वराहपुराणम्

मथुरायां नरो गत्वा दृष्ट्वा देवं स्वयम्भुवम् 158.

मथुरेला जाऊन, स्वयंभू देवाचे दर्शन घेतल्यावर—

देवस्याग्रे तु वसुधे कूपं तु विमलोदकम्

देवाच्या समोर, हे वसुंधरे, एक शुद्ध पाण्याचा विहीर आहे.

चतुःसामुद्रिकं नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ती विहीर 'चतुःसामुद्रिक' नावाने तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे.

तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम लोकं स गच्छति

तेथे प्राण सोडल्यावर तो माझ्या लोकात जातो.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये मथुरातीर्थप्रभावो नामाष्टपंचाशदधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील मथुरा माहात्म्याच्या 'मथुरा तीर्थाचे माहात्म्य' नावाच्या एकशेअठ्ठाव्या अध्यायाची येथे समाप्ती.

अथ मथुराप्रदक्षिणा विध्यादिकम् श्रुतं सुबहुशो देव तीर्थानां गुणविस्तरम्

मथुरेची प्रदक्षिणा आणि इतर विधी, तसेच या पवित्र स्थळांचे गुण, हे देवा, आपण अनेक वेळा ऐकले आहेत.

न दानैर्न तपोभिश्च न यज्ञैस्तादृशं फलम्

दान, तप किंवा यज्ञ यांद्वारे असे फळ मिळू शकत नाही.

भुवश्च चतुरन्तायास्तीर्थप्रक्रमणं हरे

हे हरि, पृथ्वीच्या चारही टोकांवरील तीर्थयात्रा—

अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र येन सम्यगवाप्यते

येथे असे काही उपाय आहे का, ज्यामुळे हे पूर्णपणे साध्य होईल?

श्रीवराह उवाच परिक्रम्य यथाध्वानं प्रमाणगणितं शुभम्

श्रीवराह म्हणाले: ठरलेल्या मार्गाने, योग्य अंतर मोजून प्रदक्षिणा केल्याने—

भूम्याः परिक्रमे सम्यक्योजनानां प्रमाणकम्

पृथ्वीची प्रदक्षिणा करताना योग्य योजनेचे प्रमाण पाळावे.

तीर्थान्येतानि देवाश्च तारकाश्च नभस्थले

ही तीर्थस्थळे, देवता आणि आकाशातील तारे—

ब्रह्मणा लोमशेनैव नारदेन ध्रुवेण च

ब्रह्मा, लोमश, नारद आणि ध्रुव—

एतैरनेकधा देवैः ससागरवना मही

या अनेक देवांनी, समुद्र आणि वनांनी युक्त अशा पृथ्वीला—

अन्तरा भ्रमणेनैव सुग्रीवेण महात्मना 159.

आणि महान आत्मा सुग्रीव यांच्या मधल्या भ्रमंतीने—

योगसिद्धैस्तथा कैश्चिन्मार्कण्डेयमुखैरपि

योगसिद्ध झालेले काही, जसे मार्कंडेय आणि इतरांनीही—

अल्पसत्त्वबलोपेतैः प्राणिभिश्चाल्पबुद्धिभिः

अल्पशक्ती आणि थोड्या बुध्दीचे, थोड्या प्राणशक्तीचे जीव—

सप्तद्वीपे च तीर्थानां भ्रमणाद्यत्फलं भवेत्

सप्तद्वीपांतील तीर्थयात्रेने जे फळ मिळते—

मथुरां समनुप्राप्य यस्तु कुर्यात्प्रदक्षिणम्

जो कोणी मथुरेला जाऊन प्रदक्षिणा करतो—

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वकामानभीप्सुभिः

म्हणून सर्व इच्छा असणाऱ्यांनी, पूर्ण प्रयत्नाने—

धरण्युवाच प्रदक्षिणाफलं सम्यगनुक्रमविधिं वद

धरती म्हणाली: प्रदक्षिणेचे फळ आणि योग्य पद्धत मला नीट सांग.

श्रीवराह उवाच इदमेव पुरा प्रोक्तं यथा पृष्टा त्वया ह्यहम्

श्रीवराह म्हणाले: तू विचारलेस तसे, हे पूर्वीही सांगितले आहे.

श्रुत्वा सर्वपुराणोक्तं तीर्थानुक्रमणं परम्

सर्व पुराणांमध्ये सांगितलेली तीर्थांची श्रेष्ठ कथा ऐकून—

सर्वदेवेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम्

सर्व देवतांमध्ये मिळणारे पुण्य, आणि सर्व तीर्थांमध्ये मिळणारे फळ —

यत्फलं लभ्यते विप्रास्तस्माच्छतगुणोत्तरम् 159.

हे ब्राह्मणांनो, इथे मिळणारे फळ त्या सगळ्यांपेक्षा शंभरपट अधिक आहे.

इत्युक्त्वा ऋषयो जग्मुरभिवाद्य स्वयम्भुवम्

असं सांगून, ऋषींनी स्वयंभूला वंदन करून तिथून प्रस्थान केलं.

ध्रुवेण सहिताश्चासन्कामयानास्तु तद्दिनम्

ध्रुवासोबत सर्वजण त्या दिवशी आपल्या इच्छेनुसार प्रवासाला निघाले.

मथुरोपक्रमं कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

मथुरेची प्रदक्षिणा केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये मथुराप्रदक्षिणादिकं नामैकोनषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील मथुरामाहात्म्य या भागातील 'मथुरा प्रदक्षिणा' नावाचा एकशे एकोणसाठावा अध्याय इथे संपला.