यत्र नृत्येन देवेशस्तुष्टस्तस्मै वरं ददौ
तेथे, नृत्य करून देवाधिदेवाला प्रसन्न करून त्याने वर मिळवला.
स्नात्वा तु बाणगंगायां दृष्ट्वा बाणेश्वरं प्रभुम्
बाणगंगेच्या पाण्यात स्नान करून, बाणेश्वर प्रभूचे दर्शन घेतले.
सालङ्कायनकोऽप्याशु क्षेत्रे तस्मिन्परं मम
आलंकायन वंशातील ऋषीनेही त्या क्षेत्रात लवकरच परम पद मिळवले.
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि परं गुह्यं वसुन्धरे
आणखी एक श्रेष्ठ आणि गुप्त गोष्ट मी तुला सांगतो, वसुंधरे.
प्राप्यामीति परं भावं ज्ञात्वा देवो महेश्वरः
तो परम भाव समजून, देव महेश्वराने
सालङ्कायनपुत्रत्वं योगमायामुपाश्रितः
योगमायेच्या सहाय्याने आलंकायनाचा पुत्रत्व स्वीकारला.
मायायोगबलोपेतस्त्र्यक्षो वै शूलपाणिधृक्
योगमायेच्या सामर्थ्याने युक्त, त्रिनेत्री, त्रिशूलधारी
स तं न ज्ञायते जातं ममैवाराधने स्थित. १४४.
तो असा जन्मला तरी, माझ्या उपासनेत राहूनही, कुणालाही ओळखला गेला नाही.
उत्तिष्ठ मुनि शार्दूल सफलस्ते मनोरथः
उठा, ऋषिश्रेष्ठा, तुझी इच्छा पूर्ण झाली आहे.
त्वया तपः समारब्धमीश्वरेण समं सुतम्
तू प्रभूसोबत पुत्रासाठी तप आरंभले होतेस.
विचार्येति तवाहं वै जातोऽस्मि स्वयमेव च
हे सर्व विचारून, मी स्वतः तुझ्यासाठी जन्म घेतला आहे.
प्राप्तोऽसि परमां सिद्धिं त्वत्पुत्रोऽहं यतः स्थितः
कारण मी तुझा पुत्र म्हणून येथे आहे, म्हणून तू परम सिद्धी प्राप्त केली आहेस.
विस्मितस्तु तदोवाच कथं नाद्यापि मे हरिः
तो आश्चर्यचकित होऊन म्हणाला, 'हरि अजूनही मला का दिसत नाही?'
यावत्तं न समीक्षिष्ये तावन्न विरतं तपः
जोपर्यंत मी त्यांना पाहत नाही, तोपर्यंत मी तप सोडणार नाही.
त्वमपि योगेन मथुरां व्रज सत्वरम्
तूही योगाच्या साहाय्याने लवकर मथुरा येथे जा.
आमुष्यायणमादाय शीघ्रमत्र समानय
आमुष्यायणाला घेऊन लगेच इथे आण.
ततस्त्वाज्ञां समादाय नन्दी सत्वरमाव्रजत्
मग तुझी आज्ञा घेऊन नंदी लगेच निघून गेला.
दृष्ट्वामुष्यायणं तत्र पृष्ट्वा नाम तमप्युत १४४.
तेथे आमुष्यायणाला पाहून त्याने त्याचे नाव विचारले.
सालंकायनशिष्योऽपि आमुष्यायणसंज्ञितः
तो सालंकायनाचा शिष्य होता आणि त्याचे नाव आमुष्यायण होते.
गुरोश्च कुशलं ब्रूहि कुत्रास्ते स तपोधनः
तो म्हणाला, 'गुरुजी सुखरूप आहेत का? तो तपस्वी कुठे आहे?'
तन्मे विस्तरतो ब्रूहि अर्घ्यश्चैवोपगृह्यताम्
हे सर्व मला सविस्तर सांग आणि अर्घ्यही अर्पण कर.
वृत्तान्तं कथयामास त्वागमस्य च कारणम्
त्याने घडलेली घटना आणि तुझ्या येण्याचे कारण सांगितले.
दिनैः कतिपयैश्चैव गण्डकीतीरमाश्रितः
काही दिवसांनी तो गंडकीच्या काठी पोहोचला.
देविका नाम देवानां प्रभावाच्च तपस्यताम्
तेथे देविके नावाची एक स्त्री, देवांच्या कृपेने, तप करत होती.
आश्रमादपरा चासीत्पुलस्त्यपुलहाश्रमात्
आश्रमाच्या पलीकडे पुलस्त्य आणि पुलह यांचा एक वेगळा आश्रम होता.
कामिकं तन्महातीर्थं पितॄणामतिवल्लभम्
ते कामिक नावाचे महान तीर्थ आहे, जे पितरांना फार प्रिय आहे.
मुक्तिभुक्तिप्रदं देवि दर्शनादघनाशनम्
हे देवी, तिथे जाऊन दर्शन घेतल्याने मुक्ती, भोग आणि मोठ्या पापांचा नाश होतो.
धरण्युवाच शूलटङ्क इति ख्यातः सोमेश इति चापरः ।। १४४.
धरणी म्हणाली, 'त्याला शूलटंक असेही म्हणतात आणि सोमेश असेही ओळखतात.'
वेणीमाधवनाम्नाऽपि यत्र विष्णुः स्वयं स्थितः
तेथेच विष्णू स्वतः वेणी माधव नावाने वास करतो.
सर्वेषां चैव देवानामृषीणां सरसामपि
ते सर्व देव, ऋषी आणि तळ्यांना देखील प्रिय आहे.