वराहपुराणम्

मम त्वत्सदृशः पुत्रो भूयादिति मनीषया

‘माझ्या तुला सारखा पुत्र व्हावा’ अशी इच्छा मनात धरून,

रेवायास्तु वरो देयस्त्ववश्यं मृगलाञ्छन

मृगलांचन, रेवेला नक्कीच एक वर द्यावाच लागेल.

लिंगरूपेण ते देवि गजाननपुरस्कृतः

हे देवी, गणेशासमोर ठेवून, तुझ्या लिंगरूपाने—

मम त्वमपरा मूर्त्तिः ख्याता जलमयी शिवा

हे शिवे, तू माझी दुसरी मूर्ती म्हणून, जलमय रूपात प्रसिद्ध आहेस.

एवं दत्तवरा रेवा मत्सान्निध्यमिहागता

अशा प्रकारे वर मिळवून, रेवेला माझ्या सान्निध्यात येथे आली.

गण्डक्यापि पुरा तप्तं वर्षाणामयुतं विधो

विद्वना, पूर्वी गंडकीनेही दहा हजार वर्षे कठोर तप केले.

दिव्यवर्षशतं तेपे विष्णुं चिन्तयती तदा १४४.

त्या काळात तिने शंभर दिव्य वर्षे विष्णूचे ध्यान करत तप केले.

उवाच मधुरं वाक्यं प्रीतः प्रणतवत्सलः

त्यावेळी भक्तवत्सल, प्रसन्न होऊन, गोड शब्द बोलला.

अनविच्छिन्नया भक्त्या वरं वरय सुव्रते

अखंड भक्तीने, हे सुभगे, तू एक वर माग.

गण्डक्यपि पुरा दृष्ट्वा शंखचक्रगदाधरम्

पूर्वी गंडकीने शंख, चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्या त्या प्रभूचे दर्शन घेतले—

अहो देव मया दृष्टो दुर्दर्शो योगिनामपि

अहो देवा, मी तुला पाहिले, ज्यांचे दर्शन योग्यांनाही कठीण असते.

तदनु त्वं प्रविष्टोऽसि पुरुषस्तेन चोच्यते

त्यानंतर तू माझ्यात प्रवेश केला, म्हणून तुला ‘पुरुष’ असे म्हणतात.

अनाद्यन्तमपर्यंतं यद्ब्रह्म श्रुतिबोघितम्

जे ब्रह्म वेदांनी सांगितले आहे, ज्याला आरंभ आणि अंत नाही, जे अनंत आहे—

तवैवाद्या जगन्माता या शक्तिः परमा स्मृता

ही जगाची आद्य माता म्हणून ओळखली जाणारी परमशक्ती तुझीच आहे.

निर्गुणः पुरुषोऽव्यक्तश्चित्स्वरूपो निरञ्जनः

पुरुष हा निर्गुण, अव्यक्त, चैतन्यस्वरूप आणि निष्कलंक आहे.

स्वां योगमायामाविश्य कर्तृत्वं प्राप्तवानसि

तू स्वतःच्या योगमायेत प्रवेश करून सर्वकर्मांचा कर्ता झाला आहेस.

प्रकृतैस्त्रिगुणैरस्मिन्सृज्यमानेऽपि नान्यथा १४४.

या जगाची निर्मिती सुद्धा निसर्गातील तीन गुणांनीच होते, त्यात काही वेगळेपण नाही.

स्फटिके हि यथा स्वच्छे जपा कुसुमरागतः

जसा पारदर्शक स्फटिकात जाईच्या फुलाचा रंग उमटतो,

ब्रह्मादयोऽपि कवयो न विदन्ति यथार्थतः

तसंच ब्रह्मा आणि इतर ज्ञानी सुद्धा तुला खर्‍या स्वरूपात ओळखू शकत नाहीत.

मूढस्य जगतो मध्ये स्थिता किंचिदजानती

या मोहग्रस्त जगात एखादा थोडेसेच जाणणारा उभा आहे.

तेन लोके महत्त्वं च त्वत्प्रसादेन चैषिता

म्हणूनच या जगात मोठेपण तुझ्या कृपेनेच मिळते.

दयालुरसि दीनेषु नेति मां न वद प्रभो

तू दीनांवर दयाळू आहेस; प्रभो, मला नकार देऊ नकोस.

तद्याचय वरारोहे अदेयमपि सर्वथा

म्हणून, सुंदर नितंब असलेल्या, तू काहीही माग— अगदी अशक्य गोष्ट सुद्धा.

मद्दर्शनमनु प्राप्य को वाऽपूर्णो मनोरथः

माझ्या दर्शनाने कोणाचा इच्छा अपूर्ण राहिली आहे?

प्रांजलिः प्रणता भूत्वा मधुरं वाक्यमब्रवीत्

ती हात जोडून, वाकून, गोड शब्द बोलली.

मम गर्भगतो भूत्वा विष्णो मत्पुत्रतां व्रज

हे विष्णू, माझ्या गर्भात ये आणि माझा पुत्र हो.

किं याचितं निम्नगया नित्यं मत्सङ्गलुब्धया १४४.

या नदीने, जी नेहमी माझ्या संगासाठी आतुर आहे, काय मागितले आहे?

इत्येवं कृपया देवो निश्चित्य मनसा स्वयम्

अशा प्रकारे, दयाळूपणाने देवाने स्वतःच्या मनात ठरवले,

शालग्रामशिलारूपी तव गर्भगतः सदा

शाळग्राम शिळेच्या रूपात तो नेहमी तुझ्या गर्भात गेला.