वराहपुराणम्

उवाच मधुरं वाक्यं पद्मपत्रनिभेक्षणः

कमळाच्या पानासारख्या डोळ्यांनी तो गोड बोलला.

सर्वं ते कथयिष्यामि शपे सत्येन सुन्दरि

सुंदरी, मी तुला सर्व काही सांगतो, सत्याची शपथ घेतो.

तस्य मूलं तपो राज्ञि राज्यं सत्ये प्रतिष्ठितम्

राणी, त्याचे मूळ म्हणजे तपस्या; राज्य सत्यावर उभे आहे.

न मिथ्या पूर्वमुक्तं मे ब्रूहि किं करवाणि ते 137.

मी कधीही खोटे बोललो नाही; मला सांग, मी तुझ्यासाठी काय करू?

अथवा परमग्र्यं तु पट्टबन्धं करोमि ते

नाहीतर, मी तुझ्यासाठी सर्वश्रेष्ठ आणि उत्तम राज्याभिषेक करतो.

सुप्ता नैव च द्रष्टव्या व्रतमेतन्मुहूर्त्तकम्

झोपलेल्याला पाहू नये; हे व्रत फक्त एक क्षणभर असते.

कृत्वा निष्कण्टकं राज्यं दत्त्वा पंचत्वमागतः 137.

राज्य काट्यांशिवाय करून, ते सोपवून, तो पंचत्वास गेला.

मनुना वै कृतो धर्म एष नैव न दृश्यते 137.

मनुने हा धर्म घालून दिला; तो दुसऱ्या प्रकारे दिसत नाही.

यत्तदा चिन्तितं पूर्वं द्रष्टुकामेन तां प्रियाम् 137.

पूर्वी जी इच्छा होती, प्रियेला पाहण्याची—

अन्यायेन व्रतं चीर्णं सर्वतो विकृतं भवेत् 137.

अन्यायाने व्रत केल्यास ते पूर्णपणे भ्रष्ट होते.

तत्र गोप्यं किमस्तीति येन ते परिवेदना 137.

यात लपवण्यासारखे काय आहे, की ज्यामुळे तुला त्रास होतो?

प्राश्नासि पिशितान्नं च प्रावारान्भूषणानि च

तू मांस, शिजवलेले अन्न, तसेच वस्त्रे आणि दागिने खातोस.

गच्छस्यनारतं राजन् किं स्थितं च मया विना 137.

राजा, तू सतत जातोस; मी नसताना काय उरते?

प्रत्युवाच प्रियं वाक्यं राजानं धर्मवादिनम् 137.

धर्माची भाषा करणाऱ्या राजाला त्याने प्रेमाने उत्तर दिले.

समं महिष्या चाचम्य क्षणं विश्रम्य पार्थिवः 137.

राजाने राणीबरोबर पाणी घेतले आणि क्षणभर विश्रांती घेतली.

उवाच मधुरं वाक्यं पुत्रं पुत्रवतां वरः 137.

सर्वात उत्तम वडिलांनी आपल्या मुलाला गोड बोलले.

ततः पितुर्वचः श्रुत्वा राजपुत्रो यशस्विनि 137.

मग वडिलांचे शब्द ऐकून, त्या यशस्वी राजपुत्राने—

एवं गच्छति काले तु तयोस्तत्र वसुन्धरे 137.

अशा प्रकारे काळ जात असताना त्या दोघांनी तिथेच वास्तव्य केलं, हे वसुंधरे.

एह्येहि नाथ गच्छावः पश्य गोप्यं मनीषितम् 137.

या या, नाथा, आपण जाऊया; गुप्त हेतू पाहा.

तत्रैव मरणं प्रापुः सर्वसंगविवर्जिताः 137.

तेथेच सर्व प्रकारच्या आसक्तीपासून मुक्त होऊन त्यांना मृत्यू आला.

सर्वसङ्गं परित्यज्य मद्भक्तश्चैव जायते 137.

सर्व प्रकारच्या आसक्तीचा त्याग केल्यावर माझा भक्त जन्माला येतो.

श्वेतद्वीपं ततः प्राप्तौ जानीहि त्वं वसुन्धरे 137.

मग ते श्वेतद्वीपात पोहोचले; हे जाणून ठेव, वसुंधरे.

ततस्तुष्टोऽस्म्यहं भद्रे सूर्यस्य सुमहौजसः

मग मी अत्यंत तेजस्वी सूर्यामुळे तृप्त झालो आहे, हे शुभेच्छिते.

पुण्यं सौकरवे कृत्वा सुदुष्करतरं महत् 137.

वराहावतारातील अत्यंत कठीण आणि पुण्यकारी कृत्य केल्यावर.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे तीर्थमाहात्म्ये सौकरवे गृध्रजम्बूकाख्याने आदित्यवरप्रदानादिकं नाम सप्तत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्र, तीर्थमाहात्म्य, सौकरवातील गृध्र आणि ससाळ्याची कथा, आणि आदित्याच्या वरदानाचे वर्णन असलेला एकशे सदतीसावा अध्याय संपला.

अथ खंजरीटोपाख्यानम् एतत्पुण्यतमं श्रुत्वा रम्ये सौकरवे तदा

आता खंजरीट पक्ष्याची कथा सुरू होते; त्या वेळी रम्य सौकरव प्रदेशात हे पवित्रतम चरित्र ऐकले.

ततः कमलपत्राक्षी सर्वधर्मविदां वरा

मग कमळासारख्या डोळ्यांची, सर्व धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेली ती स्त्री—

पुनः पप्रच्छ तं देवं विस्मयाविष्टमानसा

तिने पुन्हा त्या देवाला विचारले, तिच्या मनात आश्चर्य दाटले होते.

अकामान्म्रियमाणस्य मानुषत्वमजायत

इच्छा नसताना मृत्यू आला, तर मनुष्यजन्म मिळतो.