वराहपुराणम्

श्रुत्वा तन्मधुरं गीतं पञ्चमालापसुन्दरम्

त्या पाच स्वरांनी सजलेल्या मधुर गाण्याचं ऐकून,

चकर्ष च धनुः कामः पुनःपुनरतन्द्रितः 146.

कामदेवाने पुन्हा पुन्हा दम न घेता आपली कमान ओढली.

विचचाराश्रमपदं पश्यन्सन्तुष्टमानसः

तो आश्रमात सर्वत्र फिरला आणि पाहताना त्याचं मन समाधानाने भरून गेलं.

दृष्ट्वैव तां तु चार्वंगीं विद्धः कामेन पत्रिणा

ती सुंदर अंगांची कन्या दिसताच, त्याच्या मनात कामाचा बाण घुसला.

सापि दृष्ट्वा देवदत्तं सज्जन्ती हरिणेक्षणा

हरिणीसारख्या डोळ्यांनी तिनेही देवदत्ताकडे पाहिले आणि त्याच्यावर प्रेम जडले.

करेण कन्दुकं घ्नन्ती चञ्चलाक्षी सुपेशला

तिने हातातला चेंडू मारताना तिचे डोळे सतत हलत होते आणि तिचे रूप फारच मोहक होते.

मनो हरन्ती तस्यर्षेः ललितैर्विभ्रमोद्भवैः

तिच्या कोमल आणि खेळकर हालचालींनी त्या ऋषीचे मन पूर्णपणे वेधून घेतले.

वासः सूक्ष्मंगलन्नीवि कांचीदामगुणान्वितम्

तिने सूक्ष्म वस्त्र नेसले होते आणि कमरेला सोन्याची कंबरपट्टा घातली होती.

सम्मोहितः स तु मुनिर्गत्वान्तिकमथाब्रवीत्

त्या ऋषीला तिच्या रूपाने भुरळ पडली आणि तो तिच्याजवळ जाऊन बोलू लागला.

मादृशान्किं मृगयसे बाहुपाशेन वा मृगान्

"माझ्यासारख्या लोकांचा शोध तू का घेतेस? की तुझ्या बाहूंनी हरिणांना पकडतेस?"

सर्वथाऽस्मांस्तवाधीनान् यद्यद्वा कारयिष्यति

"आम्ही सर्व प्रकारे तुझ्या अधीन आहोत; तुला जे हवे ते कर."

अथ तां हसमानां च गृहीत्वा दक्षिणे करे 146.

मग तिचा उजवा हात धरून, हसताना—

' रममाणस्तया सार्द्धं भुञ्जन्भोगान् मनोरमान्

तो तिच्यासोबत रमू लागला आणि दोघांनी मिळून सुखाचा आनंद घेतला.

बहूनहर्गणानेवं रममाणो यदृच्छया

अशा प्रकारे, अनेक दिवस त्यांनी एकत्र आनंद घेतला.

निर्वेदं प्राप्तवान्सद्यस्तदोवाच भृशातुरः

अचानक त्याला वैराग्य आले आणि तो फारच व्याकुळ होऊन बोलू लागला.

जानन्नपि तपोभ्रंशं प्राप्तो दैवबलात्कृतः

सर्व काही माहित असूनही, तो दैवाच्या जोरावर तपश्चर्येतून खाली घसरला.

इति प्रवादो मूर्खाणां विचारान्महदन्तरम्

मूर्खांची अशीच वदंता असते; विचार केला तर त्यात मोठा फरक आहे.

पुमांस्त्रीदर्शनादेव द्रवते यद्विमोहितः

पुरुष फक्त स्त्रीचे दर्शन झाले तरी मोहात पडून वितळतो.

इत्युक्त्वाऽसौ निवृत्तात्मा विससर्ज सुराङ्गनाम्

असे म्हणून, मन मागे घेतले आणि त्याने त्या अप्सरेला सोडून दिले.

उपसर्गो महानत्र तपसो भ्रंशकारकः

इथे एक मोठा विघ्न आले, ज्यामुळे तपश्चर्येचा भंग झाला.

तपस्तीव्रं समास्थाय शोषयिष्ये कलेवरम्

"आता मी कठोर तपश्चर्या करीन आणि हे शरीर कोरडे पाडीन."

गण्डकीसंगमे स्नात्वा सन्तर्प्य पितृदेवताः 146.

गंडकीच्या संगमावर स्नान करून, तिने पितरांना आणि देवांना तृप्त केले.

पश्यन्भृग्वाश्रमं रम्यमुत्तरं गतवान् शनैः

नंतर ती हळूहळू उत्तरेकडे गेली आणि भृगूंच्या सुंदर आश्रमाकडे पाहू लागली.

दृष्ट्वा तीरेषु विश्रांतस्तपोभूमिमचिंतयत्

ते पाहिल्यावर ती काठी बसली आणि त्या तपोभूमीचा विचार करू लागली.

अतप्यत तपो घोरं शिवदर्शनलालसः

शिवाचे दर्शन मिळावे म्हणून तिने कठोर तप सुरू केले.

लिंगरूपधरः साक्षादुपर्यपि तथा ह्यधः

शिवाने तिथे प्रत्यक्ष लिंगरूप धारण केले—वर आणि तसंच खालीही.

उवाच च प्रसन्नात्मा मुने पश्य च मां शिवम्

शिवाने प्रसन्न मनाने म्हटले, 'मुनी, मला—शिवाला—पाह.'

पूर्वमन्तरभावेन दृष्टवानसि यन्मम

‘पूर्वी तू मला जे सूक्ष्म रूपात पाहिलेस—’

आवामेकेन भावेन पश्यंस्त्वं सिद्धिमाप्स्यसि

‘आता आम्हा दोघांना एकरूप पाहून, तुला सिद्धी मिळेल.’