जायन्ते चात्मनः स्थाने स्वस्वकर्मसमुद्भवे 142.
सर्व जीव आपापल्या कर्मामुळे, आपापल्या जागी जन्म घेतात.
अल्पकालपरं चैव माससंवत्सरेति च
हे सगळं फार थोड्या काळासाठीच असतं—म्हणजे महिना किंवा वर्षभर.
यस्यैतद्विदितं सर्वं न्यासयोगं वसुन्धरे
हे सगळं ज्याला माहीत आहे, त्याला संन्यासयोगाचं संपूर्ण ज्ञान प्राप्त झालं आहे, हे पृथ्वी.
य एतच्छृणुयान्नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः
जो माणूस रोज सकाळी उठून हे ऐकतो, त्याला—
एतत्ते कथितं भद्रे रहस्यं परमं महत्
हे भाग्यवान, तुला मी हे अत्यंत गुप्त आणि श्रेष्ठ रहस्य सांगितलं आहे.
इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे गुह्यकर्ममाहात्म्यवर्णनं नाम द्वाचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'गुप्तकर्माचे माहात्म्य' या नावाचा एकशे बेचाळीसावा अध्याय संपला.
अथ मन्दारमहिमनिरूपणम् पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि एकान्तं शृणु सुन्दरि
आता मी पुन्हा एकदा मंदाराचं माहात्म्य सांगतो, हे सुंदरि, हे दुसरं वर्णन लक्ष देऊन ऐक.
जाह्नव्या दक्षिणे कूले विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम्
जाह्नवीच्या दक्षिण काठी, विंध्य पर्वताच्या उतारावर ते स्थान आहे.
तत्र त्रेतायुगे भूमे रामो नाम महाद्युतिः
तेथे त्रेतायुगात, हे पृथ्वी, राम नावाचा तेजस्वी पुरुष होता.
नारायणमुखाच्छ्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा
नारायणाच्या मुखातून ऐकून, हे पृथ्वी, तू धर्माची इच्छा धरलीस.
धरण्युवाच मन्दारेति त्वया प्रोक्तं देवधर्मार्थसंयुतम्
धरिणी म्हणाली: 'मंदाराचं वर्णन तू केलं आहेस, जे दैवी धर्म आणि अर्थाने युक्त आहे.'
मन्दारे कानि कर्माणि कुर्वन्ति च ततो नराः
मंदारावर लोक कोणती कर्मं करतात आणि त्याचे काय फल मिळते?
मन्दारे कानि गुह्यानि रहस्यं किंच तत्र वै
मंदारावर कोणती गुपितं आहेत, आणि तिथे काय रहस्य आहे?
श्रीवराह उवाच कथयिष्यामि ते गुह्यां मन्दारस्य महाक्रियाम्
श्रीवराह म्हणाले: 'मी तुला मंदाराचं गुपित, त्याची महान क्रिया सांगतो.'
क्रीडमानोऽस्महं तत्र मन्दारे पुष्पिते तदा
त्या वेळी, मंदारावर फुलं आलेली असताना, मी तिथे खेळत होतो.
ततो ममाभवच्चिन्ता मन्दारे पर्वतस्थिते 143.
मग, मंदार पर्वतावर असताना, माझ्या मनात एक विचार आला.
विन्ध्ये च मत्प्रभावेण मन्दारश्च महाद्रुमः
विंध्य पर्वतावर माझ्या शक्तीने एक महान मंदार वृक्ष आहे.
दर्शनीयतमं स्थानं मनोज्ञं च शिलातलम्
तेथे एक अतिशय सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारे दगडी ठिकाण आहे.
विस्मयं शृणु सुश्रोणि मन्दारेऽस्मिन्महाद्रुमे
सुंदर नितंब असणाऱ्या स्त्री, या मंदार वृक्षाबद्दल एक अद्भुत गोष्ट ऐक.
तत्र मध्याह्नवेलायां वीक्ष्यमाणो जनैस्ततः
तेथे दुपारी लोक त्या वृक्षाकडे पाहतात.
तस्मिन्मंदारकुण्डे तु एकभक्तोषितो नरः
त्या मंदारकुंडात जो मनुष्य एक वेळच अन्न खाऊन उपवास करतो—
अथ प्राणान्प्रमुच्येत कुण्डे मन्दारसंस्थिते
मंदाराच्या पायथ्याशी असलेल्या कुंडात जर कोणी प्राण सोडले—
तस्य चोत्तरपार्श्वे च प्रापणं नाम वै गिरिः
त्याच्या उत्तरेकडे प्रपण नावाचा एक डोंगर आहे.
स्नानकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम
त्या क्षेत्रात माझे अत्यंत पवित्र स्नानकुंड आहे, जे स्नानकुंड म्हणून प्रसिद्ध आहे.
तत्राथ मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः 143.
तेथे, माझ्या कार्यात मन लावणारा मनुष्य प्राण सोडतो.
तस्य पूर्वोत्तरे पार्श्वे गुह्यं वैकुण्ठकारणम्
त्याच्या ईशान्येला वैकुंठाचे गुप्त कारण आहे.
यस्तत्र कुरुते स्नानमैकरात्रोषितो नरः
जो मनुष्य तिथे एक रात्र उपवास करून स्नान करतो—
तथाऽत्र मुंचते प्राणान्कृतकृत्यः सुनिश्चितः
तसेच, येथे सर्व कर्तव्ये पूर्ण करून तो नक्कीच प्राण सोडतो.
तस्य दक्षिणपूर्वेण समस्रोतो वरांगणे
त्याच्या आग्नेय दिशेला, सुंदर वरांगणात, एक समप्रवाह असलेली नदी आहे.
तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकभक्तोषितो नरः
तेथे, एक वेळच अन्न खाऊन उपवास करणाऱ्याने स्नान करावे.