पृथिव्युवाच
पृथ्वी म्हणाली:
दक्षिणस्यां समारभ्य उत्तरस्यां समापयेत् 169.
दक्षिणेकडून सुरू करून उत्तर दिशेला पूर्ण करावे.
मनुजा येन विधिना मुक्तिं यान्ति न संशयः गृहान्निःसृत्य मौनेन यावत्स्नानं समाचरेत्
ज्या पद्धतीने लोक मुक्तीला पोहोचतात—यात शंका नाही—घरातून बाहेर पडून मौनाने स्नान करावे.
पूजां कृष्णस्य कृत्वा वै ततो ब्रूयाद्वसुन्धरे
कृष्णाची पूजा करून मग पृथ्वीला संबोधावे.
कृष्णस्य कृत्वा तु मखं स्नानादीनि यथाक्रमम्
कृष्णासाठी यज्ञ करून, त्यानंतर स्नान व इतर विधी योग्य क्रमाने केले पाहिजेत.
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्विधिरेष उदाहृतः
यानंतर ब्राह्मणांना भोजन द्यावे; हीच या विधीची सांगितलेली पद्धत आहे.
न तस्य पुनरावृत्तिर्मम लोके महीयते
तो पुन्हा माझ्या लोकांत येत नाही—त्याचा फार मोठा सन्मान केला जातो.
अन्यत्र तु मृता ये च अर्धचन्द्रकृतक्रियाः
पण जे इतरत्र मृत्युमुखी पडतात किंवा ज्यांचे विधी अर्धचंद्राच्या आकारात केले जातात,
यावदस्थीन्यर्द्धचन्द्रं यस्य तिष्ठन्ति देहिनः
ज्याच्या हाडांचा अर्धचंद्रासारखा आकार टिकून राहतो, तोपर्यंत,
अर्द्धचन्द्रे विशेषोऽस्ति तीर्थे विश्रान्तिसंज्ञके
विश्रांती नावाच्या तीर्थस्थळी अर्धचंद्राला खास महत्त्व आहे.
गर्त्तेश्वरोऽथ भूतेशो द्वे कोटी तु वसुन्धरे
हे वसुंधरे, गर्त्तेश्वर आणि भूतेश या तीर्थस्थळी दोन कोटी आहेत.
माथुराणां च यद्रूपं तद्रूपं मे वसुन्धरे 169.
हे वसुंधरे, मथुरेतील लोकांत जे रूप आहे, तेच माझेही रूप आहे.
शृणु देवि यथावृत्तं गरुडस्य महात्मनः मथुरायां स्थितं देवं भिन्नरूपं न पश्यति
देवी, ऐक, गरुड या महात्म्याबद्दल काय घडले: मथुरेत त्याला देवाचे वेगळे रूप दिसले नाही.
तदा गतोऽसौ वसुधे देवस्याग्रे विहंगमः
मग, हे वसुंधरे, तो पक्षी देवासमोर गेला.
गरुड उवाच जय केशव ईशान जय कृष्ण नमोऽस्तु ते
गरुड म्हणाला: जय केशव, ईशान, जय कृष्ण, तुला नमस्कार.
जय मूर्त जयाचिन्त्य जय लोकविभूषण
जय मूर्तिमंत, जय अगम्य, जय लोकांचा भूषण.
गरुडस्य पुरस्तत्र स्थितो देवः शरीरवान्
तेथे, गरुडासमोर देव स्वतःच्या देहधारणेत उभा राहिला.
किं कुर्यात्स्तोत्रमेतन्मे किं वा तव चिकीर्षितम्
तो म्हणाला, 'मी काय करू? हे स्तोत्र म्हणू का, की तुला आणखी काही हवे आहे का?'
गरुड उवाच आगते तु मया देव न दृष्टं तव रूपकम्
गरुड म्हणाला: प्रभु, मी आलो तरी तुझे रूप मला दिसले नाही.
माथुरैरेव लोकैस्तु समं दृष्टं हि रूपकम्
खरं तर, तुझे रूप फक्त मथुरेतील लोकांनीच पाहिले आहे.
तस्मात्स्तुतिस्तु देवेश कृतानुग्रहकाम्यया
म्हणूनच, हे देवाधिदेव, तुझ्या कृपेच्या इच्छेने मी ही स्तुती केली आहे.
उवाच श्लक्ष्णया वाचा गरुडं प्रति भाविनि माथुराणां च यद्रूपं तद्रूपं मे विहंगम ।।169.
त्याने गरुडाशी सौम्य शब्दांत सांगितले, 'हे पक्ष्या, मथुरेतील लोकांत जे रूप आहे, तेच माझेही रूप आहे.'
ये पापास्ते न पश्यन्ति मद्रूपा माथुरा द्विजाः
हे द्विजांनो, जे पापी आहेत, त्यांना मथुरेत माझं रूप दिसत नाही.
गरुडोऽपि ततः स्थानाद्गतो देवि यथासुखम्
देवी, त्यानंतर गरुडाने देखील तिथून आपल्याला हवं तसं निघून गेला.
येषां पूजितमात्रेण तुष्टोऽहं चैव सर्वदा
ज्यांनी माझी पूजा केली, त्यांच्यामुळे मी नेहमीच प्रसन्न होतो.
अपि कीटः पतंगो वा तिर्यग्योनिगतोऽपि वा
किडा असो, पतंग असो किंवा कोणताही प्राणी असो,
यः पश्येत्पद्मनाभं तु द्वादश्यामाश्विनस्य तु
जो कोणी आश्विन महिन्याच्या द्वादशीला पद्मनाभाचं दर्शन घेतो,
एकादश्यां चोपवासी कृतशौचः समाहितः
किंवा एकादशीला उपवास करून, शुद्ध आणि एकाग्र राहतो,
चैत्रस्य शुक्लद्वादश्यामुपोष्य स्नानमाचरेत्
चैत्र महिन्याच्या शुद्ध द्वादशीला उपवास करून, स्नान करावं.
यः करोति स मुच्येत नात्र कार्या विचारणा
जो हे करतो, तो मुक्त होतो; यात शंका घेण्याचं काही कारण नाही.