वराहपुराणम्

चण्डालस्याविधिज्ञस्य यस्य ते मतिरीदृशी

जो चांडाळ योग्य आचार जाणत नाही आणि ज्याची बुद्धी अशीच आहे,

उवाच मधुरं वाक्यं ब्रह्मराक्षसमेव तु

त्याने ब्रह्मराक्षसालाही गोड शब्दांत बोलले.

तथापि सत्यं वक्तव्यं ब्रह्मराक्षस नित्यशः

तरीसुद्धा, ब्रह्मराक्षसा, नेहमी सत्य बोलावेच लागते.

उवाच मधुरं वाक्यं श्वपाकं संशितव्रतम्

त्याने आपल्या व्रताला दृढ असलेल्या श्वपाकाला गोड शब्दांत बोलले.

फलं गीतस्य मे देहि यदीच्छेर्जीवितं स्वकम्

माझ्या गाण्याचे फळ मला दे, जर तुला आपले जीवन हवे असेल.

ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः प्रत्युवाच ह 139.

ब्रह्मराक्षसाचे शब्द ऐकून श्वपाकाने उत्तर दिले.

भक्षयामीति चोक्त्वा मां गीतपुण्यं किमिच्छसि

'मी खाईन' असे सांगून, गाण्याचे फळ म्हणून तुला माझ्याकडून काय हवे आहे?

देहि मे त्वेकयामीयं पुण्यं गीतस्य वै परम्

माझ्या गाण्याच्या पुण्यातील एकच श्रेष्ठ पुण्य मला दे.

श्रुत्वा राक्षसवाक्यानि चाण्डालो गीतलोभितः

राक्षसाचे शब्द ऐकून, गाण्याच्या लोभाने चांडाळाने

न गायनफलं दद्मि ब्रह्मरक्षस्तवेप्सितम्

ब्रह्मराक्षसा, मी तुला गाण्याचे हवे असलेले फळ देत नाही.

श्वपाकवचनं श्रुत्वा राक्षसः पुनरब्रवीत्

श्वपाकाचे बोल ऐकून राक्षसाने पुन्हा बोलले.

एतेन तारितोऽस्मीति तव गीतफलेन वै

तुझ्या गाण्याच्या फळामुळे मी यातून तारलो गेलो.

उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालो विस्मयान्वितः

आश्चर्यचकित झालेल्या चांडाळाने गोड शब्दांत बोलले.

कर्मणो यस्य दोषेण राक्षसत्वं समागतः

कर्माच्या दोषामुळे त्याला राक्षसत्व प्राप्त झाले.

सूत्रमन्त्रपरिभ्रष्टो यज्ञकर्मसु निष्ठितः 139.

सूत्रमंत्रातून दूर पडूनही तो यज्ञकर्मात स्थिर राहिला होता.

प्रवर्तमाने यज्ञे तु कदाचिद्दैवयोगतः

यज्ञ चालू असताना, एकदा दैवाच्या योगाने,

अथ पञ्चमहारात्रे ह्यसमाप्ते क्रतौ तथा

मग, पाचव्या रात्री, जेव्हा विधी अजून पूर्ण झाला नव्हता,

राक्षसत्वमनुप्राप्तस्तेन दुष्टेन कर्मणा

त्या वाईट कर्मामुळे मला राक्षसत्व प्राप्त झालं.

सूत्रहीनं तथा तत्र प्राग्वंशादि कृतं मया

तेथे, योग्य सूत्र नसताना, मी पूर्वजांची विधी केली.

कृतस्य तस्य दोषेण योनिं प्राप्तोऽस्मि राक्षसीम्

त्या कृतीच्या दोषामुळे मी राक्षस योनीत जन्म घेतला.

बाढमित्येव तद्वाक्यं राक्षसं प्राब्रवीत्तदा

‘ठीक आहे,’ असं त्या राक्षसाने त्या वेळी उत्तर दिलं.

ददामि राक्षस त्वं चेन्मुच्यसे शुद्धमानसः

‘मी देतो, राक्षसा, जर तू शुद्ध मनाने मुक्त झाला तर.’

स तारयति दुर्गाणीत्युक्त्वा तद्दत्तवान् फलम्

‘तो सर्व संकटांतून तारतो,’ असं सांगून त्याने तो वर दिला.

जातः सुविमलो भद्रे शरदीव यथा शशी 139.

तो शुद्ध आणि निर्मळ जन्माला आला, हे शुभेच्छेने, जसा शरद ऋतूतील चंद्र.

कृत्वा सुविपुलं कर्म स ब्रह्मत्वमुपागतः

त्याने मोठी कृत्ये करून ब्रह्मत्व प्राप्त केलं.

मह्यं जागरतो भद्रे गीयमानं मनस्विनि

माझ्या जागरणात, हे बुद्धिमती, ते गाणं गायले गेले.

सर्वसंगं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति

सर्व आसक्ती सोडून, तो माझ्या लोकात पोहोचतो.

सर्वसंगात्प्रमुक्तो वै मम लोकं स गच्छति

सर्व बंधनांतून मुक्त होऊन, तो माझ्या लोकात जातो.

यस्य गीतस्य शब्देन तरेत्संसारसागरम्

ज्याच्या गाण्याच्या आवाजाने संसाराचा समुद्र पार करता येतो.