वराहपुराणम्

मन्त्रः – भवोद्भवमादिव्यक्तरूपमादित्यं सर्वे देवा ब्रह्मरुद्रेन्द्रास्त्वां च

मंत्र – सर्व देव, ब्रह्मा, रुद्र, इंद्र आणि तू, हे आदित्य, हे सर्व भावरूपातून उत्पन्न झालेले, आद्य आणि अदृश्य स्वरूपाचे आहात.

वयं देवमादिमव्यक्तरूपं कृत्वा चात्मनि देव संस्थास्तथापि

आम्ही हा आद्य, अदृश्य देव आपल्या मनात स्थापन करून तसेच राहतो.

अनेनैव हि मन्त्रेण सन्ध्यां कुर्यात्तु दीक्षितः ।। 129.

हा मंत्र म्हणून, दीक्षित व्यक्तीने संध्याकाळची पूजा करावी.

इति श्रीवराहपुराणे चतुर्वर्णदीक्षाताम्रवर्णनं नामोनत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

या प्रकारे, श्रीवराहपुराणात चार वर्णांची दीक्षा आणि तांब्याचे वर्णन असलेला एकशे एकोणतीसवा अध्याय संपला.

अथ राजान्नभोगे प्रायश्चित्तम् एवं दीक्षां ततः श्रुत्वा नारायणमुखान्मही

आता राजाच्या अन्नभक्षणाचे प्रायश्चित्त सांगतो. नारायणाच्या मुखातून ही दीक्षा ऐकून, हे पृथ्वी—

धरण्युवाच श्रुत्वाहं तु महाभाग जातास्मि विमला विभो

धरणी म्हणाली – हे महाभाग, मी ऐकून निर्मळ झाले आहे, हे प्रभो.

अहो देवस्य माहात्म्यं लोकनाथस्य तत्त्वतः

अहो, या लोकनाथाचे खरे मोठेपण किती अद्भुत आहे!

एकं मे परमं गुह्यं यदीश हृदि वर्त्तते

हे ईशा, माझ्या हृदयात एक अत्यंत गुप्त गोष्ट आहे.

देव पूर्वापराधास्ते द्वात्रिंशदपि कीर्तिताः

देवा, तुझ्या पूर्वीच्या आणि नंतरच्या, बत्तीस अपराधांचीही मी आठवण केली आहे.

कर्मणा केन शुद्ध्यन्ति अपराधस्य कारिणः

कोणत्या कृतीने अपराध करणारे शुद्ध होतात?

तद्वै भूम्या वचः श्रुत्वा हृषीकेशो महामनाः

भूचे हे शब्द ऐकून, हृषीकेश मोठ्या मनाने—

श्रीवराह उवाच ये तु भुञ्जन्ति राजान्नं लोभेन च भयेन वा

श्रीवराह म्हणाले – जे लोभाने किंवा भीतीने राजाचे अन्न खातात—

आपद्गता हि भुञ्जन्ति राजान्नं तु वसुन्धरे

खरंच, संकटात सापडलेले लोक, हे वसुंधरे, राजाचे अन्न खातात.

भगवद्वचनं श्रुत्वा कम्पिता च वसुन्धरा 130.

भगवंताचे बोल ऐकून वसुंधरा थरथरली.

ततो दीनमना भूत्वा सा मही संशितव्रता

नंतर, मनाने खचलेली आणि व्रताला दृढ असलेली ती पृथ्वी—

धरण्युवाच को नु दोषोऽस्ति राज्ञां हि तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

धरणी म्हणाली – राजांना नेमका काय दोष आहे? ते तू मला सांग.

ततो भूम्या वचः श्रुत्वा सर्वधर्मविदां वरः

मग, भूचे हे बोल ऐकून, सर्व धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला—

श्रीवराह उवाच राजान्नं तु न भोक्तव्यं शुभैभार्गवतैः सदा

श्रीवराह म्हणाले, राजाचा अन्न पवित्र भाविक भृगुवंशीयांनी कधीच खाऊ नये.

यद्यप्येष समत्वेन राजा लोके प्रवर्त्तते

राजा जरी सर्वांशी सारखेच वागतो,

अपि वा गर्हितं तेन राजान्नं तु वसुन्धरे

तरीसुद्धा, वसुंधरे, राजाचे अन्न हे निंदनीयच मानले जाते.

ततो यद्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

म्हणून मी आता जे सांगणार आहे ते नीट ऐक, वसुंधरे.

स्थापयित्वा तु मां देवि विधिदृष्टेन कर्मणा

हे देवी, विधीप्रमाणे माझी स्थापना केल्यावर,

सिद्धं भागवतैश्चान्नं मम प्रापणशेषकम्

भक्त भगवतांनी मला अर्पण केलेल्या अन्नाचा उरलेला भाग शुद्ध असतो.

एवं विष्णुवचः श्रुत्वा धरणी संशितव्रता 130.

असं विष्णूचं वचन ऐकून, व्रतस्थ पृथ्वीने

धरण्युवाच कर्मणा केन शुद्ध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन

पृथ्वी म्हणाली, कोणत्या कृतीने ते शुद्ध होतं, हे मला सांग, जनार्दना.

श्रीवराह उवाच तरन्ति पुरुषा येन राजान्नस्योपभुञ्जकाः

श्रीवराह म्हणाले, राजाच्या अन्नाचा आस्वाद घेणारे कोणत्या उपायाने शुद्ध होतात?

एकं चान्द्रायणं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च पुष्कलम्

एक चांद्रायण व्रत आणि पूर्णपणे तप्तकृच्छ्र व्रत केल्याने,

न तस्य चापराधोऽस्ति वसुधे वै वचो मम ममात्र पूजाकामेन यदीच्छेत्परमां गतिम्

त्याला काहीही दोष लागत नाही, वसुंधरे, हे माझं वचन आहे; जर कोणी इथे माझ्या पूजेच्या इच्छेने परमगती मिळवू इच्छित असेल.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे राजान्नप्रायश्चित्तं नाम त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवद्‌शास्त्रातील 'राजाच्या अन्नाचे प्रायश्चित्त' नावाचा एकशेतीसावा अध्याय संपला.