वराहपुराणम्

योऽवगच्छति चात्मानं स गच्छेत्परमां गतिम् ।।141.

जो स्वतःला ओळखतो, तो परम अवस्था प्राप्त करतो.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे बदरिकाश्रममाहात्म्यवर्णनं नामैकचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवत्शास्त्रात बदरिकाश्रमाचे माहात्म्य सांगणारा एकशेएकचाळीसावा अध्याय समाप्त झाला.

अथ गुह्यकर्ममाहात्म्यम् ततो देववचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा

आता गुप्त कर्माचे माहात्म्य: देवांचे बोल ऐकून, धर्माची इच्छा असलेली वसुंधरा—

धरण्युवाच मृदुना च स्वभावेन वक्ष्यामि त्वां जनार्दन

धरिणी म्हणाली: माझ्या सौम्य स्वभावाने, हे जनार्दन, मी तुला काही सांगते.

अल्पप्राणबला नार्यो यत्त्वया परिभाषितम्

स्त्रिया प्राणशक्ती आणि बळाने कमी असतात, जसे तू सांगितलेस.

भुञ्जमाना नरा ह्यत्र रजसा यांति शं परम्

इथे पुरुष जेव्हा जेवतात, तेव्हा रजामुळे त्यांना सर्वोच्च आनंद मिळतो.

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा माधव्याः स तु माधवः

माधवीचे ते शब्द ऐकून, मग माधवाने—

श्रीवराह उवाच पृष्टोऽहं परमं गुह्यं मम भक्तसुखावहम्

श्रीवराह म्हणाले: माझ्या भक्तांना सुख देणारे, हे परम गुपित मी विचारले गेले आहे.

स्पृष्टा या रजसा देवि मम कर्मपरायणा

हे देवी, जी स्त्री रजाने स्पर्शलेली आणि माझ्या कर्मांना समर्पित असते—

यदि भावस्तदा कश्चिद्भोजने कायसाधने

जर अशी स्थिती असेल, तर जेवताना किंवा शरीराची काळजी घेताना—

न सा लिप्यति दोषेण भुञ्जमाना रजस्वला

ती रजस्वला असली, जेवत असली तरी तिला दोष लागत नाही.

( अनादिमध्यान्तमजं पुराणं रजस्वला देववरं नमामि करोति यानि कर्माणि न तैर्दुष्येत कर्हिचित् ।। 142.

अनादि, मध्य, अंत नसलेल्या, अजन्मा, पुरातन, दिव्य परमेश्वराला मी वंदन करतो; रजस्वला स्त्री जे काही कर्म करते, त्याने ती कधीच अपवित्र होत नाही.

स्नात्वा सा तु महाभागे पंचमात्तु दिनात्पुनः

म्हणून, हे महाभाग्यवती, पाचव्या दिवशी स्नान केल्यावर—

यथार्हं कुरुते कर्म मच्चित्ता मत्परायणा

ती योग्य त्या प्रकारे, मन माझ्यात लावून, माझ्या भक्तीने आपली कर्तव्ये पार पाडते.

धरण्युवाच कथं दोषेण मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात्

धरिणी म्हणाली: जन्म आणि संसाराच्या बंधनातून व दोषांपासून त्या कशा मुक्त होतात?

श्रीवराह उवाच मयि संन्यासयोगेन मम कर्मपरायणः

श्रीवराह म्हणाले: माझ्यात संन्यासयोगाने, माझ्या कर्मांना समर्पित होऊन—

मम योगेषु संन्यासमेकचित्तो दृढव्रतः

माझ्या योगात संन्यास घेऊन, एकाग्र मनाने, दृढ व्रताने—

ज्ञानसंन्यासयोगं वा यदीच्छेत्परमां गतिम्

किंवा, कोणी जर सर्वोच्च अवस्था इच्छित असेल, तर ज्ञानसंन्यासयोगाने—

मनो बुद्धिश्च चित्तं च ते ह्यनीशाः शरीरिणाम्

मन, बुद्धी आणि चित्त हे देहधारकांच्या अधीन नसतात.

समचित्तं प्रपद्यन्ते न ते लिप्यन्ति मानवाः

समचित्ताने जे माझ्याकडे येतात, ते माणसे दोषाला लागून राहत नाहीत.

समं चित्तं मयि यदि तदा तस्य न च क्रिया

जर मन माझ्यात सम आहे, तर त्याला कोणतेही कर्म लागत नाही.

यत्किंचित्कुर्वतः कर्म पद्मपत्रमिवांभसि 142.

माणूस जे काही करतो, ते पाण्यातील कमळाच्या पानासारखे असते.

रात्रिन्दिवं मुहूर्तं वा क्षणं वा यदि वा कला

रात्री किंवा दिवसा, क्षणभर, अगदी लहान वेळ किंवा त्याहूनही कमी वेळ असो,

सदा दिवानिशोश्चैव कुर्वन्तः कर्मसङ्करम्

नेहमी, दिवस-रात्र, लोक वेगवेगळे कर्म करत असतात.

जाग्रतः स्वपतो वापि शृण्वतः पश्यतोऽपि वा

जागे असताना किंवा झोपेत, ऐकत असताना किंवा पाहत असतानाही,

दुर्वृत्तमपि चाण्डालं ब्राह्मणं चाऽपथि स्थितम्

वाईट वागणारा चांडाळ असो किंवा मार्गभ्रष्ट ब्राह्मण असो,

यजन्तः सर्वधर्मज्ञा ज्ञानसंस्कारसंस्कृताः

जे यज्ञ करतात, सर्व धर्म जाणतात, ज्ञानाने आणि साधनेने शुद्ध झालेले आहेत,

ये मत्कर्माणि कुर्वन्ति मया हृदि समाश्रिताः

जे माझी कर्मे करतात आणि मनाने माझ्यात आश्रय घेतात,

येषां प्रशांतं चित्तं वै तेऽपि देवि मम प्रियाः

ज्यांचे मन खरोखर शांत आहे, हे देवी, तेही मला प्रिय आहेत.