वराहपुराणम्

मन्दारस्य तु पूर्वेण गुह्यं कोटरसंस्थितम्

मंदाराच्या पूर्वेला, एका गुहेत गुप्त जागा आहे.

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पंचभक्तोषितो नरः

तेथे, पाच वेळा अन्न खाऊन उपवास करणाऱ्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

येथे, अत्यंत कठीण कर्म करून प्राण सोडावा.

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु गुह्यं विन्ध्यविनिःसृतम् 143.

त्याच्या दक्षिण बाजूला, विंध्य पर्वतातून बाहेर पडलेले एक गुप्त स्थान आहे.

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य एक दिवस आणि रात्र उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

मग येथे, फार कठीण कर्म करून, तो प्राणी सोडतो.

दक्षिणे पश्चिमे भागे मन्दारस्य यशस्विनि

मंदार पर्वताच्या दक्षिण आणि पश्चिम बाजूला—

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य एक दिवस आणि रात्र उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः

मग येथे, माझ्या सांगितलेल्या कर्मात स्थिर असलेला, प्राणी सोडतो.

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं देवसमन्वितम्

त्याच्या पश्चिम बाजूला, देवांसह एक गुप्त स्थान आहे.

स्नानं करोति यस्तत्र पंचभक्तोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य पाच वेळा अन्न न घेता उपवास करतो आणि स्नान करतो—

अथ वै मुंचते प्राणांश्चक्रवर्ती महायशाः

मग तेथे, मोठ्या कीर्तीचा सम्राट प्राणी सोडतो.

दिशं वायव्यमाश्रित्य तस्मिन्विन्ध्यशिलोच्चये

त्या उंच विंध्य शिखरावर, वायव्य दिशेला आधार घेत—

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत मम चित्तव्यवस्थितः 143.

तेथे, ज्याचे मन माझ्यावर एकाग्र आहे, त्याने स्नान करावे.

अथात्र मुञ्चते प्राणान् तस्मिन्गुह्ये यशस्विनि

मग येथे, त्या गुप्त स्थळी, हे कीर्तीमान, तो प्राणी सोडतो.

तस्य विक्रोशमात्रेण दक्षिणां दिशमाश्रितः

दक्षिण दिशेला आश्रय घेत, तेथे फक्त हाक मारली तरी—

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अष्टरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य आठ रात्री उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथ वै मुञ्चते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः

मग तेथे, माझ्या सांगितलेल्या कर्मात स्थिर असलेला, प्राणी सोडतो.

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं वै परमं महत्

त्याच्या पश्चिम बाजूला, खरोखरच एक श्रेष्ठ आणि मोठे गुप्त स्थान आहे.

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य एक दिवस आणि रात्र उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथ वै मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः

मग तेथे, आपली कर्मे पूर्ण केलेला, प्राणी सोडतो.

क्षेत्रस्य मण्डलं तस्य कथ्यमानं मया शृणु

या पवित्र क्षेत्राचा मंडळ मी सांगतोय, ते नीट ऐक.

तत्र तिष्ठामि सुश्रोणि विन्ध्यस्य गिरिमूर्द्धनि

सुंदर नितंब असलेल्या स्त्रीये, मी त्या विंध्य पर्वताच्या शिखरावर उभा आहे.

दक्षिणे संस्थितं चक्रं वामे स्थाने च वै गदा 143.

माझ्या उजव्या बाजूला चक्र आहे आणि डाव्या बाजूला गदा आहे.

लांगले मुसलं चैव शंखस्तिष्ठति चाग्रतः

लांगळ आणि मुसळ तिथे आहेत, आणि शंख समोर उभा आहे.

एतन्न जानते केचिन्मम माया विमोहिताः

माझ्या मायेमुळे काही लोकांना हे माहीतच नसतं.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे मन्दारमहिमानिरूपणं नाम त्रयश्चत्वारिंशदधिकशततमोध्यायः

श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'मंदाराच्या महिम्याचे वर्णन' नावाचा एकशे त्रेचाळीसावा अध्याय इथे संपला.

अथ सोमेश्वरादिलिङ्गमुक्तिक्षेत्रत्रिवेण्यादिमाहात्म्यम् श्रुत्वा मन्दारमाहात्म्यं धर्मकामा वसुन्धरा

मंदाराचा महिमा ऐकल्यावर, धर्माची इच्छा असलेल्या वसुंधरेने सोमेश्वर व इतर लिंगांची क्षेत्रे आणि त्रिवेणीसंगम यांचा महिमा सांगितला.

धरण्युवाच मन्दारात्परमं स्थानं विष्णो तद्वक्तुमर्हसि

धरणी म्हणाली — हे विष्णू, मंदारापेक्षा श्रेष्ठ असलेले स्थान तू मला सांग.