत्कण्ठं चैव गम्भीरं सुखेन सुकृती यथा

त्याने मनापासून आणि खोल आवाजात, सौम्यपणे, जसा सत्पुरुष बोलतो तसा, बोलला.

सरोवरं च पद्माढ्यं मणिरत्नविभूषितम्

कमळांनी भरलेले, रत्नांनी व मौल्यवान दगडांनी सजलेले एक सुंदर सरोवर होते.

पुष्पाण्यादाय देवं च पूजयित्वा स केशवम् दृष्ट्वा निलिल्ये चैकान्ते शुकस्यानुमते स्थितः

फुले गोळा करून, त्या देव केशवाची पूजा केली. त्याला पाहिल्यावर, तो पोपटाच्या संमतीने एकांतात जाऊन लपून बसला.

क्षणेन ता यथापूर्वं देवताश्चागताः पुनः 171.

क्षणात त्या देवता पुन्हा पूर्वीप्रमाणे परत आल्या.

स्वागतस्य क्षुधार्त्तस्य ब्रह्मिष्ठस्य महात्मनः

गोकर्णाचे, जो उपाशी होता, ब्रह्मनिष्ठ आणि महात्मा होता, त्याचे स्वागत करण्यासाठी—

गोकर्णस्य प्रयच्छध्वं येन तृप्तिस्त्रिमासिकी

गोकर्णाला ते द्या, ज्यामुळे त्याचे तीन महिन्यांचे समाधान होईल.

तथा कृत्वा तमूचुस्ता अभयं तेऽस्तु मा शुचः

तसे केल्यावर त्या म्हणाल्या, 'तुला भीती नसावी; दुःख करू नकोस.'

गतास्ताः पुनरेवं च नित्यमेव दिने दिने

त्या देवी निघून गेल्या, आणि असेच त्या दररोज परत येत असत.

पोतात्तस्मादुत्ततार सुवातेनोपवाहितः

तेव्हा ती होडी, अनुकूल वाऱ्यामुळे, पाण्यावर वर उचलली गेली.

रत्नानि बहु मौल्यानि आहृतानि बहून्यथ

खूप मौल्यवान रत्ने आणि इतर अनेक वस्तू आणल्या गेल्या.

निरीक्ष्यतेऽस्य संवासो न दृष्टश्चुक्रुशुस्ततः

त्याचा शोध घेतला, पण तो दिसला नाही; मग सर्वांनी हाक दिली.

व्रीडायुतो निमग्नोऽयं निश्चितं मकरालये

लाजेने भरून, तो नक्कीच मकरांच्या घरात बुडून गेला असावा.

यथाभागं च रत्नानां भागं दास्यामहे परम्

रत्नांचे योग्य वाटप प्रत्येकाला, आणि सर्वोत्तम हिस्सा आम्ही देऊ.

एवं वसन्स गोकर्णो द्वीपस्थः शोकविह्वलः 171.

अशा प्रकारे, गोकर्ण त्या बेटावर राहून दुःखाने व्याकुळ झाला.

शुकेन मन्त्रमूढत्वात्पितुरेवं निवेदितम्

मंत्र विसरल्यामुळे, त्या पोपटाने हे सर्व आपल्या वडिलांना सांगितले.

याता ऽस्मि मथुरां मार्गे समुद्रे जलमालिनि

मी मथुरेला गेलो आहे; वाटेत, समुद्राच्या काठी पाणी पसरले होते—

अवश्यं च गमिष्येऽहमनुज्ञा तु प्रदीयताम्

मला नक्कीच जावेच लागेल; कृपया परवानगी द्या.

गच्छ त्वं पुत्र मथुरामवस्थां मामकीमिमाम्

जा, बाळा, मथुरेला आणि माझी ही अवस्था पाहा.

इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पोतारूढः खगोत्तमः

असे म्हटल्यावर, त्याने 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले आणि तो श्रेष्ठ पक्षी होडीत चढला.

श्रुत्वा तौ विषमावस्थं मृतं हृदि निवेश्य च

त्याच्या कठीण अवस्थेची आणि मृत्यूची बातमी ऐकून, त्यांनी ती गोष्ट मनाला लावून घेतली.

अस्माकं जीवनार्थाय त्वया कार्यं विहङ्गम

हे पक्ष्या, आमच्या जगण्यासाठी तुला काहीतरी करावंच लागेल.

शुकेन पंजरस्थेन कथालापेन विद्यया

पिंजऱ्यात असलेल्या पोपटाच्या बोलण्यामुळे आणि त्याच्या ज्ञानामुळे,

अथ सार्थः समायातो रत्नपूर्णो यथोदधिः

मग रत्नांनी भरलेला सारा काफिला समुद्रासारखा तेथे आला.

सर्वैस्तैर्विंशतिः संख्या एकैकेन समुद्रगैः 171.

त्यांच्यापैकी प्रत्येकासोबत समुद्रातून आलेले, असे एकूण वीस जण होते.

प्रसाद्य सर्वे सम्पूज्य प्रेषितास्ते गृहं ययुः

सर्वांना प्रसन्न करून, सन्मान देऊन, त्यांना निरोप दिला आणि ते घरी गेले.