वराहपुराणम्

श्रीवराह उवाच यथावृत्तं प्रतिष्ठाने दक्षिणापथमण्डले

श्रीवराह म्हणाले: दक्षिण दिशेतील प्रदेशात प्रतिष्ठापना जशी घडली, तसे सांगतो.

सुशीलो नाम वैश्यस्तु तस्मिन्वसति पत्तने

त्या नगरात सुशील नावाचा एक व्यापारी राहत होता.

कुटुम्बभरणासक्तो नित्यकालं हि तिष्ठति

तो नेहमी आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करण्याच्या कामात गुंतलेला असे.

क्रयविक्रयसक्तस्य कालो दीर्घो गतस्तदा

खरेदी-विक्रीच्या धंद्यात रमून त्याचा बराच काळ निघून गेला.

न तेन धर्मश्रवणं कदाचिदपि संश्रुतम्

त्याने कधीच धर्माची शिकवण ऐकली नव्हती.

आत्मोदरनिमित्तं हि पापं च कुरुते सदा

फक्त स्वतःच्या पोटासाठी तो नेहमी पापाची कृत्ये करत असे.

न तस्य जायते बुद्धिर्दानं दातुं कदाचन

त्याच्या मनात कधीच दान द्यावे अशी भावना निर्माण झाली नाही.

धनयुक्तोऽपि पापोऽसौ न ददाति कदाचन

त्याच्याकडे संपत्ती असूनही, तो पापी माणूस कधीच काही दिले नाही.

स तु कालेन महता कुटुम्बासक्तमानसः

खूप काळानंतरही त्याचे मन कुटुंबातच अडकून राहिले होते.

त्यक्त्वा जगाम निधनं प्रेतत्वं समुपागतः 165.

अखेर त्याने कुटुंब सोडले आणि मृत्यू पावून प्रेतावस्थेला गेला.

परिभ्रमन्क्षुधाविष्टो मरुदेशं गतोऽपि सः

तो भुकेने व्याकुळ होऊन भटकत वाळवंटात गेला.

कदाचिद्दैवयोगेन तत्र सार्थ उपागतः

एकदा दैवयोगाने तिथे एक व्यापाऱ्यांचा ताफा आला.

गते सार्थे तु स वणिक् तं वृक्षं समुपाश्रितः

ताफा निघून गेल्यावर तो व्यापारी एका झाडाखाली आसरा घेऊन बसला.

दीर्घदंष्ट्रः सुविकटो ह्रस्वबाहुर्विभीषणः

त्याचे दात लांब, रूप अतिशय भीषण, हात लहान आणि दिसायला भयंकर होते.

अथ कालेन बहुना दैवयोगेन भामिनि

मग खूप दिवसांनी, दैवाच्या योगाने, हे सुंदर स्त्री,

तं दृष्ट्वा दूरतः प्रेतश्चातिहर्षेण संयुतः

त्याला दूरून पाहून तो प्रेत फार आनंदित झाला.

भक्ष्यभूतो ममाद्यत्वं क्व भवान्यातुमिच्छति

‘आज तू माझ्या अन्नाचा भाग होणार आहेस; आता कुठे जाणार आहेस?’ असे त्याने मनात विचारले.

गच्छन्तं तं गृहीत्वा स प्रेतो वचनमब्रवीत्

तो निघाला असता, त्या प्रेताने त्याला पकडून असे बोलले:

मांसं ते भक्षयिष्यामि पिबामि तव शोणितम्

‘मी तुझे मांस खाईन आणि तुझे रक्त प्याईन.’

कुटुम्बभरणार्थाय सम्प्राप्तो दुर्गमाटवीम् 165.

कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी मी या कठीण जंगलात आलो आहे.

मयि सम्भक्षिते रक्षः कुटुम्बं हि मरिष्यति

जर राक्षसाने मला खाल्ले, तर माझे कुटुंब नक्कीच नष्ट होईल.

कस्मात्स्थानात्समायातः सत्यं ब्रूहि महामते

तू कोणत्या ठिकाणाहून आला आहेस, हे खरे सांग, हे महाबुद्धिमान.

विभुरुवाच तयोर्मध्ये पुरी रम्या मथुरा लोकविश्रुता

विभु म्हणाला: त्या दोघांमध्ये, मथुरा ही सुंदर नगरी जगात प्रसिद्ध आहे.

तस्यां वसाम्यहं प्रेत पितृपैतामहे गृहे

त्या नगरीत मी माझ्या पूर्वजांच्या घरात राहतो.

तत्सर्वं तस्करैर्नीतं क्षीणवित्तोऽभवं तदा

ते सर्व चोरांनी नेले, आणि मी निर्धन झालो.

तव दृष्टिपथं यातो यत्कार्यं तत्कुरुष्व मे

मी तुझ्या नजरेसमोर आलो आहे; आता माझ्यासाठी जे करणे आवश्यक आहे ते कर.

प्रेत उवाच समयेन हि मोक्ष्यामि कुरुष्व वचनं मम

प्रेत म्हणाले: योग्य वेळी मी तुला सोडीन; माझे म्हणणे ऐक.

निर्वृत्य गच्छ मथुरां मम कार्यार्थसाधकः

माझे काम पूर्ण करून, मग मथुरेला जा.

स्नानं कृत्वा तु विधिवत्कूपे चातुःसामुद्रिके

चार शुभ चिन्ह असलेल्या विहिरीत नीट स्नान करून,