तत्राऽथ मुंचते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः
तेथे, जर तो माझ्या कर्मात स्थिर राहून प्राण सोडतो,
अस्ति तत्र वरं स्थानं सङ्गमं कौशिकोकयोः
तेथे कौशिकी आणि कोका या नद्यांचा संगम असलेले उत्तम स्थान आहे.
तत्र यः कुरुते स्नानमहोरात्रोषितो नरः
जो तेथे स्नान करतो आणि एक दिवस-रात्र थांबतो,
स्वर्गे वा यदि वा भूमौ यं यं कामयते नरः
स्वर्गात असो किंवा पृथ्वीवर, मनुष्य जे काही इच्छितो,
तत्राऽथ मुंचते प्राणान्मम कर्मण्यवस्थितः 140.
तेथे, माझ्या कार्यात मग्न असताना, माणूस प्राण सोडतो.
धाराः पतन्ति तिस्रो वै कौशिकीमाश्रिता नदीम्
तेथे तीन प्रवाह कौशिकी नदीत मिळतात.
तत्र च स्नायमानस्तु यदि मत्स्यं प्रपश्यति
आणि तेथे, स्नान करताना जर कोणी मासा पाहिला,
तत्र मत्स्यं पुनर्दृष्ट्वा यजमानस्तु सुन्दरि
तेथे, सुंदरिनी, जर यजमान पुन्हा तो मासा पाहतो,
यस्तत्र कुरुते स्नानं देवि गुह्ये ततः परे
देवी, जो कोणी त्या गुप्त स्थळी स्नान करतो,
अथ संप्राप्य मुच्येत मत्स्यं गुह्यं परं मम
मग, ते मिळवल्यावर, तो मुक्त होतो—तो मासा माझे परम गुपित आहे.
पंचयोजनविस्तारं क्षेत्रं कोकामुखं मम
माझे कोकामुख नावाचे क्षेत्र पाच योजन रुंद आहे.
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे
आणखी एक गोष्ट मी तुला सांगतो, हे वसुंधरे, नीट ऐक.
शिलाचन्दनसंकाशं देवानामपि दुर्लभम्
ते शिळेसारखे आणि चंदनासारखे तेजस्वी आहे, आणि देवांनाही ते मिळवणे कठीण आहे.
वामोन्नतमुखं कृत्वा वामदंष्ट्रासमुन्नतम्
डाव्या बाजूचा चेहरा उंच करून, डावी दात वर नेऊन,
ये मां स्मरन्ति वै भूमे पुरुषा मुक्तकिल्बिषाः 140.
हे भूमाते, जे पुरुष मला आठवतात, ते पापमुक्त होतात.
यदि कोकामुखं गच्छेत् कदाचित्कालपर्यये
जीवनात कधीही कोणी कोकामुखला गेला,
गुह्यानां परमं गुह्यमेतत्स्थानं परं महत्
हे स्थान सर्व गुपितांमध्ये श्रेष्ठ, अत्युच्च आणि महान आहे.
न च सांख्येन योगेन सिद्धिं यान्ति महापराम्
सांख्य किंवा योगानेही कोणी ती सर्वोच्च सिद्धी मिळवू शकत नाही.
एवं श्रेष्ठं महाभागे यत्त्वया परिपृच्छिम्
महाभाग्यवती, तू विचारलेल्या उत्तम गोष्टी मी तुला सांगितल्या.
य एतत्कथितं भूमे कोकामुखमनुत्तमम्
हे भूमाते, जो कोणी हे कोकामुखाचे श्रेष्ठ वर्णन करतो,
मृतो वा तत्र जायेत शुद्धे भागवते कुले
तो तेथे मेला किंवा जन्माला आला, तरी तो शुद्ध, भक्त कुटुंबात जन्म घेतो.
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं कल्य उत्थाय मानवः
आणि जर मनुष्य दररोज सकाळी उठून हे ऐकतो,
य एतत्पठते नित्यं कोकाख्यानं तथोषसि
जो कोकाची ही कथा रोज वाचतो, हे उषे,
इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे कोकामुखमाहात्म्यवर्णनं नाम चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः
श्रीवराहपुराणातील या भगवद्ग्रंथात 'कोकामुखाचे माहात्म्य' या शंभर चाळीसाव्या अध्यायाचे वर्णन येथे संपले.
अथ बदरिकाश्रममाहात्म्यम् तस्मिन्हिमवतः पृष्ठे परं गुह्यमतः शृणु
आता बदरिकाश्रमाचे माहात्म्य सांगतो. हिमालयाच्या डोंगरावर हे अत्यंत गुप्त असे ज्ञान ऐक.
न तत्प्राप्नोति मनुजः कृत्वा कर्म सुदुष्करम्
माणूस कितीही कठीण कर्मे केली तरी त्या ठिकाणी पोहोचू शकत नाही.
दुर्ल्लभं तन्मम क्षेत्रं हिमकूटशिलातले
हिमाच्छादित पर्वताच्या कड्यावर माझे ते क्षेत्र फारच दुर्मिळ आहे.
ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातमास्ते तत्र शिलोच्चये
त्या उंच कड्यावर प्रसिद्ध असे ब्रह्मकुंड आहे.
स्नानं करोति यस्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः
जो मनुष्य तिथे तीन रात्री उपवास करून स्नान करतो—
मुञ्चेत्प्राणांस्तत्र यदि व्रतनिष्ठो जितेन्द्रियः
जो व्रतस्थ आणि इंद्रियसंयमी होऊन तिथे प्राण सोडतो—