वराहपुराणम्

अहं ब्रह्मा च देवाश्च ऋषिभिः सह केशव

मी, ब्रह्मा, सर्व देवता आणि ऋषी, हे केशव,

वसिष्यामः सदैवात्र गण्डक्यां जगतां पते

या गंडकीमध्ये, हे जगाच्या अधिपती, नेहमीच राहू.

सर्वपापविनिर्मुक्तो मुक्तिभागी न संशयः

इथे सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, नक्कीच मोक्ष मिळतो.

यत्र स्नानेन लभ्येत गंगास्नानफलं नरैः

जिथे स्नान केल्याने लोकांना गंगेच्या स्नानाचं फळ मिळतं,

यस्यास्तत्समतां कान्या लभेद्गंगां विना नदीम्

गंगेव्यतिरिक्त, आणखी कोणती नदी तिच्या पुण्याशी बरोबरी करू शकेल?

अपरा देविका नाम्ना गण्डक्या सह संगता

देविका नावाची दुसरी नदी गंडकीसोबत एकत्र झाली.

यत्र सृष्टिविधानार्थं कृत्वाश्रमपदं पृथक् १४४.

जिथे सृष्टीच्या कार्यासाठी वेगळं आश्रमस्थान तयार केलं,

ततोऽभूद्ब्रह्मतनया पुण्या सा सरितां वरा

तेव्हा ब्रह्माची कन्या, पुण्यवान आणि नद्यांमध्ये श्रेष्ठ, प्रकट झाली.

त्रिवेणी सा महापुण्या देवानामपि दुर्ल्लभा

ती त्रिवेणी अत्यंत पवित्र आहे आणि देवांनाही दुर्लभ आहे.

पुरा वेदनिधेः पुत्रौ जयो विजय एव च

पूर्वी वेदसागरातून जय आणि विजय हे दोन पुत्र जन्माला आले.

तृणबिन्दोः सुतौ पापौ जातौ दृष्ट्यैव सुव्रतौ

त्रणबिंदूच्या दोन पुत्रांचा जन्म झाला, ते पापी होते पण दृष्टीने सदाचारी होते.

पूजयन्तौ हरिं भक्त्या तन्निष्ठेन्द्रियमानसौ

ते दोघे भक्तीने हरिची पूजा करत, आपली इंद्रिये आणि मन त्याच्यात स्थिर ठेवत.

ददाति पूजावसरे भक्त्या किल वशीकृतः

पूजेच्या वेळी, त्यांच्या भक्तीने हरि प्रसन्न होऊन त्यांना वर देतो.

राज्ञा समाप्तयज्ञेन पूजयित्वा पुरस्कृतौ

राजाने यज्ञ पूर्ण केल्यावर त्यांचा सन्मान केला आणि पुढे केले.

विभागं कर्त्तुमारब्धौ पस्पर्द्धाते परस्परम्

ते दोघे विभागणी करायला लागले आणि एकमेकांशी स्पर्धा करू लागले.

विजयश्चाब्रवीच्चैनं येन लब्धं हि तस्य तत्

विजय म्हणाला, "तू मिळवलेली वस्तू त्याचीच आहे."

न ददासि गृहीत्वा यत्तस्माद्ग्राहत्वमाप्नुहि १४४.

"तू घेतलेली गोष्ट परत देत नाहीस, म्हणूनच आता मगर हो."

गजो भव मदान्धस्त्वं यो मामेवं प्रभाषसे

"तू माझ्याशी अशा प्रकारे बोलतोस, म्हणून गर्वाने अंध झालेला हत्ती हो."

गण्डक्यामेव सञ्जातो ग्राहः पूर्वस्मृतिर्द्विजः

गंडकी नदीत तो द्विज पुर्वजन्माची आठवण ठेवत मगर म्हणून जन्माला आला.

करिशावैर्गजीभिश्च क्रीडमानो वने वसन्

तो जंगलात राहून हत्तीच्या पिल्लांसोबत आणि हत्तीपालकांसोबत खेळत असे.

वने विहरतोर्भूमे शापमोहितयोः सतोः

त्या दोघांवर शापाचा प्रभाव असल्याने, ते दोघेही जंगलात भटकत होते.

त्रिवेणीमभितो यातोऽवगाहनपरायणः

तो त्रिवेणीच्या जवळ गेला आणि स्नान करण्याचा निर्धार केला.

स्वयं च पाययंस्ताश्च चिक्रीड प्रीतमानसः

तो स्वतः त्यांना पाणी पाजत असे आणि आनंदाने त्यांच्यासोबत खेळत असे.

ग्राहः सम्प्रेरितः पूर्वं वैरयोगमनुस्मरन्

मागील वैर आठवून, आधीच चिडलेली मगर पुढे आली.

ग्राहं विव्याध सोऽप्येनमाकर्षयत तज्जले

मगर हत्तीवर झडप घालून त्याला त्या पाण्यात ओढून नेऊ लागली.

आकर्षणैश्च बहुभिर्द्दन्तभेदैः परस्परम्

एकमेकांना ओढताना आणि दात तुटताना त्यांच्यात मोठा संघर्ष झाला.

तत्त्वानि पीडितान्यासन्ननेकानि क्षयं ययुः १४४.

त्यांच्या यातनांमुळे तिथे अनेक जीव त्रस्त होऊन नष्ट झाले.

तेन विज्ञापितो देवो भगवान्भक्तवत्सलः

मग त्याने भक्तवत्सल भगवंताला विनंती केली.

क्षिप्तं पुनः पुनस्तत्तु शिलाः सङ्घट्टयद्धरे

तो पुन्हा पुन्हा दगड उचलून, हरिच्या समोर एकमेकांवर आपटू लागला.