वराहपुराणम्

अथ वै मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः

मग तेथे, आपली कर्मे पूर्ण केलेला, प्राणी सोडतो.

क्षेत्रस्य मण्डलं तस्य कथ्यमानं मया शृणु

या पवित्र क्षेत्राचा मंडळ मी सांगतोय, ते नीट ऐक.

तत्र तिष्ठामि सुश्रोणि विन्ध्यस्य गिरिमूर्द्धनि

सुंदर नितंब असलेल्या स्त्रीये, मी त्या विंध्य पर्वताच्या शिखरावर उभा आहे.

दक्षिणे संस्थितं चक्रं वामे स्थाने च वै गदा 143.

माझ्या उजव्या बाजूला चक्र आहे आणि डाव्या बाजूला गदा आहे.

लांगले मुसलं चैव शंखस्तिष्ठति चाग्रतः

लांगळ आणि मुसळ तिथे आहेत, आणि शंख समोर उभा आहे.

एतन्न जानते केचिन्मम माया विमोहिताः

माझ्या मायेमुळे काही लोकांना हे माहीतच नसतं.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे मन्दारमहिमानिरूपणं नाम त्रयश्चत्वारिंशदधिकशततमोध्यायः

श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'मंदाराच्या महिम्याचे वर्णन' नावाचा एकशे त्रेचाळीसावा अध्याय इथे संपला.

अथ सोमेश्वरादिलिङ्गमुक्तिक्षेत्रत्रिवेण्यादिमाहात्म्यम् श्रुत्वा मन्दारमाहात्म्यं धर्मकामा वसुन्धरा

मंदाराचा महिमा ऐकल्यावर, धर्माची इच्छा असलेल्या वसुंधरेने सोमेश्वर व इतर लिंगांची क्षेत्रे आणि त्रिवेणीसंगम यांचा महिमा सांगितला.

धरण्युवाच मन्दारात्परमं स्थानं विष्णो तद्वक्तुमर्हसि

धरणी म्हणाली — हे विष्णू, मंदारापेक्षा श्रेष्ठ असलेले स्थान तू मला सांग.

श्रीवराह उवाच कथयिष्यामि मे गुह्यं शालग्राममिति स्मृतम्

श्रीवराह म्हणाले — मी तुला माझे गुपित सांगतो, जे शाळग्राम म्हणून ओळखले जाते.

द्वापरे तु युगे भूमे यदूनां कुलसंकुले

हे भूमाते, द्वापारयुगात, यादवांच्या वंशात,

तस्य पुत्रो महाभागो सर्वकर्मपरायणः

त्याचा मुलगा अत्यंत भाग्यशाली आणि सर्व कर्तव्यांमध्ये तत्पर होता.

तस्य भार्या च वसुधे सर्वावयवसुन्दरी

हे वसुंधरे, त्याची पत्नी सर्व अंगांनी सुंदर होती.

तस्या गर्भे महाभागे भविष्यामि न संशयः

हे महाभागे, तिच्या पोटी मी जन्म घेईन, यात काहीच शंका नाही.

ततोऽपि संस्थिते तत्र यादवानां कुलोद्वहे

त्यांनंतर, यादवांच्या वंशातील श्रेष्ठ पुरुष तेथून निघून गेला.

ममैवाराधनार्थाय भ्रमते स दिशो दश

माझ्या पूजेच्या हेतूने तो दहा दिशांना भटकत होता.

ततः पिण्डारके गता मम क्षेत्रे वसुन्धरे १४४.

मग, हे वसुंधरे, ती पिंडारक या माझ्या पवित्र क्षेत्रात गेली.

ईश्वरेण समं पूर्वं सर्वयोगेश्वरं स्थितम्

पूर्वी, ईश्वरासोबत सर्व योगेश्वर तिथे स्थिरावले होते.

ईश्वरेण समं पूर्वमहमासं वसुन्धरे

पूर्वी, हे वसुंधरे, मीही ईश्वरासोबत तिथे होतो.

तस्मिन्क्षेत्रे हरो देवो मत्स्व रूपेण संयुतः

त्या पवित्र स्थळी हर देव माझ्या मत्स्य रूपात एकत्रित राहतो.

अहं तिष्ठामि तत्रैव गिरिरूपेण नित्यशः

तेथे मी स्वतः कायम पर्वत रूपाने वास करतो.

पूजनीयाः प्रयत्नेन किंपुनश्चक्रलाञ्छिताः

त्या दगडांची काळजीपूर्वक पूजा करावी, विशेषतः जे चक्रचिन्ह असलेले आहेत त्यांची तर नक्कीच.

शिवनाभाः शिलास्तत्र चक्रनाभास्तथा शिलाः

तेथे शंकराच्या नाभीसारखे आणि चक्राच्या नाभीसारखे असे दगड आहेत.

सोमेन तत्र संस्थाप्य स्वनाम्ना लिंगमुत्तमम्

तेथे सोमाने आपल्या नावाने श्रेष्ठ लिंग स्थापन केले.

ततः शापाद्विनिर्मुक्तः तेजसा च परिप्लुतः

मग तो शापातून मुक्त झाला आणि तेजाने उजळला.

सोमेश्वराच्च वरदमाविर्भूतं त्रियम्बकम्

त्या सोमेश्वरातून वर देणारा त्र्यंबक प्रकट झाला.

सोम उवाच नतोऽस्मि पंचवदनं नीलकण्ठं त्रिलोचनम् ।। १४४.

सोम म्हणाला: मी पाच मुखांचा, निळ्या गळ्याचा, तीन डोळ्यांचा महादेवाला वंदन करतो.

शशांकशेखरं दिव्यं सर्वदेवनमस्कृतम्

त्या चंद्रकोर मस्तकी दिव्य देवाला, सर्व देवांनी वंदन केलेल्या महादेवाला मी वंदन करतो.

त्रिशूलिनं डमरुणा लसद्धस्तं वृषध्वजम्

त्रिशूळधारी, डमरू असलेल्या तेजस्वी हाताचा, वृषध्वज असलेल्या शंकराला मी वंदन करतो.