वराहपुराणम्

विष्णोः सन्तोषणार्थाय यतो मे व्रतमास्थितम्

विष्णूला संतुष्ट करण्यासाठी मी हे व्रत घेतले.

श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः

त्या श्वपाकाचे (चांडालाचे) बोल ऐकून, उपाशी ब्रह्मराक्षस—

रक्षसो मुखविभ्रष्टः पुनरागन्तुमिच्छसि

राक्षसाने तोंड उघडले आणि विचारले, 'तुला पुन्हा परत यायचं आहे का?'

यद्यप्यहं हि चाण्डालः पूर्वकर्मविदूषितः

जरी मी चांडाल आहे आणि पूर्वीच्या कर्मामुळे कलंकित आहे—

शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम्

राक्षसा, माझी प्रतिज्ञा ऐक, ज्यामुळे मी पुन्हा आलो आहे.

सत्येन पुनरेष्यामि मन्यसे यदि मुंच माम् 139.

मी खरं बोलतो, मी नक्कीच परत येईन; तुला विश्वास वाटत असेल तर मला सोड.

सत्येन सिद्धिं प्राप्ता हि ऋषयो ब्रह्मवादिनः

खरं बोलूनच ब्रह्मज्ञानात मग्न असलेल्या ऋषींना सिद्धी मिळाली.

सत्यं जयन्ति राजानस्त्रीण्येतान्यब्रुवन्नृतम्

खर्‍या बोलण्यानेच राजे आणि स्त्रिया विजयी होतात; त्यांनी कधीही खोटं बोललं नाही.

सत्येन तपते सूर्यः सोमः सत्येन रज्यते

सत्यामुळे सूर्य तेजस्वी होतो; सत्यामुळे चंद्र आनंदित होतो.

अस्नातानां गतिं यास्ये यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा परत आलो नाही, तर न्हालेल्यांसारखीच माझी अवस्था होईल.

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा आलो नाही, तर मीही तशीच अवस्था गाठीन.

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यं नागमे पुनः

मी पुन्हा परत आलो नाही, तर मीही तशीच अवस्था गाठीन.

तेषां गतिं प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा आलो नाही, तर त्यांच्यासारखीच माझी अवस्था होईल.

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते

त्याने गोड शब्दांत सांगितले, 'लवकर जा, तुला नमस्कार.'

पुनर्गायति मह्यं वै मम भक्तौ व्यवस्थितः

तो पुन्हा माझ्यासाठी गाणार, कारण तो माझ्या भक्तीत स्थिर आहे.

नमो नारायणायेति श्वपाकः परिवर्त्तते 139.

'नारायणाला नमस्कार' असे म्हणत तो बहिष्कृत मागे वळला.

उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालं कृतनिश्चयम्

त्याने ठाम निर्धार केलेल्या चांडाळाला गोड शब्दांत सांगितले.

जानन्कौणपपं तं च न त्वं मर्त्तुमिहार्हसि

त्याला मृतदेह खाणारा माहित असूनही म्हणाला, 'तू इथे मरू नकोस.'

समयो मे कृतः पूर्वं राक्षसेन हि भक्षता

माझा करार आधीच झालेला आहे, की राक्षसाने मला खावे.

ततः स पद्मपत्राक्षः श्वपाकं प्रत्युवाच ह

मग कमळासारख्या डोळ्यांनी तो भगवंत त्या बहिष्कृताला म्हणाला.

मा गच्छ तत्र चाण्डाल यत्रासौ पापराक्षसः

चांडाळा, जिथे तो पापी राक्षस आहे, तिथे जाऊ नकोस.

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा श्वपाकः संशितव्रतः

मग त्याची वचने ऐकून, त्या बहिष्कृताने आपला संकल्प घट्ट धरला.

नाहमेवं करिष्यामि यन्मां त्वं परिभाषसे

तू मला जे सांगतोस, तसे मी करणार नाही.

सत्यमूलं जगत्सर्वं कुलं सत्ये प्रतिष्ठितम्

संपूर्ण जग सत्यावर आधारले आहे; घराण्याचेही सत्यावरच उभारले आहे.

न चैवाहं तदुत्सृज्य असत्यः स्यां कदाचन

आणि मी कधीही ते सोडून असत्य बोलणार नाही.

एवमुक्त्वा श्वपाकोपि नित्यं सत्यव्रते स्थितः 139.

असे म्हणून तो बहिष्कृतही नेहमी सत्यव्रती राहिला.

आगतोऽस्मि महाभाग मा विलम्बय भक्षय

मी आलो आहे, हे महाभागा; वेळ वाया घालवू नकोस, मला खा.

एतानि मम गात्राणि भक्षयस्व यथेष्टतः

माझ्या या अंगांना हवे तसे खा.

तर्पयस्व स्वमात्मानं कुरुष्व मम वै हितम्

आपल्या मनाला तृप्त कर आणि माझ्या हिताचे कर.