वराहपुराणम्

सुखं प्राप्तं मतं चापि व्यवहारे च पूजने

व्यवहारात आणि सन्मानात समाधान व मान्यता मिळवली.

पुनस्तत्रैव गमने वणिग्भावे मतिर्गता

पुन्हा तिथे जाण्याची आणि व्यापारी होण्याची इच्छा त्याच्या मनात आली.

आनयिष्ये बहून्यत्र सार्धं रत्नपरीक्षकैः समुद्रयायिभिर्लोकैः संविदं प्रोच्य निर्गतः

मी इथे अनेक वस्तू आणीन, रत्नांची ओळख करणारे आणि समुद्रमार्गे येणारे लोक घेऊन येईन, असे सांगून तो निघून गेला.

पेयाहार समाहारं कृत्वा कृत्यविदार्थकम्

पिण्याचे आणि खाण्याचे आवश्यक सामान गोळा केले.

मातापित्रोः शुभा वाचो गृहीत्वा देवतागृहे

आईवडिलांचे शुभ आशीर्वाद देवतेच्या घरात घेतले.

पितुः शुश्रूषणं चोक्त्वा सर्वं यूयं करिष्यथ

‘माझ्या वडिलांची सेवा तुम्ही सर्वजण कराल,’ असे सांगितले.

भवतीभिश्च कृत्यं मे करणीयं यथा तथा

‘आणि तुम्ही स्त्रियांनी माझी कामे योग्यप्रमाणे करावीत,’ असेही सांगितले.

भार्याभिः समनुज्ञातो यानपात्रं गतस्तदा 171.

पत्नींची परवानगी घेऊन तो प्रवासाच्या जहाजाकडे गेला.

पोतारूढास्ततः सर्वे पोतवाहैरुपोहिताः

तेव्हा सर्वजण जहाजावर चढले आणि जहाजाचे लोकही सोबत होते.

अथ दैववशाद्वायुर्विलोमः समजायत पोतवाहास्ततः सर्वे विसंज्ञा मोहिताः कृशाः

नंतर दैवाच्या इच्छेने उलट वारा आला; त्यामुळे सर्व जहाजावाले बेशुद्ध, गोंधळलेले आणि अशक्त झाले.

हा कष्टं हि कथं किञ्च कुत्र गच्छामहे वयम् आक्षिपद्वाग्भिरुग्राभिरन्योन्यं शङ्क्य मूर्च्छिताः

‘हाय, हे काय संकट! काय झाले? आपण कुठे चाललो आहोत?’ असे ते एकमेकांवर संशय घेत, कठोर शब्दांनी ओरडू लागले आणि गोंधळून गेले.

जल्पन्ति कोऽत्र पापिष्ठः समारूढो निराकृतः

‘आपल्यातला कोण पापी इथे आला आणि हे संकट ओढवले?’ असे ते म्हणू लागले.

एवं विलपतां तेषां चत्वारोऽपि समभ्ययुः

अशा प्रकारे ते दुःख व्यक्त करत असताना, त्यातील चौघे एकत्र पुढे आले.

निर्भर्त्सनं ततस्तेषामन्योन्यमभिजल्पनम्

मग त्यांच्यात परस्पर दोषारोप आणि वाद सुरू झाले.

अपुत्रस्य गतिर्नास्ति इति सर्वस्य निश्चितम्

‘ज्याला मुलगा नाही त्याला कुठेच ठिकाण नाही,’ असा सर्वांचा ठाम निष्कर्ष झाला.

यदत्र युक्तं कालेऽस्मिन्विषमे समुपस्थिते

‘या कठीण वेळी काय योग्य आहे?’ असा प्रश्न त्यांनी विचारला.

शुक उवाच अहं करिष्ये तत्सर्वं मा विषादे मनः कृथाः

शुक म्हणाला, ‘मी सर्व काही करीन; तुमचे मन दुःखी करू नका.’

एवमाश्वास्य पितरं समुड्डीय ततो द्रुतम् 171.

अशा प्रकारे वडिलांना धीर देऊन, त्याने पटकन त्यांना उचलले.

नीचगत्या रक्षयन्वै सुतरं दुस्तरं जलम्

खाली झुकून, त्याने कठीण आणि ओलांडता न येणाऱ्या पाण्यातून त्यांचे रक्षण केले.

रोमांचिततनुर्जातः शुको वीक्ष्य महागिरिम्

त्या पोपटाच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले आणि त्याने तो मोठा डोंगर पाहिला.

दृष्टं च विष्ण्वायतनं तेजसा चोपशोभितम्

त्याने तेजाने उजळलेले विष्णूचे निवासस्थान पाहिले.

वत्साऽयं कोऽत्र संचारी कदा किं तु पिता मम

'हा वासरू इथे फिरतंय कोण? केव्हा आणि कशासाठी? पण हा माझा वडील आहे.'

क्षणमेकं तथा चैनं तस्य चिन्तान्वितस्य हि

अशा विचारात तो गुंतलेला असताना, एक क्षणभर तो त्याचाच विचार करत राहिला.

नमो नारायणायोक्त्वा निषसाद वरासने असंख्याताः समायाता यथा देवी तथैव ताः

'नारायणाला नमस्कार' असे म्हणून, तो उत्तम आसनावर बसला; तिथे अगणित देवीसुद्धा आल्या, जशा ती आली तशाच.

गीतं वाद्यं च नृत्यं च यथासौख्यं विहृत्य च

गाणं, वादन आणि नृत्य होत होतं, आणि त्यांनी आपल्या मनाप्रमाणे आनंद लुटला.

देवतादक्षिणे भागे पक्षिणां च जटायुषाम्

देवीच्या उजव्या बाजूला देवता आणि गिधाड पक्षी होते.

शुको लेख्यसमस्तेषां मध्ये कृत्वा तु संविदम्

त्या पोपटाने आपली इच्छा सर्वांना सांगितली आणि तो त्यांच्या मध्यभागी ठेवला गेला.

ते समाश्वास्य तं प्राहुः कथमस्मिन्भवान्गतः 171.

त्यांनी त्याला धीर देऊन विचारले, 'तू इथे कसा आलास?'

शुकस्तान्प्रत्युवाचाथ पिता मे पोतसंस्थितः

मग पोपटाने त्यांना उत्तर दिलं, 'माझे वडील तरिकेवर आहेत.'