वराहपुराणम्

कौमुदस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी

कौमुद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील द्वादशीला,

जाग्रंस्तत्र स चाण्डालो गृहीतो ब्रह्मरक्षसा

तेथे जागे असताना त्या चांडालाला ब्रह्मराक्षसाने पकडले.

दुःखशोकेन सन्तप्तो न शक्नोति विचेष्टितुम्

दु:ख आणि शोकाने तो इतका व्याकुळ झाला की हलूही शकला नाही.

किं त्वया चेष्टितं मह्यं यस्त्वेवं परिधावसि

तू माझ्याशी काय केलं आहेस, म्हणूनच का तू असा धावपळ करतोस?

ततः प्रोवाच तं श्वादं मानुषाहारलोलुपः

मग त्या माणसांचे मांस खाणाऱ्या, मानवमांसाची इच्छा असलेल्या राक्षसाने त्याच्याशी बोलले.

विधात्रा विहितस्त्वं व आहारः पारणाविधौ

सृष्टीकर्त्याच्या नियमानुसार, उपवास सोडताना तू माझे अन्न आहेस.

तृप्तिं यास्यामि परमां विधात्रा विहितां मम 139.

माझ्यासाठी सृष्टीकर्त्याने ठरवलेली अत्युच्च तृप्ती मला मिळेल.

राक्षसं छन्दयामास मम भक्त्या व्यवस्थितः

त्याने माझ्यावर श्रद्धा ठेवून राक्षसाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला.

अवश्यमेतत्कर्तव्यं धात्रा दत्तं यथा तव

हे नक्कीच करावंच लागेल, कारण सृष्टीकर्त्याने तुला असंच दिलं आहे.

उद्यंस्तत्र गत्वाहमुपास्य विधिना हरिम्

सकाळी तिथे जाऊन मी विधिपूर्वक हरिची पूजा केली.

विष्णोः सन्तोषणार्थाय यतो मे व्रतमास्थितम्

विष्णूला संतुष्ट करण्यासाठी मी हे व्रत घेतले.

श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः

त्या श्वपाकाचे (चांडालाचे) बोल ऐकून, उपाशी ब्रह्मराक्षस—

रक्षसो मुखविभ्रष्टः पुनरागन्तुमिच्छसि

राक्षसाने तोंड उघडले आणि विचारले, 'तुला पुन्हा परत यायचं आहे का?'

यद्यप्यहं हि चाण्डालः पूर्वकर्मविदूषितः

जरी मी चांडाल आहे आणि पूर्वीच्या कर्मामुळे कलंकित आहे—

शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम्

राक्षसा, माझी प्रतिज्ञा ऐक, ज्यामुळे मी पुन्हा आलो आहे.

सत्येन पुनरेष्यामि मन्यसे यदि मुंच माम् 139.

मी खरं बोलतो, मी नक्कीच परत येईन; तुला विश्वास वाटत असेल तर मला सोड.

सत्येन सिद्धिं प्राप्ता हि ऋषयो ब्रह्मवादिनः

खरं बोलूनच ब्रह्मज्ञानात मग्न असलेल्या ऋषींना सिद्धी मिळाली.

सत्यं जयन्ति राजानस्त्रीण्येतान्यब्रुवन्नृतम्

खर्‍या बोलण्यानेच राजे आणि स्त्रिया विजयी होतात; त्यांनी कधीही खोटं बोललं नाही.

सत्येन तपते सूर्यः सोमः सत्येन रज्यते

सत्यामुळे सूर्य तेजस्वी होतो; सत्यामुळे चंद्र आनंदित होतो.

अस्नातानां गतिं यास्ये यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा परत आलो नाही, तर न्हालेल्यांसारखीच माझी अवस्था होईल.

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा आलो नाही, तर मीही तशीच अवस्था गाठीन.

तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यं नागमे पुनः

मी पुन्हा परत आलो नाही, तर मीही तशीच अवस्था गाठीन.

तेषां गतिं प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः

जर मी पुन्हा आलो नाही, तर त्यांच्यासारखीच माझी अवस्था होईल.

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते

त्याने गोड शब्दांत सांगितले, 'लवकर जा, तुला नमस्कार.'

पुनर्गायति मह्यं वै मम भक्तौ व्यवस्थितः

तो पुन्हा माझ्यासाठी गाणार, कारण तो माझ्या भक्तीत स्थिर आहे.

नमो नारायणायेति श्वपाकः परिवर्त्तते 139.

'नारायणाला नमस्कार' असे म्हणत तो बहिष्कृत मागे वळला.

उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालं कृतनिश्चयम्

त्याने ठाम निर्धार केलेल्या चांडाळाला गोड शब्दांत सांगितले.

जानन्कौणपपं तं च न त्वं मर्त्तुमिहार्हसि

त्याला मृतदेह खाणारा माहित असूनही म्हणाला, 'तू इथे मरू नकोस.'

समयो मे कृतः पूर्वं राक्षसेन हि भक्षता

माझा करार आधीच झालेला आहे, की राक्षसाने मला खावे.