वराहपुराणम्

हा कष्टं हि कथं किञ्च कुत्र गच्छामहे वयम् आक्षिपद्वाग्भिरुग्राभिरन्योन्यं शङ्क्य मूर्च्छिताः

‘हाय, हे काय संकट! काय झाले? आपण कुठे चाललो आहोत?’ असे ते एकमेकांवर संशय घेत, कठोर शब्दांनी ओरडू लागले आणि गोंधळून गेले.

जल्पन्ति कोऽत्र पापिष्ठः समारूढो निराकृतः

‘आपल्यातला कोण पापी इथे आला आणि हे संकट ओढवले?’ असे ते म्हणू लागले.

एवं विलपतां तेषां चत्वारोऽपि समभ्ययुः

अशा प्रकारे ते दुःख व्यक्त करत असताना, त्यातील चौघे एकत्र पुढे आले.

निर्भर्त्सनं ततस्तेषामन्योन्यमभिजल्पनम्

मग त्यांच्यात परस्पर दोषारोप आणि वाद सुरू झाले.

अपुत्रस्य गतिर्नास्ति इति सर्वस्य निश्चितम्

‘ज्याला मुलगा नाही त्याला कुठेच ठिकाण नाही,’ असा सर्वांचा ठाम निष्कर्ष झाला.

यदत्र युक्तं कालेऽस्मिन्विषमे समुपस्थिते

‘या कठीण वेळी काय योग्य आहे?’ असा प्रश्न त्यांनी विचारला.

शुक उवाच अहं करिष्ये तत्सर्वं मा विषादे मनः कृथाः

शुक म्हणाला, ‘मी सर्व काही करीन; तुमचे मन दुःखी करू नका.’

एवमाश्वास्य पितरं समुड्डीय ततो द्रुतम् 171.

अशा प्रकारे वडिलांना धीर देऊन, त्याने पटकन त्यांना उचलले.

नीचगत्या रक्षयन्वै सुतरं दुस्तरं जलम्

खाली झुकून, त्याने कठीण आणि ओलांडता न येणाऱ्या पाण्यातून त्यांचे रक्षण केले.

रोमांचिततनुर्जातः शुको वीक्ष्य महागिरिम्

त्या पोपटाच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले आणि त्याने तो मोठा डोंगर पाहिला.

दृष्टं च विष्ण्वायतनं तेजसा चोपशोभितम्

त्याने तेजाने उजळलेले विष्णूचे निवासस्थान पाहिले.

वत्साऽयं कोऽत्र संचारी कदा किं तु पिता मम

'हा वासरू इथे फिरतंय कोण? केव्हा आणि कशासाठी? पण हा माझा वडील आहे.'

क्षणमेकं तथा चैनं तस्य चिन्तान्वितस्य हि

अशा विचारात तो गुंतलेला असताना, एक क्षणभर तो त्याचाच विचार करत राहिला.

नमो नारायणायोक्त्वा निषसाद वरासने असंख्याताः समायाता यथा देवी तथैव ताः

'नारायणाला नमस्कार' असे म्हणून, तो उत्तम आसनावर बसला; तिथे अगणित देवीसुद्धा आल्या, जशा ती आली तशाच.

गीतं वाद्यं च नृत्यं च यथासौख्यं विहृत्य च

गाणं, वादन आणि नृत्य होत होतं, आणि त्यांनी आपल्या मनाप्रमाणे आनंद लुटला.

देवतादक्षिणे भागे पक्षिणां च जटायुषाम्

देवीच्या उजव्या बाजूला देवता आणि गिधाड पक्षी होते.

शुको लेख्यसमस्तेषां मध्ये कृत्वा तु संविदम्

त्या पोपटाने आपली इच्छा सर्वांना सांगितली आणि तो त्यांच्या मध्यभागी ठेवला गेला.

ते समाश्वास्य तं प्राहुः कथमस्मिन्भवान्गतः 171.

त्यांनी त्याला धीर देऊन विचारले, 'तू इथे कसा आलास?'

शुकस्तान्प्रत्युवाचाथ पिता मे पोतसंस्थितः

मग पोपटाने त्यांना उत्तर दिलं, 'माझे वडील तरिकेवर आहेत.'

तस्य त्राणमभीप्सन्वै ह्यागतोऽत्र वरं गिरिम्

त्यांच्या रक्षणासाठी मी या उत्तम डोंगरावर आलो आहे.

पक्षिण ऊचुः पोताभ्याशगतिं यासि पितुस्तव गतिं प्रति

पक्ष्यांनी म्हटलं, 'तू आपल्या वडिलांच्या मार्गाने तरिकेजवळ जा.'

ममैव पादविन्यासे क्रमयिष्ये यथा जलम्

'तू जिथे पाऊल ठेवशील, तिथे मीही पाण्यात पाऊल ठेवीन.'

मम चंच्वावगाहेन नङ्क्ष्यन्ति जलजन्तवः

'माझ्या चोचीने पाण्यात शिरल्यावर, पाण्यातील प्राणी नष्ट होतील.'

तारयामास वेगेन गत्वा पृष्ठं जटायुषः

त्याने वेगाने त्याला पार नेले आणि जटायूच्या पाठीवर पोहोचवले.

हृत्कण्ठं चैव गम्भीरं सुखेन सुकृती यथा

त्याने मनापासून आणि खोल आवाजात, सौम्यपणे, जसा सत्पुरुष बोलतो तसा, बोलला.

सरोवरं च पद्माढ्यं मणिरत्नविभूषितम्

कमळांनी भरलेले, रत्नांनी व मौल्यवान दगडांनी सजलेले एक सुंदर सरोवर होते.

पुष्पाण्यादाय देवं च पूजयित्वा स केशवम् दृष्ट्वा निलिल्ये चैकान्ते शुकस्यानुमते स्थितः

फुले गोळा करून, त्या देव केशवाची पूजा केली. त्याला पाहिल्यावर, तो पोपटाच्या संमतीने एकांतात जाऊन लपून बसला.

क्षणेन ता यथापूर्वं देवताश्चागताः पुनः 171.

क्षणात त्या देवता पुन्हा पूर्वीप्रमाणे परत आल्या.

स्वागतस्य क्षुधार्त्तस्य ब्रह्मिष्ठस्य महात्मनः

गोकर्णाचे, जो उपाशी होता, ब्रह्मनिष्ठ आणि महात्मा होता, त्याचे स्वागत करण्यासाठी—