वर्षाणामयुतं साग्रं तत इन्द्रो व्यचिन्तयत्
दहा हजार वर्षांपेक्षा जास्त काळ तिथे राहिल्यावर, इंद्राने मनात विचार केला—
उवाच मधुरं वाक्यं क्षुब्धेन्द्रियमनाः प्रभुः
प्रभू, ज्याचे मन आणि इंद्रिये अस्वस्थ झाली होती, त्याने गोड शब्दांत बोलले—
तस्य मे चिन्तयानस्य यूयमेव परा गतिः 146.
मी विचार करत असताना, खरी वाट फक्त तुम्हीच आहात, हे मला उमगले.
तदिन्द्रस्य वचः श्रुत्वा ते काममलयानिलाः
इंद्राची वचने ऐकून, कामभावना घेऊन वाहणारे ते वारे—
जितेन्द्रियस्यापि मनः कस्य संक्षोभयामहे
ज्याचे इंद्रिये जिंकलेली असली, तरी त्याचे मन आम्ही अस्थिर करू शकत नाही का?
आज्ञाप्रसादं ते लब्ध्वा वद शीघ्रं सुखी भव
तुझी आज्ञा मिळाल्यावर, लवकर सांग आणि आनंदी हो.
तदैव मे गता चिन्ता भवतां दर्शनं यदा
त्या क्षणी मला तुमचं दर्शन झालं आणि माझी सारी चिंता नाहीशी झाली.
हिमशैले महारम्ये हृषीकेशाश्रितो मुनिः
हृषीकेशावर प्रेम करणारा तो ऋषी सुंदर हिमालय पर्वतावर राहत होता.
जिघृक्षुर्मे पदं नूनं तत्तपो विनिवर्त्यताम्
तुम्ही माझं स्थान मिळवायचं ठरवलं असावं, म्हणून हे तप सोडावं.
प्रस्थानाय मतिं चक्रुः कामदेवपुरःसराः
मग कामदेवाच्या पुढाकाराने सगळ्यांनी निघायचं ठरवलं.
ततः सुरपतिः शक्रः प्रम्लोचां नाम नामतः
नंतर देवांचा राजा इंद्राने प्रम्लोचा नावाच्या अप्सरेला बोलावलं.
गच्छ स्वस्तिमती देवि विजयाय मुनेर्भुवि
जा, शुभेच्छा घेऊन, आणि पृथ्वीवर त्या ऋषीवर विजय मिळव.
ललितैः स्वैर्विलासैस्तं मोहयित्वा वशं कुरु 146.
तुझ्या मोहक आणि मोकळ्या अदांनी त्याला भुलव आणि त्याला आपल्या वश करा.
तथा कुरुष्व भद्रं ते हृषीकेशसमीपतः
हेच कर, आणि हृषीकेशाजवळ तुझं कल्याण होवो.
समीपोपवने रम्ये नानाद्रुमलताकुले
त्याच्या जवळच्या रम्य बागेत, जिथे वेगवेगळ्या झाडांनी आणि वेलींनी गर्दी केली होती,
रसालमञ्जरीव्याप्तरसामोदालिसंकुले
आंब्याच्या फुलांच्या गंधाने आणि रसाळ सुवासाने भरलेल्या त्या ठिकाणी,
गन्धर्वगीतसंमिश्रे मलयानिलशीतले
गंधर्वांच्या गाण्यांनी मिसळलेली आणि मलय वाऱ्याने गार झालेली ती जागा,
मुनिप्रभावसन्त्यक्तक्रौर्यस्थलजलाशये
जिथे त्या ऋषीच्या प्रभावामुळे तलाव आणि ओढ्यांतली सगळी क्रूरता नाहीशी झाली होती,
प्रविश्य सा वरारोहा गीतं सुमधुरं जगौ
तेथे ती सुंदर नितंबांची स्त्री आत गेली आणि अतिशय मधुर गाणं गायली.
गान्धर्वं प्रारभंस्ते तु गन्धर्वाः सुरसम्मताः
ती गंधर्व गाणं सुरू करताच, देवांना प्रिय असलेले गंधर्वही सामील झाले.
विचकर्ष धनुः पौष्पं सायकान् समयूयुजत्
तिने फुलांच्या कमानेला ओढलं आणि बाण लावले.
श्रुत्वा तन्मधुरं गीतं पञ्चमालापसुन्दरम्
त्या पाच स्वरांनी सजलेल्या मधुर गाण्याचं ऐकून,
चकर्ष च धनुः कामः पुनःपुनरतन्द्रितः 146.
कामदेवाने पुन्हा पुन्हा दम न घेता आपली कमान ओढली.
विचचाराश्रमपदं पश्यन्सन्तुष्टमानसः
तो आश्रमात सर्वत्र फिरला आणि पाहताना त्याचं मन समाधानाने भरून गेलं.
दृष्ट्वैव तां तु चार्वंगीं विद्धः कामेन पत्रिणा
ती सुंदर अंगांची कन्या दिसताच, त्याच्या मनात कामाचा बाण घुसला.
सापि दृष्ट्वा देवदत्तं सज्जन्ती हरिणेक्षणा
हरिणीसारख्या डोळ्यांनी तिनेही देवदत्ताकडे पाहिले आणि त्याच्यावर प्रेम जडले.
करेण कन्दुकं घ्नन्ती चञ्चलाक्षी सुपेशला
तिने हातातला चेंडू मारताना तिचे डोळे सतत हलत होते आणि तिचे रूप फारच मोहक होते.
मनो हरन्ती तस्यर्षेः ललितैर्विभ्रमोद्भवैः
तिच्या कोमल आणि खेळकर हालचालींनी त्या ऋषीचे मन पूर्णपणे वेधून घेतले.
वासः सूक्ष्मंगलन्नीवि कांचीदामगुणान्वितम्
तिने सूक्ष्म वस्त्र नेसले होते आणि कमरेला सोन्याची कंबरपट्टा घातली होती.
सम्मोहितः स तु मुनिर्गत्वान्तिकमथाब्रवीत्
त्या ऋषीला तिच्या रूपाने भुरळ पडली आणि तो तिच्याजवळ जाऊन बोलू लागला.