वराहपुराणम्

स्नानं करोति तस्यां तु ग्रहदाषैर्न लिप्यते 169.

जो तिथे स्नान करतो, त्याला ग्रहांच्या दोषांचा स्पर्श होत नाही.

विश्रान्तिसंज्ञकं दृष्ट्वा दीर्घविष्णुं च केशवम्

विश्रांती नावाचं आणि दीर्घ असलेलं केशवाचं दर्शन घेतल्यावर,

इति जपविधिहोमध्यानकाले स सम्यक्सततमभिसमीक्ष्य ब्रह्मणा यत्प्रयुक्तम्

मंत्रजप, विधी किंवा ध्यानाच्या वेळी, ब्रह्मदेवाने सांगितल्याप्रमाणे योग्य रीतीने आणि सातत्याने निरीक्षण केल्यावर—

इति श्रीवराहपुराणे प्रागितिहासे मथुरामाहात्म्यं नामैकोनसप्तत्यधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील प्राचीन कथेत मथुरेच्या महात्म्याचं एकोणऐंशीवं अध्याय संपलं.

श्रीवराह उवाच मथुरायां पुरा वृत्तं गोकर्णस्य महात्मनः

श्रीवराह म्हणाले: पूर्वी मथुरेत गोर्ण नावाच्या महात्म्याशी संबंधित एक प्रसंग घडला.

तस्य भार्या सुशीला तु नाम्ना गुणसमन्विता

त्याची पत्नी सुषीला नावाची, गुणांनी युक्त होती.

विललाप च सुश्रोणि चैकान्ते दीनमानसा

ती सुंदर नितंब असलेली स्त्री, एकटीच, दुःखी मनाने रडत बसली.

वृक्षमूले तु तत्रैव मुनिरेकः समास्थितः

तेथेच एका झाडाच्या मुळाशी एक ऋषी बसलेला होता.

जात हार्दः प्रियं चेष्टं शनैः स्त्रियमथाब्रवीत्

त्याच्या मनात दया उत्पन्न झाली आणि त्याने त्या प्रिय स्त्रीला हळूवारपणे विचारले.

इति तस्य वचः श्रुत्वा सा स्त्री ऋषिमथाब्रवीत्

त्याच्या शब्दांनी ऐकून ती स्त्री त्या ऋषींना म्हणाली.

मम तन्नास्ति हि मुने दुर्भगायाः प्रजासुखम्

मुनिवर, मी दुर्दैवी आहे, मला संततीचे सुख नाही.

देवतायाः प्रसादेन तव पुत्रो भविष्यति

देवतांच्या कृपेने तुला पुत्र प्राप्त होईल.

इत्युक्ता सा च सुश्रोणी प्रणिपत्य प्रसाद्य तम् 170.

असं ऐकून ती सुंदर नितंबांची स्त्री नम्रपणे वाकून त्यांना प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करू लागली.

स तद्वचनमाकर्ण्य प्रीतियुक्तं सुसंयुतम्

तो ऋषी तिचे शब्द ऐकून आनंदित झाला आणि मनापासून प्रसन्न झाला.

ममाप्येतन्मतं देवि यदुक्तमृषिणा ततः

देवी, ऋषींनी जे सांगितले तेच माझेही मत आहे.

सरस्वत्याः संगमे तौ स्नात्वा गोकर्णमर्चतुः

सरस्वतीच्या संगमावर त्या दोघांनी स्नान केले आणि गोकार्णाची पूजा केली.

एवं तयोर्दशाब्दानि गतानि सुतहेतवे

अशा प्रकारे पुत्रप्राप्तीसाठी त्यांची दहा वर्षे गेली.

भविष्यति युवां पुत्रो रूपवान्गुणसंयुतः

तुम्हा दोघांना रूपवान आणि सद्गुणी पुत्र होईल.

देवतानां प्रसादेन तदुक्तस्य भविष्यति

देवतांच्या कृपेने जे सांगितले गेले ते नक्कीच घडेल.

प्रभाते देवदेवाय ददौ द्रव्यमनन्तकम्

प्रभातकाळी त्याने देवताधिपतीला अमाप संपत्ती दिली.

ततस्तस्यां सुशीलायां गर्भाधानमविन्दत सुषुवे दशमे मासि पुत्रं बालं शशिप्रभम्

मग त्या सद्गुणी स्त्रीच्या पोटी गर्भधारणा झाली; दहाव्या महिन्यात तिने चंद्रासारखा तेजस्वी पुत्र जन्माला घातला.

गोसहस्रं तदा दत्त्वा ससुवर्णं सवस्त्रकम्

त्याने त्या वेळी सोन्यासह वस्त्रांसह हजार गायी दान दिल्या.

जातकर्म तथा चैव नामकर्म चकार च 170.

त्याने जातकर्म आणि नामकरण विधी केले.

एवमन्नप्राशनं च चूडोपनयनं तथा

त्याने अन्नप्राशन, चूडाकर्म आणि उपनयन विधीही केले.

दानं तु ददतस्तस्य देवतां पूजयिष्यतः

दान देताना आणि देवीची पूजा करत असताना,

ततः प्रविष्टे तारुण्ये त्वप्रजं वीक्ष्य पुत्रकम्

नंतर जेव्हा तो पुत्र तारुण्यात प्रवेशला, तेव्हा त्याला अपत्य नसल्याचे पाहून,

वयोरूपगुणोपेतास्तस्य भार्याः सुलोचनाः

त्याच्या पत्नी तरुण, सुंदर, गुणी आणि सुंदर डोळ्यांच्या होत्या.

तेनैव धर्म आरब्धः प्रजार्थो देवसेवनम्

त्याच्यामुळे लोकांच्या भल्यासाठी आणि देवांची सेवा करण्यासाठी धर्माची सुरुवात झाली.

प्रपामालाश्च नित्यान्नं भोजनं वर्त्तनानि च

पाण्याची जागा, रोजचं अन्न, जेवण आणि उपजीविकेची साधनं होती.