वराहपुराणम्

अहो देव मया दृष्टो दुर्दर्शो योगिनामपि

अहो देवा, मी तुला पाहिले, ज्यांचे दर्शन योग्यांनाही कठीण असते.

तदनु त्वं प्रविष्टोऽसि पुरुषस्तेन चोच्यते

त्यानंतर तू माझ्यात प्रवेश केला, म्हणून तुला ‘पुरुष’ असे म्हणतात.

अनाद्यन्तमपर्यंतं यद्ब्रह्म श्रुतिबोघितम्

जे ब्रह्म वेदांनी सांगितले आहे, ज्याला आरंभ आणि अंत नाही, जे अनंत आहे—

तवैवाद्या जगन्माता या शक्तिः परमा स्मृता

ही जगाची आद्य माता म्हणून ओळखली जाणारी परमशक्ती तुझीच आहे.

निर्गुणः पुरुषोऽव्यक्तश्चित्स्वरूपो निरञ्जनः

पुरुष हा निर्गुण, अव्यक्त, चैतन्यस्वरूप आणि निष्कलंक आहे.

स्वां योगमायामाविश्य कर्तृत्वं प्राप्तवानसि

तू स्वतःच्या योगमायेत प्रवेश करून सर्वकर्मांचा कर्ता झाला आहेस.

प्रकृतैस्त्रिगुणैरस्मिन्सृज्यमानेऽपि नान्यथा १४४.

या जगाची निर्मिती सुद्धा निसर्गातील तीन गुणांनीच होते, त्यात काही वेगळेपण नाही.

स्फटिके हि यथा स्वच्छे जपा कुसुमरागतः

जसा पारदर्शक स्फटिकात जाईच्या फुलाचा रंग उमटतो,

ब्रह्मादयोऽपि कवयो न विदन्ति यथार्थतः

तसंच ब्रह्मा आणि इतर ज्ञानी सुद्धा तुला खर्‍या स्वरूपात ओळखू शकत नाहीत.

मूढस्य जगतो मध्ये स्थिता किंचिदजानती

या मोहग्रस्त जगात एखादा थोडेसेच जाणणारा उभा आहे.

तेन लोके महत्त्वं च त्वत्प्रसादेन चैषिता

म्हणूनच या जगात मोठेपण तुझ्या कृपेनेच मिळते.

दयालुरसि दीनेषु नेति मां न वद प्रभो

तू दीनांवर दयाळू आहेस; प्रभो, मला नकार देऊ नकोस.

तद्याचय वरारोहे अदेयमपि सर्वथा

म्हणून, सुंदर नितंब असलेल्या, तू काहीही माग— अगदी अशक्य गोष्ट सुद्धा.

मद्दर्शनमनु प्राप्य को वाऽपूर्णो मनोरथः

माझ्या दर्शनाने कोणाचा इच्छा अपूर्ण राहिली आहे?

प्रांजलिः प्रणता भूत्वा मधुरं वाक्यमब्रवीत्

ती हात जोडून, वाकून, गोड शब्द बोलली.

मम गर्भगतो भूत्वा विष्णो मत्पुत्रतां व्रज

हे विष्णू, माझ्या गर्भात ये आणि माझा पुत्र हो.

किं याचितं निम्नगया नित्यं मत्सङ्गलुब्धया १४४.

या नदीने, जी नेहमी माझ्या संगासाठी आतुर आहे, काय मागितले आहे?

इत्येवं कृपया देवो निश्चित्य मनसा स्वयम्

अशा प्रकारे, दयाळूपणाने देवाने स्वतःच्या मनात ठरवले,

शालग्रामशिलारूपी तव गर्भगतः सदा

शाळग्राम शिळेच्या रूपात तो नेहमी तुझ्या गर्भात गेला.

मत्सान्निध्यान्नदीनां त्वमतिश्रेष्ठा भविष्यसि

माझ्या उपस्थितीमुळे तू सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ होशील.

हरिष्यसि महापापं वाङ्मनःकायसम्भवम्

तू वाणी, मन आणि शरीरातून उत्पन्न होणारे मोठे पाप दूर करशील.

तर्पयेत्स्वपितॄंश्चापि तारयित्वा दिवं नयेत्

जो तुझ्या द्वारे आपल्या पितरांना तृप्त करतो, तो त्यांना तारून स्वर्गात नेतो.

सोऽपि याति मम स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

तो सुद्धा माझ्या स्थानी पोहोचतो, जिथे गेल्यावर दु:ख राहत नाही.

एवं दत्त्वा वरान्देव्यै तत्रैवान्तरधीयत

अशी वरदाने देवीला दिल्यावर, तो तिथेच अदृश्य झाला.

अहं च भगवान्विष्णुर्भक्तेच्छोपात्तविग्रहः

आणि मी, भगवान विष्णू, भक्ताच्या इच्छेने रूप धारण केले.

प्रभासयन्नुडुपतेरंगानि प्रममार्ज्ज ह

ताऱ्यांच्या स्वामीच्या अंगांना उजळवत, मी ती पूर्णपणे स्वच्छ केली.

पश्यतस्तस्य तु विधोस्तत्रैवांतरधीयत १४४.

त्या चंद्राने पाहत असतानाच, मी तिथेच अदृश्य झालो.

रावणेन प्रकटिता जलधाराऽतिपुण्यदा

रावणाने प्रकट केलेली ती जलधारा फार पुण्य देणारी आहे.

सोमेशात्पूर्व दिग्भागे रावणस्य तपोवनम्

सोमेश्वराच्या पूर्व दिशेला रावणाचे तपोवन आहे.