वराहपुराणम्

सर्वथाऽस्मांस्तवाधीनान् यद्यद्वा कारयिष्यति

"आम्ही सर्व प्रकारे तुझ्या अधीन आहोत; तुला जे हवे ते कर."

अथ तां हसमानां च गृहीत्वा दक्षिणे करे 146.

मग तिचा उजवा हात धरून, हसताना—

' रममाणस्तया सार्द्धं भुञ्जन्भोगान् मनोरमान्

तो तिच्यासोबत रमू लागला आणि दोघांनी मिळून सुखाचा आनंद घेतला.

बहूनहर्गणानेवं रममाणो यदृच्छया

अशा प्रकारे, अनेक दिवस त्यांनी एकत्र आनंद घेतला.

निर्वेदं प्राप्तवान्सद्यस्तदोवाच भृशातुरः

अचानक त्याला वैराग्य आले आणि तो फारच व्याकुळ होऊन बोलू लागला.

जानन्नपि तपोभ्रंशं प्राप्तो दैवबलात्कृतः

सर्व काही माहित असूनही, तो दैवाच्या जोरावर तपश्चर्येतून खाली घसरला.

इति प्रवादो मूर्खाणां विचारान्महदन्तरम्

मूर्खांची अशीच वदंता असते; विचार केला तर त्यात मोठा फरक आहे.

पुमांस्त्रीदर्शनादेव द्रवते यद्विमोहितः

पुरुष फक्त स्त्रीचे दर्शन झाले तरी मोहात पडून वितळतो.

इत्युक्त्वाऽसौ निवृत्तात्मा विससर्ज सुराङ्गनाम्

असे म्हणून, मन मागे घेतले आणि त्याने त्या अप्सरेला सोडून दिले.

उपसर्गो महानत्र तपसो भ्रंशकारकः

इथे एक मोठा विघ्न आले, ज्यामुळे तपश्चर्येचा भंग झाला.

तपस्तीव्रं समास्थाय शोषयिष्ये कलेवरम्

"आता मी कठोर तपश्चर्या करीन आणि हे शरीर कोरडे पाडीन."

गण्डकीसंगमे स्नात्वा सन्तर्प्य पितृदेवताः 146.

गंडकीच्या संगमावर स्नान करून, तिने पितरांना आणि देवांना तृप्त केले.

पश्यन्भृग्वाश्रमं रम्यमुत्तरं गतवान् शनैः

नंतर ती हळूहळू उत्तरेकडे गेली आणि भृगूंच्या सुंदर आश्रमाकडे पाहू लागली.

दृष्ट्वा तीरेषु विश्रांतस्तपोभूमिमचिंतयत्

ते पाहिल्यावर ती काठी बसली आणि त्या तपोभूमीचा विचार करू लागली.

अतप्यत तपो घोरं शिवदर्शनलालसः

शिवाचे दर्शन मिळावे म्हणून तिने कठोर तप सुरू केले.

लिंगरूपधरः साक्षादुपर्यपि तथा ह्यधः

शिवाने तिथे प्रत्यक्ष लिंगरूप धारण केले—वर आणि तसंच खालीही.

उवाच च प्रसन्नात्मा मुने पश्य च मां शिवम्

शिवाने प्रसन्न मनाने म्हटले, 'मुनी, मला—शिवाला—पाह.'

पूर्वमन्तरभावेन दृष्टवानसि यन्मम

‘पूर्वी तू मला जे सूक्ष्म रूपात पाहिलेस—’

आवामेकेन भावेन पश्यंस्त्वं सिद्धिमाप्स्यसि

‘आता आम्हा दोघांना एकरूप पाहून, तुला सिद्धी मिळेल.’

समंगमिति विख्यातमेतत्स्थानं भविष्यति

‘हे स्थान समंगम म्हणून प्रसिद्ध होईल.’

तस्य योगफलं सम्यग्भविष्यति न संशयः

‘इथे जो योग करेल त्याला पूर्ण फल मिळेल—यात शंका नाही.’

देवदत्तोऽपि स मुनिः सम्प्राप्य ज्ञानमुत्तमम् 146.

त्या मुनी देवदत्तानेही सर्वोच्च ज्ञान प्राप्त केले.

प्रम्लोचापि मुनेर्गर्भं सम्प्राप्याश्रममन्तिकात्

प्रम्लोचाने त्या मुनीचे गर्भ धारण करून, आश्रमाजवळून निघून गेली.

पुनर्जातमिवात्मानं मन्यमाना शुचिस्मिता

शुचिस्मितेला जणू काही ती पुन्हा जन्माला आली आहे असे वाटले आणि ती निर्मळ हसली.

ततः सुनिश्चयं कृत्वा तपसे धृतमानसा

मग तिने ठाम निश्चय करून, मन तपासाठी लावले.

मासे सा प्रथमे बाला फलाहारपरायणा

पहिल्या महिन्यात ती मुलगी फक्त फळे खाऊन राहिली.

तृतीये पंचम दिने चतुर्थे सप्तमांतरे

तिसऱ्या महिन्याच्या पाचव्या दिवशी, आणि चौथ्या महिन्यात सातव्या दिवसाच्या मधल्या काळात—

मासेन सप्तमे चैव शीर्णपर्णाशनाष्टमे

सातव्या महिन्यात आणि आठव्या महिन्यात तिने फक्त गळलेली पानेच खाल्ली.

सैवं वर्षशतं स्थित्वा हरावेकाग्रमानसा

अशा प्रकारे, ती शंभर वर्षे हरामध्ये एकचित्त राहिली.