गर्ज्जतां गुञ्जतां चैव धारापातनिपातिताः
गर्जणाऱ्या आणि गुंजनाऱ्या वादळांमध्ये, पावसाच्या जोरदार सरींनी ते खाली पडतात.
नदीनां चैव निर्घोषो मयूराणां च निःस्वनः
नद्यांचा गडगडाट आणि मोरांचे आरोळावे ऐकू येतात.
वाताः प्रवान्ति ते तत्र शिखीनां च सुखावहाः
तेथे वाऱ्याची मंद झुळूक मोरांना आनंद देत वाहते.
गच्छत्येवं स कालो हि मेघदुन्दुभिनादितः 138.
असा तो ऋतू मेघांच्या गजरात पुढे सरकतो.
तडागानि प्रसन्नानि कुमुदोत्पलवन्ति च
तळी निर्मळ आहेत आणि त्यात कमळे व कुमुदिनी फुलली आहेत.
प्रवान्ति सुसुखा वाताः सुगन्धाश्च सुशीतलाः
सुंदर, सुगंधी आणि थंड वारे वाहतात.
एवं शरदि निर्वृत्ते कौमुदे समुपागते
अशा प्रकारे शरद ऋतू संपल्यावर कौमुदीचा सण येतो.
एकादश्यां ततः सुभ्रु स्नातौ क्षौमविभूषितौ
मग एकादशीला, सुंदर कपाळ असलेल्या, स्नान करून आणि शुभ वस्त्रे परिधान करून—
उषितास्त्वत्र षण्मासान्सुखं च द्वादशी भवेत्
इथे सहा महिने सुखाने राहिल्यावर द्वादशी येते.
पित्रोस्तु वचनं श्रुत्वा स पुत्रो धर्मनिष्ठितः
मुलाने, आईवडिलांचे शब्द ऐकून, धर्मावर ठाम राहून—
एवमेतन्महाभाग यत्त्वया परिभाषितम्
हे महाभाग्यवान, जसे तू सांगितलेस तसेच खरे आहे.
एषा वै द्वादशी तात प्रभुनारायणप्रिया
हीच ती द्वादशी आहे, तात, प्रभू नारायणाला प्रिय.
ददतेऽस्यां प्रहृष्टाश्च द्वादश्यां कौमुदे सिते
या शुद्ध कौमुदीच्या द्वादशीला आनंदी लोक दान देतात.
तेन दानप्रभावेण विष्णुतोषकरेण च 138.
त्या दानाच्या प्रभावाने, जे विष्णूला आनंद देणारे आहे—
एवं कथयतां तेषां प्रभाता रजनी शुभा
अशा रीतीने बोलता बोलता, ती शुभ रात्र संपून सकाळ झाली.
शुचिर्भूत्वा यथान्यायं क्षौमवस्त्रविभूषितः
शुद्ध होऊन, योग्य प्रकारे, शुभ वस्त्रे परिधान केली.
उभौ तच्चरणौ गृह्य पितरौ समभाषत
त्याने दोन्ही पित्याचे पाय धरून त्यांना नम्रतेने संबोधले.
यद्भवान्पृच्छते तात गुह्यं सौकरवं प्रति
तात, तुम्ही जे वराहाच्या रहस्याबद्दल विचारता—
भक्षिताश्च पतंगा मे अजीर्णेनातिपीडितः
मी कीटक खाल्ले आणि अपचनामुळे फार त्रासलो.
दृष्ट्वा मां विह्वलं बाला गृहीत्वा क्रीडितुं गताः
माझी गोंधळलेली अवस्था पाहून मुलांनी मला पकडले आणि खेळायला घेऊन गेले.
त्वया दृष्टो मया दृष्टो ह्यं चेति कलिः कृतः
तू मला पाहिलंस आणि मी तुला पाहिलं — अशा रीतीने हा स्पर्धा ठरली.
न ममेति तवेत्युक्त्वा ह्यादित्यं तीर्थमुत्तमम्
'हे माझं नाही, तुझंच आहे' असं म्हणून मी सूर्याच्या श्रेष्ठ तीर्थात गेलो.
तत्र मुक्ता मया प्राणाः सूर्यतीर्थे महौजसि
तेथे, तेजस्वी सूर्यतीर्थात मी प्राण सोडले.
जातस्तव सुतो मातस्तदेतद्दिनमुत्तमम् 138.
आई, तुझा मुलगा जन्माला आला; आजचाच दिवस तो शुभ दिवस आहे.
व्यतीतानि च गुह्यं ते कथनं मम चैव यत्
जे काही घडलं त्याचं आणि माझ्या गोष्टीचं गुपित मी तुला सांगितलं.
अहं कर्म करिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते
मी माझं कर्तव्य करीन; तू जा, प्रिय, तुला नमस्कार.
विष्णुप्रोक्तानि कर्माणि यं यं कारयिता भवान्
विष्णूने सांगितलेली जी जी कामं आहेत, ती सर्व तू करवून घ्यावीत.
वटमाला यथान्यायं कर्मसंसारमोक्षणम्
वडाच्या पानांची माळ योग्य रीतीने घातल्यास कर्माच्या फेऱ्यातून मुक्ती मिळते.
कृत्वा तु विपुलं कर्म ततः पंचत्वमागताः
मोठी कृत्ये करून त्यांनी शेवटी मृत्यू पत्करला.
विमुक्ताः सर्वसंसाराच्छ्वेतद्वीपमुपागताः
सर्व संसारातून मुक्त होऊन ते श्वेतद्वीपावर पोहोचले.