वराहपुराणम्

वैश्यस्य तु गृहे जातो ह्यनेकक्रतुयाजिनः

तो एका अशा व्यापाऱ्याच्या घरी जन्माला आला, ज्याने अनेक यज्ञ केले होते.

विबुद्धश्च पवित्रश्च मद्भक्तश्च वसुन्धरे

तो बुद्धिमान, पवित्र आणि माझा भक्त झाला, हे वसुंधरे.

कदाचिदुपविष्टौ तौ दृष्ट्वा बालो गुणान्वितः

एकदा त्याच्या आईवडिलांना बसलेले पाहून तो गुणी मुलगा त्यांच्या जवळ गेला.

प्रणम्य शिरसा भूमौ बद्धाञ्जलिरयाचत 138.

त्याने डोकं झुकवून पाया पडला, हात जोडून विनंती केली.

न चाहं वारणीयो वै पित्रा मात्रा कथंचन

माझ्या वडिलांनी किंवा आईने मला कधीच थांबवू नये.

पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा दम्पती तौ मुदान्वितौ

मुलाचे बोल ऐकून त्या दोघा पतीपत्नींच्या मनात आनंद भरून आला.

यद्यत्त्वं वक्ष्यसे वत्स यद्यत्ते हृदि वर्त्तते

तू जे काही सांगशील, बाळा, तुझ्या मनात जे काही आहे—

त्रिंशत्सहस्रं गावो हि सर्वाश्च शुभदोहनाः

तीस हजार गायी आहेत, सर्वच शुभ दूध देणाऱ्या.

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि आवयोः पुत्र कारणात्

आपल्या दोघांच्या मुलासाठी मी तुला अजून काही सांगतो.

तत्कुरुष्व यथान्यायं मित्रेभ्यो दीयतां धनम्

योग्य ते कर, मित्रांना धन द्यावं.

कन्या वै रमणीयाश्च सजातीयाः कुलोद्भवाः

सुंदर, आपल्या जातीच्या आणि चांगल्या घरातील कन्या आहेत.

यदीच्छसि पुनश्चान्यद्यज्ञैर्यष्टुं सुपुत्रक

बाळा, तुला पुन्हा दुसरे यज्ञ करायचे असतील तर—

अष्टौ सम्पूर्णधुर्याणां हलानां तावतां शतम्

आठशे नांगर आहेत, प्रत्येकाला दोन बैल जुंपलेले आहेत.

यावद्भोजनतृप्तान्वा द्विजानिच्छसि तर्पितुम् 138.

तू जेवढ्या वेळा द्विजांना अन्न देऊन त्यांची भूक भागवू इच्छितोस, तेवढ्या वेळा त्यांना तृप्त कर.

पितृमातृ वचः श्रुत्वा स बालो धर्मसंयुतः

वडील आणि आईचे शब्द ऐकून, तो धर्मशील मुलगा—

गोप्रदाने न मे कार्यं मित्रं वापि न चिन्तितम्

माझं गायी द्यायचं काही काम नाही, मित्रांचीही मला चिंता नाही.

नाहं वाणिज्यमिच्छामि कृषिगोरक्षमेव च

मला व्यापाराची इच्छा नाही, शेती किंवा गुरांची देखभाल करायचीही नाही.

एकं मे परमं चिन्त्यं यन्ममेच्छा तपोधृतौ

माझ्या मनात एकच मोठा विचार आहे—माझी इच्छा म्हणजे तप करणे.

ततः पुत्रवचः श्रुत्वा मम कर्मपरायणौ

मग मुलाचे बोलणे ऐकून, दोघेही आपापल्या कर्तव्याला लागले.

अथ द्वादश वर्षाणि तव जातस्य पुत्रक

मग, बाळा, तुझ्या जन्माला बारा वर्षे झाली.

चिन्तयिष्यति भद्रं ते यदा तत्प्राप्नुया वयः

जेव्हा तू त्या वयाला पोहोचशील, तेव्हा तुझ्यासाठी जे हितकारक आहे ते तू विचार करशील.

किमिदं चिन्तितं वत्स गमने सौकरं प्रति

बाळा, या वराहाच्या प्रवासाबद्दल तुझ्या मनात काय विचार आहे?

अम्बेति भाषसेऽद्यापि कथमेतद्विचिन्तितम् 138.

तू अजूनही मला 'आई' म्हणतोस; हे कसं ठरवलंस?

अपराधो न विद्येत पुत्र क्षेत्रगृहेष्वपि

मुला, शेताच्या घरातसुद्धा काही चूक होत नाही.

रुष्टेन वापि भीषायै गृह्यते चैव यष्टिका

राग आल्यावर किंवा भीतीपोटी, काठी उचलली जाते.

इति मातुर्वचः श्रुत्वा स वैश्यकुलनन्दनः

आईचे बोलणे ऐकून, तो वैश्यकुळाचा आनंद झाला.

उषितोऽस्मि तदंगेषु गर्भस्थः कुक्षिसंभवः

मी त्या अंगांमध्ये राहिलो, गर्भात वाढून तुझ्या पोटातून जन्म घेतला.

स्तनौ ह्येतौ मया पीतौ ललितेन विजृम्भितौ

हे दोन स्तन मी लहानपणी हळुवारपणे शोषले आहेत.

अम्ब त्वं मयि कारुण्यं कुरुष्व खलु चोचितम्

आई, माझ्यावर कृपा कर, जशी योग्य आहे तशी.