वराहपुराणम्

शालग्राममिति ख्यातं तन्निबोध मुने शुभम्

शालग्राम नावाच्या शुभ स्थानाबद्दल, हे मुनी, तू जाणून घे.

एतत्कोऽपि न जानाति विना देवं महेश्वरम्

हे फक्त महेश्वर देवाशिवाय कुणालाही माहीत नाही.

एवं तस्मै वरं दत्त्वा सालंकायनकाय वै

अशा प्रकारे मी सालंकायनाला वर दिला.

पश्यतस्तस्य वसुधे तत्रैवान्तर्हितोऽभवम्

त्याच्या पाहत असतानाच, हे पृथ्वी, मी तिथेच अदृश्य झालो.

मम तद्रोचते स्थानं गिरिकूटशिलोच्चये

तो डोंगराच्या उंच शिखरावरील स्थान मला फार आवडते.

तत्र गुह्यानि मे भूमे वक्ष्यमाणानि मे शृणु

तेथे, हे पृथ्वी, मी तुला माझी गुपिते सांगतो, ती ऐक.

गुह्यानि तत्र वसुधे तीर्थानि दश पंच च

तेथे, हे पृथ्वी, पंधरा गुप्त तीर्थस्थाने आहेत.

तत्र बिल्वप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं मम प्रियम्

तेथे बिल्वप्रभा नावाचं माझ्या आवडीचं गुप्त क्षेत्र आहे.

हृद्यं तत्परमं गुह्यं भक्तकर्मसुखावहम्

ते मनाला भावणारं, अत्यंत गुप्त आणि भक्तांच्या कर्मांना सुख देणारं आहे.

चतुर्णामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः १४५.

माणूस तिथे चार अश्वमेध यज्ञांचे फळ मिळवतो.

अश्वमेधफलं भुक्त्वा मम लोके स मोदते

अश्वमेध यज्ञाचे फळ भोगून तो माझ्या लोकात आनंदाने राहतो.

चक्राङ्कितशिलास्तत्र दृश्यन्ते च इतस्ततः

तेथे, इथे-तिथे चक्रचिन्ह असलेल्या शिळा दिसतात.

तदेतद्विद्धि वसुधे समन्ता द्योजनत्रयम्

हे पृथ्वी, हे सर्वत्र तीन योजनांपर्यंत पसरले आहे, असे जाण.

त्रयाणामपि यज्ञानां फलं प्राप्नोति निश्चितम्

तेथे नक्कीच तीन यज्ञांचे फळ मिळते.

वाजपेयफलं भुक्त्वा मम् लोकं च गच्छति

वाजपेय यज्ञाचे फळ भोगून तो माझ्या लोकात जातो.

तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र हिमकूटं समाश्रिताः

इथे हिमकूट पर्वतावरून तीन प्रवाह खाली येतात.

त्रयाणामपि रात्रीणां फलं प्राप्नोति निष्कलम्

तीन रात्रींचे शुद्ध फळ येथे मिळते.

अतिरात्रफलं भुक्त्वा मम लोके महीयते

अतिरात्र यज्ञाचे फळ मिळवून, तो माझ्या लोकांत मान मिळवतो.

अत्र चैव ह्रदस्रोतो बदरीवृक्षनिःसृतः

इथेच एका तलावाचा प्रवाह बोराच्या झाडाजवळून बाहेर पडतो.

नरमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः १४५.

इथे मनुष्याला नरमेध यज्ञाचे फळ मिळते.

नरमेधफलं भुक्त्वा मम लोके च मोदते

नरमेध यज्ञाचे फळ मिळवून, तो माझ्या लोकांत आनंदाने राहतो.

तत्र शङ्खप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

तेथे शंखप्रभा नावाचे माझे एक गुप्त आणि श्रेष्ठ क्षेत्र आहे.

गदाकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम

त्या क्षेत्रात गदा-कुंड म्हणून प्रसिद्ध असलेले स्थान आहे.

तत्र स्नानं तु कुर्वीत त्रिरात्रोपोषितो नरः

तेथे जो पुरुष तीन रात्री उपवास करून स्नान करतो—

अथ वै मुंचते प्राणान्कृतकृत्यो गुणान्वितः

मग तो सर्व कर्तव्ये पूर्ण करून, सद्गुणांनी युक्त होऊन, प्राण सोडतो.

पुनश्चाग्निप्रभं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम

पुन्हा, अग्निप्रभा नावाचे माझे एक गुप्त आणि श्रेष्ठ क्षेत्र आहे.

यस्तत्र कुरुते स्नानं चतूरात्रोषितो नरः

जो तेथे चार रात्री उपवास करून स्नान करतो—

अथात्र मुंचते प्राणान् मम कर्मसु निष्ठितः

मग त्या ठिकाणी, माझ्या कर्मात स्थिर राहून, तो प्राण सोडतो.

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु

हे महाभागे, त्या ठिकाणी मी सांगणारे अद्भुत ऐक.