वराहपुराणम्

कुतो जातः क्व संबद्धः कस्य माता पिताथवा

कोण कुठून जन्मतो, कोणाशी बांधला जातो, कोण आई, कोण वडील?

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च

आईवडील हजारो, आणि शंभरो मुलं व बायका मिळतात—

एवं चिन्तां समासाद्य मा शुचो जननि क्वचित् 138.

अशा विचारांनी मनात घेऊ नकोस, आई, कधीही दुःख करू नकोस.

अहो बत महद्गुह्यं किमेतत्तात कथ्यताम्

अगं, हे किती मोठं गुपित आहे! बाबा, ते कृपया सांग.

उवाच मधुरं वाक्यं जननीं पितरं तथा

त्याने आईला आणि वडिलांना गोड शब्द बोलले.

तत्पृच्छ्यतां भवद्भ्यां हि गुह्यं सौकरवं प्रति

हे गुपित, सौकरवाबद्दलचं, तुम्ही दोघांनी विचारावं.

सूर्यतीर्थं समासाद्य यत्तात परिपृच्छसि

सूर्यतीर्थ गाठून, बाबा, तू जे काही विचारशील—

गमने कृतसंकल्पौ ततः सौकरवं प्रति

जाण्याचा निश्चय करून, मग सौकरवाबद्दल—

गतः स पद्मपत्राक्ष आभीराणां जनेश्वरः

कमळासारख्या डोळ्यांचा, आभीरांचा राजा तिथे गेला.

अग्रे सर्वास्ताः प्रययुर्द्रव्येण च समायुताः

सर्वजण पुढे गेले, संपत्ती घेऊन.

ततः पूर्वार्द्धयामेन माघमासे त्रयोदशी

मग, माग महिन्यातल्या त्रयोदशीला, सकाळच्या पहिल्या प्रहरी—

मुहूर्त्तेन च तेनैव गमनं कुरुते ततः

त्याच वेळी, त्याने प्रवास सुरू केला.

अथ दीर्घेण कालेन नारायणमुदावहाः 138.

मग, खूप दिवसांनी, तुम्ही नारायणाला आणलात.

स्नाताः सन्तर्प्य च पितॄन्मम वस्त्रविभूषिताः

स्नान करून, पितरांना तृप्त करून, वस्त्र व दागिने घालून—

तत्र भङ्गुरसो नाम मम कर्मपरायणः

तिथे, भंगुरस नावाचा, कर्मनिष्ठ माझा एक सेवक होता.

ततः स प्रददौ तस्य विंशा गावो महाधनाः

मग त्याने त्याला वीस मौल्यवान गायी दिल्या.

प्रददौ धनरत्नानि नित्यमेव दिने दिने

तो रोज धन व रत्ने देत असे.

एवं तु वसतस्तस्य वर्षाकाल उपागतः

अशा रीतीने तिथे राहता राहता, पावसाळा आला.

पुष्पितानि कदम्बानि कुटजार्ज्जुनकानि च

कदंब, कुडज, अर्जुन ही झाडं फुलली.

गर्ज्जतां गुञ्जतां चैव धारापातनिपातिताः

गर्जणाऱ्या आणि गुंजनाऱ्या वादळांमध्ये, पावसाच्या जोरदार सरींनी ते खाली पडतात.

नदीनां चैव निर्घोषो मयूराणां च निःस्वनः

नद्यांचा गडगडाट आणि मोरांचे आरोळावे ऐकू येतात.

वाताः प्रवान्ति ते तत्र शिखीनां च सुखावहाः

तेथे वाऱ्याची मंद झुळूक मोरांना आनंद देत वाहते.

गच्छत्येवं स कालो हि मेघदुन्दुभिनादितः 138.

असा तो ऋतू मेघांच्या गजरात पुढे सरकतो.

तडागानि प्रसन्नानि कुमुदोत्पलवन्ति च

तळी निर्मळ आहेत आणि त्यात कमळे व कुमुदिनी फुलली आहेत.

प्रवान्ति सुसुखा वाताः सुगन्धाश्च सुशीतलाः

सुंदर, सुगंधी आणि थंड वारे वाहतात.

एवं शरदि निर्वृत्ते कौमुदे समुपागते

अशा प्रकारे शरद ऋतू संपल्यावर कौमुदीचा सण येतो.

एकादश्यां ततः सुभ्रु स्नातौ क्षौमविभूषितौ

मग एकादशीला, सुंदर कपाळ असलेल्या, स्नान करून आणि शुभ वस्त्रे परिधान करून—

उषितास्त्वत्र षण्मासान्सुखं च द्वादशी भवेत्

इथे सहा महिने सुखाने राहिल्यावर द्वादशी येते.

पित्रोस्तु वचनं श्रुत्वा स पुत्रो धर्मनिष्ठितः

मुलाने, आईवडिलांचे शब्द ऐकून, धर्मावर ठाम राहून—