वराहपुराणम्

यत्र तप्तं तपस्तेन सोमेन सुमहात्मना

जिथे त्या महान आत्म्याने, सोमाने, कठोर तप केला,

पञ्चवर्षसहस्राणि तथैवोर्द्ध्वमुखः स्थितः

तो पाच हजार वर्षे तसाच वरती तोंड करून उभा राहिला.

ममापराधान्मुक्तश्च ब्राह्मणानां पतिस्तथा

माझ्या अपराधातून मुक्त होऊन, तो ब्राह्मणांचा स्वामी झाला.

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशद्वर्षशतानि च

तीस हजार वर्षे आणि तीसशे वर्षेही,

द्रव्यवान्गुणवांश्चैव संविभागी यशस्विनि १३७.

तो धन, गुण आणि दानशीलतेने युक्त होता, हे तेजस्विनी.

स एष ब्राह्मणो भूत्वा संसाराद्विप्रमुच्यते

तो ब्राह्मण होऊन, संसारातून मुक्त झाला.

तत्तीर्थं येन विज्ञेयं मम मार्गानुसारिणा

माझ्या मार्गावर चालणाऱ्याने ते तीर्थ ओळखावं.

प्रवृत्ते चान्धकारे तु यत्र कश्चिन्न दृश्यते

जेव्हा अंधार पसरतो आणि कुणीच दिसत नाही,

आलोकश्चैव दृश्येत सोमस्तत्र न दृश्यते ।। एवं त्वां वच्मि हे भद्रे एष ३ विस्मयः परः

तिथे फक्त प्रकाशच दिसतो, पण सोम दिसत नाही. हे भद्रे, तुला मी असं सांगतो — हे खरंच मोठं आश्चर्य आहे.

एतच्चिह्नं महाभागे पुण्ये सौकरवे मम

हे महाभाग्यवती, माझ्या पुण्यवान सौकर प्रदेशातील हेच चिन्ह आहे.

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आणखी एक गोष्ट मी तुला सांगतो, ती ऐक, वसुंधरे.

अकामा तु मृता तीर्थे आत्मनः कर्मनिश्चयात्

तीर्थावर एक स्त्री, स्वतःच्या इच्छेने नव्हे, तर आपल्या कर्माच्या फळामुळे मरण पावली.

राजपुत्री विशालाक्षी श्यामा सर्वाङ्गसुन्दरी

ती राजकन्या होती, मोठ्या डोळ्यांची, काळ्या वर्णाची आणि सर्वांगाने सुंदर.

वाक्यं नारायणाच्छ्रुत्वा धरणी शुभलक्षणा 137.

नारायणाचं बोलणं ऐकून, शुभचिन्हांनी सजलेली पृथ्वी,

अहो तीर्थप्रभावो वै त्वया प्रोक्तो महान्मम गृध्रश्चैव सृगाली च प्राप्तौ वै मानुषीं तनुम्

अरे! तू सांगितलेल्या त्या तीर्थाचं किती मोठं सामर्थ्य आहे—गिधाड आणि कोल्हीसुद्धा माणसाचं शरीर मिळवलं.

स्नानेन तत्र तीर्थे च मरणाद्वा जनार्दन

त्या तीर्थात स्नान केल्याने किंवा तिथे मृत्यू आल्याने, हे जनार्दन,

चिह्नं च कीदृशं तेषां जायन्ते येन ते तथा

त्यांना कोणतं चिन्ह मिळतं, ज्यामुळे ते अशा प्रकारे जन्म घेतात?

ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुर्धर्मविदां वरः

मग पृथ्वीचं बोलणं ऐकून, धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला विष्णू,

शृणु तत्त्वेन मे भूमे यन्मां त्वं परिपृच्छसि

हे पृथ्वी, तू मला जे विचारलंस, ते मी तुला खरीखुरी सांगतो, नीट ऐक.

तस्मिन्काले ह्यतिक्रान्ते मम कर्मविनिश्चयात्

त्या काळानंतर, माझ्या कर्माच्या ठरावामुळे,

तत्र राजा महाभागः स्वधर्मकृतनिश्चयः

तेथे एक अत्यंत भाग्यवान राजा होता, जो आपल्या धर्मात ठाम होता.

तस्य पुत्रो महाभागः सर्वधर्मेषु निष्ठितः

त्याचा पुत्रही फार भाग्यवान होता, सर्व धर्मात निष्ठावान होता.

पित्रर्थे मृगयां यातो मृगलिप्सुर्वने तदा

तो आपल्या वडिलांसाठी शिकार करण्याच्या इच्छेने जंगलात गेला.

न तत्र लभते किञ्चित्पितृकार्ये नराधिपः 137.

पण त्या ठिकाणी, त्या राजाने वडिलांसाठी काहीच मिळवलं नाही.

अङ्गमध्ये तु विद्धा सा स्फुरन्ती सर्वमङ्गला

तेथे, शरीराच्या मधोमध लागलेली, सर्व मंगल अशी एक प्राणी थरथरत होती.

पीत्वा सा सलिलं तत्र वृक्षं शाकोटकङ्गता

तिने तिथे पाणी प्यायलं आणि मग झाडाच्या फांदीवर गेली.

अकामा मुञ्चती प्राणान् तीर्थं सोमात्मकं प्रति

इच्छा नसतानाही, तिने सोमाच्या त्या तीर्थात प्राण सोडले.

प्राप्तो गृध्रवटं तीर्थं विश्रामं तत्र चाकरोत्

तो गिधाडवट नावाच्या तीर्थात पोहोचला आणि तिथे विश्रांती घेतली.

एकेन स तु बाणेन तया गृध्रो निपातितः

तिने एका बाणाने त्या गिधाडाला खाली पाडलं.