वराहपुराणम्

तद्वै भूम्या वचः श्रुत्वा हृषीकेशो महामनाः

भूचे हे शब्द ऐकून, हृषीकेश मोठ्या मनाने—

श्रीवराह उवाच ये तु भुञ्जन्ति राजान्नं लोभेन च भयेन वा

श्रीवराह म्हणाले – जे लोभाने किंवा भीतीने राजाचे अन्न खातात—

आपद्गता हि भुञ्जन्ति राजान्नं तु वसुन्धरे

खरंच, संकटात सापडलेले लोक, हे वसुंधरे, राजाचे अन्न खातात.

भगवद्वचनं श्रुत्वा कम्पिता च वसुन्धरा 130.

भगवंताचे बोल ऐकून वसुंधरा थरथरली.

ततो दीनमना भूत्वा सा मही संशितव्रता

नंतर, मनाने खचलेली आणि व्रताला दृढ असलेली ती पृथ्वी—

धरण्युवाच को नु दोषोऽस्ति राज्ञां हि तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

धरणी म्हणाली – राजांना नेमका काय दोष आहे? ते तू मला सांग.

ततो भूम्या वचः श्रुत्वा सर्वधर्मविदां वरः

मग, भूचे हे बोल ऐकून, सर्व धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला—

श्रीवराह उवाच राजान्नं तु न भोक्तव्यं शुभैभार्गवतैः सदा

श्रीवराह म्हणाले, राजाचा अन्न पवित्र भाविक भृगुवंशीयांनी कधीच खाऊ नये.

यद्यप्येष समत्वेन राजा लोके प्रवर्त्तते

राजा जरी सर्वांशी सारखेच वागतो,

अपि वा गर्हितं तेन राजान्नं तु वसुन्धरे

तरीसुद्धा, वसुंधरे, राजाचे अन्न हे निंदनीयच मानले जाते.

ततो यद्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

म्हणून मी आता जे सांगणार आहे ते नीट ऐक, वसुंधरे.

स्थापयित्वा तु मां देवि विधिदृष्टेन कर्मणा

हे देवी, विधीप्रमाणे माझी स्थापना केल्यावर,

सिद्धं भागवतैश्चान्नं मम प्रापणशेषकम्

भक्त भगवतांनी मला अर्पण केलेल्या अन्नाचा उरलेला भाग शुद्ध असतो.

एवं विष्णुवचः श्रुत्वा धरणी संशितव्रता 130.

असं विष्णूचं वचन ऐकून, व्रतस्थ पृथ्वीने

धरण्युवाच कर्मणा केन शुद्ध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन

पृथ्वी म्हणाली, कोणत्या कृतीने ते शुद्ध होतं, हे मला सांग, जनार्दना.

श्रीवराह उवाच तरन्ति पुरुषा येन राजान्नस्योपभुञ्जकाः

श्रीवराह म्हणाले, राजाच्या अन्नाचा आस्वाद घेणारे कोणत्या उपायाने शुद्ध होतात?

एकं चान्द्रायणं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च पुष्कलम्

एक चांद्रायण व्रत आणि पूर्णपणे तप्तकृच्छ्र व्रत केल्याने,

न तस्य चापराधोऽस्ति वसुधे वै वचो मम ममात्र पूजाकामेन यदीच्छेत्परमां गतिम्

त्याला काहीही दोष लागत नाही, वसुंधरे, हे माझं वचन आहे; जर कोणी इथे माझ्या पूजेच्या इच्छेने परमगती मिळवू इच्छित असेल.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे राजान्नप्रायश्चित्तं नाम त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवद्‌शास्त्रातील 'राजाच्या अन्नाचे प्रायश्चित्त' नावाचा एकशेतीसावा अध्याय संपला.

अथ दन्तकाष्ठाचर्वणप्रायश्चित्तम् दन्तकाष्ठमचर्वित्वा यो हि मामुपसर्पति

आता दंतकाष्ठ न चावता येणाऱ्या प्रायश्चित्ताबद्दल सांगतो—जो माझ्या जवळ दंतकाष्ठ न चावता येतो,

नारायणवचः श्रुत्वा पृथिवी धर्मसंश्रितः

नारायणाचं वचन ऐकून, धर्मनिष्ठ पृथ्वीने—

धरण्युवाच कथमेकापराधेन सर्वमेव प्रणश्यति

पृथ्वी म्हणाली, एका अपराधामुळे सगळं कसं नष्ट होतं?

श्रीवराह उवाच येन चैकापराधेन पूर्वकर्म प्रणश्यति

श्रीवराह म्हणाले, एका अपराधामुळे पूर्वीचं पुण्य कसं नष्ट होतं—

मनुष्यः किल्बिषी भद्रे कफपित्तसमन्वितः

माणूस, हे भद्रे, पापी असून कफ-पित्ताने ग्रस्त असतो,

तत्सर्वबीजं नश्येत दन्तकाष्ठस्य भक्षणात्

दंतकाष्ठ न चावता अन्न खाल्ल्याने त्याचं सगळं पुण्याचं बीज नष्ट होतं.

धरण्युवाच प्रायश्चित्तं च मे ब्रूहि येन धर्मो न नश्यति

धरिणी म्हणाली: मला असा प्रायश्चित्त सांग की ज्यामुळे माझा धर्म नष्ट होणार नाही.

श्रीवराह उवाच कथयिष्यामि हीदं ते यथा शुद्ध्यन्ति मानवाः

श्रीवराह म्हणाले: मी तुला सांगतो, माणसे कशी शुद्ध होतात ते ऐक.

आकाशशयनं कृत्वा दिनानि द्वे च पंच च

जमिनीवर दोन किंवा पाच दिवस झोपल्याने—

एवं ते कथितं भद्रे दन्तकाष्ठस्य भक्षणम् 131.

हे सुभगे, मी तुला दंतकाष्ठ खाण्याबद्दल सांगितले आहे.