वराहपुराणम्

तत्र क्रीत्वा सुपण्यानि उत्तरापथगानि च

तेथे त्याने उत्तम आणि उत्तरेकडून आलेली मालमत्ता विकत घेतली.

क्रीत्वा क्रेयानि वस्तूनि लाभालाभं विचार्य च 170.

तो विक्रीसाठी वस्तू घेत असे आणि नफा-तोट्याचा विचार करीत असे.

मणिरत्नं ह्यश्वरत्नं पट्टरत्नं समर्थकम्

त्याने मौल्यवान रत्ने, चांगले घोडे, महागडे कापड आणि योग्य वस्तू मिळवल्या.

एकदा सार्थसम्भारो विश्रान्तुमुपचक्रमे

एकदा सगळ्या साऱ्थानं विश्रांतीसाठी तयारी केली.

नद्यास्तीरे सुप्रदेशे आवासांश्च प्रचक्रिरे

नदीच्या सुंदर काठी त्यांनी आपली वस्ती उभारली.

समादिश्येतिकृत्यं च भृत्यैः कतिपयैर्वृतः

तो काही सेवकांसोबत वेढलेला असताना, काय करावं हे त्यांना सांगत असे.

क्रीडार्थं विहरंस्तत्र सोऽपश्यत् स्थानमुत्तमम्

मनोरंजनासाठी तिथे फिरताना, त्याला एक उत्तम जागा दिसली.

फलवन्तश्च वृक्षाश्च पुष्पाणि सुरभीणि च

तिथे फळांनी लगडलेली झाडं आणि सुगंधी फुलं होती.

तत्रारुह्य दरीद्वारं यावद्दृष्टिर्निपात्यते

तो तिथे चढून, गुहेच्या दाराकडे जिथपर्यंत नजर जाईल तिथपर्यंत पाहू लागला.

श्रुत्वापि शब्दप्रभवं किमेतदिति निश्चयम्

आवाज कुठून येतोय हे ऐकल्यावरही, 'हे काय आहे?' असं त्याला निश्चित वाटलं.

तेनोक्तं भो इहागच्छ आतिथ्यं करवाणि ते

त्याने म्हटलं, 'अहो, इथे या; मी तुमचं आदरातिथ्य करतो.'

फलानीमानि स्वादूनि मधुमांसोदकानि च 170.

ही गोड फळं, मध, मांस आणि पाणी इथे आहेत.

आगत्य पितरौ मह्यं विशेषं तौ करिष्यतः

माझे आईवडील आले की, ते तुम्हाला खास सन्मान देतील.

गृहस्थस्तस्य पितरो वसन्ति नरके ध्रुवम्

ज्या गृहस्थाचे आईवडील नरकात राहतात, तो नक्कीच—

अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रव्रजते यदि

ज्याच्या घरी आलेला पाहुणा आशा सोडून निघून जातो—

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यो वै गृहमेधिना

म्हणून गृहस्थाने सर्वतोपरी प्रयत्न करून पाहुण्याचं आदरातिथ्य करावं.

एवंविधाः शुभा वाचो वैश्यो धर्मोपदेशकात्

अशा शुभ वचनांचा उच्चार धर्मशिक्षण घेतलेल्या व्यापाऱ्याने केला.

ऋषिः कस्त्वं पुराणज्ञः किं वा देवोऽथ गुह्यकः

ऋषी, तुम्ही कोण? प्राचीन कथा जाणणारे, की देव आहात, की गुप्त जीव?

कस्त्वं कथय मे सत्यमुत्साहश्चातिथिप्रियः

तुम्ही कोण आहात? मला खरं सांगा. तुम्ही उत्साही आणि पाहुण्यांना प्रिय आहात.

इत्युक्तः स शुकः सर्वं शशंसात्मपुराकृतम्

असं विचारल्यावर, त्या शुकाने आपल्याकडून पूर्वी जे काही घडलं ते सर्व सांगितलं.

शुकस्य विप्रियं यादृङ् महर्षेस्तु तपस्यतः

शुकाला जे अप्रिय वाटे, तेच त्या तपश्चर्येत मग्न महर्षीलाही वाटे.

तपश्चचार विपुलं शुको व्याससुतो महान् 170.

महान व्यासपुत्र शुकाने मोठं तप केलं.

ऋषयस्तत्र चाजग्मुरसितो देवलस्तदा

त्या वेळी तिथे ऋषी आले; असित आणि देवलही आले.

अङ्गिरास्तैत्तिरी रैभ्यः काण्वो मेधातिथिः कृतः

अंगिरा, तैत्तिरीय, रैभ्य, काण्व, मेधातिथी आणि कृत हे—

वामदेवश्चाश्वशिरास्त्रिशीर्षो गौतमोदरः

वामदेव, अश्वशिरा, त्रिशीर्ष, गौतम आणि उदर हे—

शुकं सम्मुखयामासुः पप्रच्छुर्द्धर्मसंहिताम्

सर्वांनी शुकाकडे जाऊन धर्मसंहितेची विचारणा केली.

भ्रष्टः श्रद्धान्वितो बाल्यात्सुनीत्यामग्रतश्चरन्

मी श्रद्धेने बांधलेला असूनही, लहानपणी चांगल्या वागणुकीत राहूनही मार्गभ्रष्ट झालो.

अन्यायवादिनं मां च गुरुर्नित्यं निषेधति

अन्याय बोलणारा मी, मला माझे गुरु नेहमीच रोखायचे.

पूर्वपक्षाश्च सिद्धान्ताः परस्परजिगीषवः

पूर्वपक्ष आणि सिद्धांत, एकमेकांवर मात करण्याचा प्रयत्न करत होते—