वराहपुराणम्

नित्यं च भुञ्जते यत्र पात्रं द्रव्यसमर्पितम्

ज्यांना अर्पण केले जाते, तेथे ते नेहमी अन्नाचा आस्वाद घेतात.

कल्पग्रामाच्छतगुणं चक्रतीर्थं वसुन्धरे

वसुंधरे, चक्रतीर्थ कल्पग्रामापेक्षा शंभरपट श्रेष्ठ आहे.

कल्पग्रामेण किं तस्य वाराणस्यां च वा शुभे

शुभे, त्याच्यासाठी कल्पग्राम किंवा वाराणसी यांना काय महत्त्व आहे?

अपि कीटः पतङ्गो वा जायते स चतुर्भुजः

तेथे जरी कोणी किडा किंवा पतंग म्हणून जन्माला आला, तरीही त्याला चतुर्भुज रूप मिळते.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये चक्रतीर्थप्रभावो नाम द्विषष्टयधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील मथुरामाहात्म्याच्या 'चक्रतीर्थप्रभाव' नावाच्या एकशेबासष्टाव्या अध्यायाचा येथे समारोप झाला.

अथ कपिलवराहमाहात्म्यम् पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आता मी तुला कपिलवराहाचे महात्म्य पुन्हा सांगतो, वसुंधरे, ते ऐक.

मिथिलायां पुरी रम्या जनकेन च पालिता

मिथिला या सुंदर नगरीचे राज्य जनक करत होते.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चापि वसुन्धरे

वसुंधरे, तेथे ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्रही होते.

तेषां च भक्तिरुत्पन्ना मथुरां प्रति सुन्दरि

सुंदरी, त्यांच्यात मथुरेप्रती भक्ती उत्पन्न झाली.

तेषां तु ब्राह्मणः कश्चिद्ब्रह्महत्यासु चिह्नितः

त्यांच्यात एक ब्राह्मण होता, जो ब्रह्महत्येच्या पापाने चिन्हांकित होता.

प्रत्यक्षा दृश्यते सर्वैर्ब्रह्महत्यास्वरूपिणी

ब्रह्महत्येचे रूप सर्वांना प्रत्यक्ष दिसत होते.

न गता पूर्वमेवासीद्वैकुण्ठे स्नानमाचरत्

तो यापूर्वी गेला नव्हता; त्याने वैकुंठात स्नान केले.

किमेतत्किमिति प्राहुर्धारा प्रति वसुन्धरे

वसुंधरे, त्यांनी विचारले, 'हे काय? हे काय?'

केन कारणदोषेण धारा त्यक्त्वा गता द्विजम्

कशा कारणामुळे किंवा कोणत्या दोषामुळे ती धार त्या ब्राह्मणाला सोडून गेली?

वैकुण्ठे तु निमग्नोऽयं ब्रह्महत्या गता ततः १६३.

तो वैकुंठात बुडाला तेव्हा ब्रह्महत्येचा पाप त्याच्यावरून निघून गेलं.

इत्युक्तस्तैर्देवदेवस्तत्रैवान्तरधीयत

त्यांनी असं म्हटल्यावर देवांचा देव तिथेच अदृश्य झाला.

वैकुण्ठतीर्थे यः स्नाति मुच्यते सर्वपातकैः

जो कोणी वैकुंठतीर्थात स्नान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.

सूत उवाच नाम्ना गन्धर्वकुण्डं तु तीर्थानां तीर्थमुत्तमम्

सूतम्हणाले, 'गंधर्वकुंड' हे तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ आहे.

तत्र स्नातो नरो देवि गन्धर्वैः सह मोदते

देवी, जो माणूस तिथे स्नान करतो, तो गंधर्वांसोबत आनंदात राहतो.

विंशतिर्योजनानां तु माथुरं मम मण्डलम्

माझं मथुरेचं क्षेत्र वीस योजनांपर्यंत पसरलेलं आहे.

कर्णिकायां स्थितो देवि केशवः क्लेशनाशनः

देवी, केशव, जो दुःख दूर करणारा आहे, तो त्या क्षेत्राच्या मध्यभागी आहे.

तत्र मध्ये मृता ये तु तेषां मुक्तिर्वसुन्धरे

वसुंधरे, जो कोणी त्या मध्यभागी मरण पावतो, त्याला मुक्ती मिळते.

दृष्ट्वा तं देवदेवेशं किं मनः परितप्यते

देवांचा देव पाहिल्यावर मनाला दु:ख कशासाठी वाटावं?

नासौ पतति संसारे यावदाभूतसंप्लवम्

तो व्यक्ती महाप्रलय होईपर्यंत संसारात पुन्हा पडत नाही.

यं दृष्ट्वा तु नरो याति मुक्तिं नास्त्यत्र संशयः १६३.

जो कोणी त्याला पाहतो, त्याला मुक्ती मिळते, यात काहीच शंका नाही.

महाकायां सुरूपां च केशवाकारसन्निभाम्

ती विशाल देहाची, सुंदर आणि केशवाच्या रूपासारखी आहे.

कृते युगे तु राजासीन्मान्धाता नाम नामतः

कृतयुगात 'मंधाता' नावाचा राजा होता.

तस्य तुष्टेन हि मया प्रतिमेयं समर्पिता

त्याच्या भक्तीने मी प्रसन्न होऊन त्याला ही मूर्ती दिली.

यदा तु मथुरां प्राप्य लवणोऽयं निपातितः

जेव्हा तो मथुरेला पोहोचला, तेव्हा हा लवण मारला गेला.