वराहपुराणम्

भूम्याः परिक्रमे सम्यक्योजनानां प्रमाणकम्

पृथ्वीची प्रदक्षिणा करताना योग्य योजनेचे प्रमाण पाळावे.

तीर्थान्येतानि देवाश्च तारकाश्च नभस्थले

ही तीर्थस्थळे, देवता आणि आकाशातील तारे—

ब्रह्मणा लोमशेनैव नारदेन ध्रुवेण च

ब्रह्मा, लोमश, नारद आणि ध्रुव—

एतैरनेकधा देवैः ससागरवना मही

या अनेक देवांनी, समुद्र आणि वनांनी युक्त अशा पृथ्वीला—

अन्तरा भ्रमणेनैव सुग्रीवेण महात्मना 159.

आणि महान आत्मा सुग्रीव यांच्या मधल्या भ्रमंतीने—

योगसिद्धैस्तथा कैश्चिन्मार्कण्डेयमुखैरपि

योगसिद्ध झालेले काही, जसे मार्कंडेय आणि इतरांनीही—

अल्पसत्त्वबलोपेतैः प्राणिभिश्चाल्पबुद्धिभिः

अल्पशक्ती आणि थोड्या बुध्दीचे, थोड्या प्राणशक्तीचे जीव—

सप्तद्वीपे च तीर्थानां भ्रमणाद्यत्फलं भवेत्

सप्तद्वीपांतील तीर्थयात्रेने जे फळ मिळते—

मथुरां समनुप्राप्य यस्तु कुर्यात्प्रदक्षिणम्

जो कोणी मथुरेला जाऊन प्रदक्षिणा करतो—

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वकामानभीप्सुभिः

म्हणून सर्व इच्छा असणाऱ्यांनी, पूर्ण प्रयत्नाने—

धरण्युवाच प्रदक्षिणाफलं सम्यगनुक्रमविधिं वद

धरती म्हणाली: प्रदक्षिणेचे फळ आणि योग्य पद्धत मला नीट सांग.

श्रीवराह उवाच इदमेव पुरा प्रोक्तं यथा पृष्टा त्वया ह्यहम्

श्रीवराह म्हणाले: तू विचारलेस तसे, हे पूर्वीही सांगितले आहे.

श्रुत्वा सर्वपुराणोक्तं तीर्थानुक्रमणं परम्

सर्व पुराणांमध्ये सांगितलेली तीर्थांची श्रेष्ठ कथा ऐकून—

सर्वदेवेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम्

सर्व देवतांमध्ये मिळणारे पुण्य, आणि सर्व तीर्थांमध्ये मिळणारे फळ —

यत्फलं लभ्यते विप्रास्तस्माच्छतगुणोत्तरम् 159.

हे ब्राह्मणांनो, इथे मिळणारे फळ त्या सगळ्यांपेक्षा शंभरपट अधिक आहे.

इत्युक्त्वा ऋषयो जग्मुरभिवाद्य स्वयम्भुवम्

असं सांगून, ऋषींनी स्वयंभूला वंदन करून तिथून प्रस्थान केलं.

ध्रुवेण सहिताश्चासन्कामयानास्तु तद्दिनम्

ध्रुवासोबत सर्वजण त्या दिवशी आपल्या इच्छेनुसार प्रवासाला निघाले.

मथुरोपक्रमं कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

मथुरेची प्रदक्षिणा केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये मथुराप्रदक्षिणादिकं नामैकोनषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील मथुरामाहात्म्य या भागातील 'मथुरा प्रदक्षिणा' नावाचा एकशे एकोणसाठावा अध्याय इथे संपला.

अथ मथुरापरिक्रमप्रादुर्भावः अष्टम्यां मथुरां प्राप्य कार्त्तिकस्यासिते नरः

आता मथुरेच्या परिक्रमेचा प्रारंभ: कार्तिक महिन्याच्या कृष्णपक्षातील अष्टमीला मनुष्याने मथुरेत पोहोचावे.

विश्रांतिदर्शनं कृत्वा दीर्घविष्णुं च केशवम्

त्याने विश्रांतीचे स्थान पाहावे आणि केशव नावाच्या दीर्घ विष्णूचे दर्शन घ्यावे.

उपवासरतः सम्यगल्पमेध्याशनोऽथवा

उपवास करत, किंवा थोडे व शुद्ध अन्न खाऊन, किंवा अन्य प्रकारे,

ब्रह्मचर्येण तां रात्रिं कृत्वा सङ्कल्प्य मानसे

त्या रात्री ब्रह्मचर्य पाळून, मनात संकल्प करून,

तिलाक्षतकुशान् गृह्य पितृदेवार्थमुद्यतः

तीळ, अक्षता आणि कुश घेऊन, पितरांसाठी आणि देवांसाठी तयार राहावे.

यथानुक्रमणं तैश्च ध्रुवाद्यैर्ऋषिभिः कृतम्

ध्रुव व इतर ऋषींनी ज्या प्रकारे त्या वस्तू वापरल्या, त्याच क्रमाने करावे.

प्रदक्षिणा वर्त्तमाना भक्तिश्रद्धासमन्वितः

भक्ती आणि श्रद्धेने परिपूर्ण होऊन प्रदक्षिणा करावी.

एवं जागरणं कृत्वा नवम्यां नियतः शुचिः

अशा प्रकारे जागरण करून, नवमील शुद्ध आणि संयमी राहावे.

तथा प्रारभयेद्यात्रां यावन्नोदयते रविः

अशा रीतीने, सूर्य उगवण्यापूर्वी यात्रा सुरू करावी.

प्रक्षाल्य पादावाचम्य हनुमन्तं प्रसादयेत् 160.

पाय धुऊन, तोंड स्वच्छ करून, हनुमंताची प्रार्थना करावी.