वराहपुराणम्

मन्दारे कानि कर्माणि कुर्वन्ति च ततो नराः

मंदारावर लोक कोणती कर्मं करतात आणि त्याचे काय फल मिळते?

मन्दारे कानि गुह्यानि रहस्यं किंच तत्र वै

मंदारावर कोणती गुपितं आहेत, आणि तिथे काय रहस्य आहे?

श्रीवराह उवाच कथयिष्यामि ते गुह्यां मन्दारस्य महाक्रियाम्

श्रीवराह म्हणाले: 'मी तुला मंदाराचं गुपित, त्याची महान क्रिया सांगतो.'

क्रीडमानोऽस्महं तत्र मन्दारे पुष्पिते तदा

त्या वेळी, मंदारावर फुलं आलेली असताना, मी तिथे खेळत होतो.

ततो ममाभवच्चिन्ता मन्दारे पर्वतस्थिते 143.

मग, मंदार पर्वतावर असताना, माझ्या मनात एक विचार आला.

विन्ध्ये च मत्प्रभावेण मन्दारश्च महाद्रुमः

विंध्य पर्वतावर माझ्या शक्तीने एक महान मंदार वृक्ष आहे.

दर्शनीयतमं स्थानं मनोज्ञं च शिलातलम्

तेथे एक अतिशय सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारे दगडी ठिकाण आहे.

विस्मयं शृणु सुश्रोणि मन्दारेऽस्मिन्महाद्रुमे

सुंदर नितंब असणाऱ्या स्त्री, या मंदार वृक्षाबद्दल एक अद्भुत गोष्ट ऐक.

तत्र मध्याह्नवेलायां वीक्ष्यमाणो जनैस्ततः

तेथे दुपारी लोक त्या वृक्षाकडे पाहतात.

तस्मिन्मंदारकुण्डे तु एकभक्तोषितो नरः

त्या मंदारकुंडात जो मनुष्य एक वेळच अन्न खाऊन उपवास करतो—

अथ प्राणान्प्रमुच्येत कुण्डे मन्दारसंस्थिते

मंदाराच्या पायथ्याशी असलेल्या कुंडात जर कोणी प्राण सोडले—

तस्य चोत्तरपार्श्वे च प्रापणं नाम वै गिरिः

त्याच्या उत्तरेकडे प्रपण नावाचा एक डोंगर आहे.

स्नानकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम

त्या क्षेत्रात माझे अत्यंत पवित्र स्नानकुंड आहे, जे स्नानकुंड म्हणून प्रसिद्ध आहे.

तत्राथ मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः 143.

तेथे, माझ्या कार्यात मन लावणारा मनुष्य प्राण सोडतो.

तस्य पूर्वोत्तरे पार्श्वे गुह्यं वैकुण्ठकारणम्

त्याच्या ईशान्येला वैकुंठाचे गुप्त कारण आहे.

यस्तत्र कुरुते स्नानमैकरात्रोषितो नरः

जो मनुष्य तिथे एक रात्र उपवास करून स्नान करतो—

तथाऽत्र मुंचते प्राणान्कृतकृत्यः सुनिश्चितः

तसेच, येथे सर्व कर्तव्ये पूर्ण करून तो नक्कीच प्राण सोडतो.

तस्य दक्षिणपूर्वेण समस्रोतो वरांगणे

त्याच्या आग्नेय दिशेला, सुंदर वरांगणात, एक समप्रवाह असलेली नदी आहे.

तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकभक्तोषितो नरः

तेथे, एक वेळच अन्न खाऊन उपवास करणाऱ्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान्मम चित्तव्यवस्थितः

माझ्यावर मन केंद्रित करून येथे प्राण सोडावा.

मन्दारस्य तु पूर्वेण गुह्यं कोटरसंस्थितम्

मंदाराच्या पूर्वेला, एका गुहेत गुप्त जागा आहे.

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पंचभक्तोषितो नरः

तेथे, पाच वेळा अन्न खाऊन उपवास करणाऱ्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

येथे, अत्यंत कठीण कर्म करून प्राण सोडावा.

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु गुह्यं विन्ध्यविनिःसृतम् 143.

त्याच्या दक्षिण बाजूला, विंध्य पर्वतातून बाहेर पडलेले एक गुप्त स्थान आहे.

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य एक दिवस आणि रात्र उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

मग येथे, फार कठीण कर्म करून, तो प्राणी सोडतो.

दक्षिणे पश्चिमे भागे मन्दारस्य यशस्विनि

मंदार पर्वताच्या दक्षिण आणि पश्चिम बाजूला—

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः

तेथे जो मनुष्य एक दिवस आणि रात्र उपवास करतो, त्याने स्नान करावे.

अथात्र मुंचते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः

मग येथे, माझ्या सांगितलेल्या कर्मात स्थिर असलेला, प्राणी सोडतो.