वराहपुराणम्

नारायणवचः श्रुत्वा पृथिवी धर्मसंश्रितः

नारायणाचं वचन ऐकून, धर्मनिष्ठ पृथ्वीने—

धरण्युवाच कथमेकापराधेन सर्वमेव प्रणश्यति

पृथ्वी म्हणाली, एका अपराधामुळे सगळं कसं नष्ट होतं?

श्रीवराह उवाच येन चैकापराधेन पूर्वकर्म प्रणश्यति

श्रीवराह म्हणाले, एका अपराधामुळे पूर्वीचं पुण्य कसं नष्ट होतं—

मनुष्यः किल्बिषी भद्रे कफपित्तसमन्वितः

माणूस, हे भद्रे, पापी असून कफ-पित्ताने ग्रस्त असतो,

तत्सर्वबीजं नश्येत दन्तकाष्ठस्य भक्षणात्

दंतकाष्ठ न चावता अन्न खाल्ल्याने त्याचं सगळं पुण्याचं बीज नष्ट होतं.

धरण्युवाच प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि येन धर्मो न नश्यति

धरिणी म्हणाली: मला असा प्रायश्चित्त सांग की ज्यामुळे माझा धर्म नष्ट होणार नाही.

श्रीवराह उवाच कथयिष्यामि हीदं ते यथा शुद्ध्यन्ति मानवाः

श्रीवराह म्हणाले: मी तुला सांगतो, माणसे कशी शुद्ध होतात ते ऐक.

आकाशशयनं कृत्वा दिनानि द्वे च पंच च

जमिनीवर दोन किंवा पाच दिवस झोपल्याने—

एवं ते कथितं भद्रे दन्तकाष्ठस्य भक्षणम् 131.

हे सुभगे, मी तुला दंतकाष्ठ खाण्याबद्दल सांगितले आहे.

कुतस्तस्यापराधोऽस्ति एवमेव न संशयः

यात काहीही दोष नाही; यात काही शंका नाही.

इति श्रीवराहपुराणे दन्तकाष्ठाचर्वणप्रायश्चित्तं नामैकत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील 'दंतकाष्ठ चर्वण प्रायश्चित्त' नावाचा एकशेएकतीसवा अध्याय येथे संपला.

अथ मृतकस्पर्शप्रायश्चित्तम् गत्वा तु मैथुनं भद्रे अस्नातो यः शवं स्पृशेत्

आता मृताला स्पर्श केल्यावरचे प्रायश्चित्त: हे सुभगे, जो मैथुनानंतर न अंघोळ करता मृताला स्पर्श करतो—

वर्षं नारायणाच्छ्रुत्वा सा मही संशितव्रता

नारायणाकडून ऐकून, ती पृथ्वी एक वर्ष कठोर व्रत पाळत राहिली.

धरण्युवाच कथमेवं पुमान्वै स रेतःपानपरो भवेत्

धरिणी म्हणाली: माणूस असा कसा होतो की तो वीर्य पिण्याकडे वळतो?

एतन्मे परमं दुःखं तद्भवान्वक्तुमर्हति शृणु तत्त्वेन मे देवि इदं गुह्यमनुत्तमम्

हे माझे फार मोठे दुःख आहे; तू मला ते सांगावे. हे देवी, हे श्रेष्ठ आणि गुप्त ज्ञान नीट ऐक.

चिह्नमैतद्वरारोहे आधिचारविनिश्चयः

हे सुंदरिनी, हे त्या अधिचाराचा खुण आहे.

दृष्टं तस्यापराधस्य फलं प्राप्नोति मानवः

हे पाहिल्यावर माणसाला त्या अपराधाचे फळ मिळते.

अपराधस्य दोषेण विशुद्धिश्च न जायते

अपराधाच्या दोषामुळे शुद्धी होत नाही.

गृहस्थाः पुरुषा भद्रे मम कर्मपरायणाः

हे सुभगे, जे गृहस्थ माझ्या कर्मात मग्न आहेत—

वायुभक्षं दिनं त्वेकं ततो मुच्येत किल्बिषात्

एक दिवस फक्त वायूवर राहिल्यास, मग तो पापातून मुक्त होतो.

ज्ञात्वा कर्मापराधं तु न स पापेन लिप्यते 132.

कर्माचा अपराध ओळखल्यावर तो पापाने लिप्त होत नाही.

प्रायश्चित्तं महाभागे मम लोकसुखावहम्

हे महाभागे, प्रायश्चित्तामुळे माझ्या लोकांना सुख मिळते.

मम शास्त्रं बहिष्कृत्य यः श्मशानं प्रपद्यते

जो माझे शास्त्र बाजूला ठेवून स्मशानात जातो—

श्मशाने जम्बुका भूत्वा भक्षयन्ति शवान् तथा

श्मशानातल्या सगळ्या प्रेतांना ते कोल्हे होऊन खातात.

उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकहिताय वै तव नाथ प्रपन्नानां क्व पापं विद्यते प्रभो

त्याने सर्व लोकांच्या भल्यासाठी गोड शब्द बोलले — 'नाथा, तुझ्या शरण आलेल्यांना पाप कुठे राहील, प्रभो?'

प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि येन मुच्यन्ति किल्बिषात् शृणु सुन्दरि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि

'कोणत्या प्रायश्चित्ताने पापातून मुक्त होता येईल, ते मला सांग. सुंदरि, तू जे विचारलेस, ते मी तुला खरीखुरी सांगतो, ऐक.'

कथयिष्यामि ते हीदं शोभनं पापनाशनम्

'आता मी तुला हे उत्तम आणि पाप नष्ट करणारे उपाय सांगतो.'

पंचगव्यं ततः पीत्वा ततो मुच्येत किल्बिषात्

'पंचगव्य पिल्यावर पापातून मुक्ती मिळते.'

सर्वथा वर्जनीयं वै सर्वभागवतेन तु

'भगवंताच्या प्रत्येक भक्ताने हे सर्व प्रकारे टाळायला हवे.'