वराहपुराणम्

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आणखी एक गोष्ट मी तुला सांगतो, हे वसुंधरे, नीट ऐक.

शिलाचन्दनसंकाशं देवानामपि दुर्लभम्

ते शिळेसारखे आणि चंदनासारखे तेजस्वी आहे, आणि देवांनाही ते मिळवणे कठीण आहे.

वामोन्नतमुखं कृत्वा वामदंष्ट्रासमुन्नतम्

डाव्या बाजूचा चेहरा उंच करून, डावी दात वर नेऊन,

ये मां स्मरन्ति वै भूमे पुरुषा मुक्तकिल्बिषाः 140.

हे भूमाते, जे पुरुष मला आठवतात, ते पापमुक्त होतात.

यदि कोकामुखं गच्छेत् कदाचित्कालपर्यये

जीवनात कधीही कोणी कोकामुखला गेला,

गुह्यानां परमं गुह्यमेतत्स्थानं परं महत्

हे स्थान सर्व गुपितांमध्ये श्रेष्ठ, अत्युच्च आणि महान आहे.

न च सांख्येन योगेन सिद्धिं यान्ति महापराम्

सांख्य किंवा योगानेही कोणी ती सर्वोच्च सिद्धी मिळवू शकत नाही.

एवं श्रेष्ठं महाभागे यत्त्वया परिपृच्छिम्

महाभाग्यवती, तू विचारलेल्या उत्तम गोष्टी मी तुला सांगितल्या.

य एतत्कथितं भूमे कोकामुखमनुत्तमम्

हे भूमाते, जो कोणी हे कोकामुखाचे श्रेष्ठ वर्णन करतो,

मृतो वा तत्र जायेत शुद्धे भागवते कुले

तो तेथे मेला किंवा जन्माला आला, तरी तो शुद्ध, भक्त कुटुंबात जन्म घेतो.

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं कल्य उत्थाय मानवः

आणि जर मनुष्य दररोज सकाळी उठून हे ऐकतो,

य एतत्पठते नित्यं कोकाख्यानं तथोषसि

जो कोकाची ही कथा रोज वाचतो, हे उषे,

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे कोकामुखमाहात्म्यवर्णनं नाम चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील या भगवद्ग्रंथात 'कोकामुखाचे माहात्म्य' या शंभर चाळीसाव्या अध्यायाचे वर्णन येथे संपले.

अथ बदरिकाश्रममाहात्म्यम् तस्मिन्हिमवतः पृष्ठे परं गुह्यमतः शृणु

आता बदरिकाश्रमाचे माहात्म्य सांगतो. हिमालयाच्या डोंगरावर हे अत्यंत गुप्त असे ज्ञान ऐक.

न तत्प्राप्नोति मनुजः कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

माणूस कितीही कठीण कर्मे केली तरी त्या ठिकाणी पोहोचू शकत नाही.

दुर्ल्लभं तन्मम क्षेत्रं हिमकूटशिलातले

हिमाच्छादित पर्वताच्या कड्यावर माझे ते क्षेत्र फारच दुर्मिळ आहे.

ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातमास्ते तत्र शिलोच्चये

त्या उंच कड्यावर प्रसिद्ध असे ब्रह्मकुंड आहे.

स्नानं करोति यस्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः

जो मनुष्य तिथे तीन रात्री उपवास करून स्नान करतो—

मुञ्चेत्प्राणांस्तत्र यदि व्रतनिष्ठो जितेन्द्रियः

जो व्रतस्थ आणि इंद्रियसंयमी होऊन तिथे प्राण सोडतो—

अग्निसत्यपदं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम

त्या माझ्या क्षेत्रात 'अग्निसत्य' नावाचे श्रेष्ठ स्थान आहे.

यस्तत्र कुरुते स्नानं त्रिरात्रोपोषितो नरः

जो मनुष्य तिथे तीन रात्री उपवास करून स्नान करतो—

इन्द्रलोकमिति ख्यातो बदर्यां च ममाश्रमः 141.

आणि बदरीमध्ये माझा आश्रम 'इंद्रलोक' म्हणून प्रसिद्ध आहे.

तत्र चैव तु शृङ्गेभ्यः स्थूलधारा पतेत्पुनः

आणि तिथेच शिखरांवरून मोठा प्रवाह पुन्हा खाली पडतो.

स्नानं करोति यस्तत्र एकरात्रोषितो नरः

जो मनुष्य तिथे एक रात्र उपवास करून स्नान करतो—

अस्ति पञ्चशिखं नाम बदर्याश्रमतीर्थकम्

बदरीच्या आश्रमाजवळ 'पंचशिख' नावाचे एक तीर्थ आहे.

यस्तत्र कुरुते स्नानं पंचस्रोतसि मानवः

जो मनुष्य तिथे पाच प्रवाहांमध्ये स्नान करतो—

यद्यत्र मुञ्चते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम्

जो अत्यंत कठीण कर्मे करून तिथे प्राण सोडतो—

चतुःस्रोत इति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम

त्या माझ्या क्षेत्रात 'चतुःस्रोत' म्हणून ओळखले जाणारे स्थान आहे.

यस्तत्र कुरुते स्नानमेकरात्रोषितो नरः

जो मनुष्य तिथे एक रात्र उपवास करून स्नान करतो—