नारायणवचः श्रुत्वा विस्मिता च वसुन्धरा
नारायणाचे वचन ऐकून वसुंधरा आश्चर्यचकित झाली.
श्रुता मया भागवतास्तव कर्मपरायणाः
हे भक्त, मी ऐकले आहे की तुझे अनुयायी तुझ्या कर्मांना समर्पित आहेत.
तव प्रापणकं कृत्यं केषु पात्रेषु कारयेत्
तुझे सांगितलेले कर्म कोणत्या पात्रात करावे?
ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा लोकनाथोऽब्रवीदिदम्
मग वसुंधरेचे बोल ऐकून, लोकांचा स्वामी असे म्हणाला.
तानि ते कथयिष्यामि त्वया मे पूर्वपृच्छितम् 129.
तू आधी मला जे विचारलेस, ती सर्व गोष्टी मी तुला सांगतो.
सर्वाणि तानि त्यक्त्वेह ताम्रं च मम रोचते
येथे त्या सर्व गोष्टी सोडून, तांब्याचं मला आवडतं.
उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्द्दनम्
त्याने लोकांचा स्वामी जनार्दनाला गोड शब्दांत बोलले.
ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा अनादिरपराजितः
मग पृथ्वीचे शब्द ऐकून, तो आद्य आणि अजिंक्य भगवंत—
शृणु तत्त्वेन मे भूमे कथ्यमानं मयाऽनघे
हे निष्पापे पृथ्वी, मी तुला खरी गोष्ट सांगतो, नीट ऐक.
सप्तयुगसहस्राणि आदिकालेऽथ माधवि
माधवी, सुरुवातीला सात हजार युगं होती.
पूर्वं कमलपत्राक्षि गुडाकेशो महासुरः
कमलासारख्या डोळ्यांची, पूर्वी एक महाशक्तिशाली असुर गुडाकेश होता.
तत आराधितस्तेन वर्षाणां तु चतुर्दश
मग त्याने मला चौदा वर्षे भक्तीपूर्वक पूजले.
अहं तु तपसा तुष्टस्तीव्रेण कृतनिश्चयात्
त्याच्या कठोर तपामुळे आणि दृढ निश्चयामुळे मी प्रसन्न झालो.
दृष्ट्वाश्रमं महादेवि किञ्चिदेव सुभाषितम्
महादेवी, त्याचं आश्रम पाहून आणि त्याने काही शुभ बोल ऐकून—
चतुर्बाहुं च मां दृष्ट्वा मम कर्मपरायणः तं च दृष्ट्वा मया प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना ।। 129.
चार हात असलेला मी, माझ्या कर्तव्याला समर्पित, आणि त्याला पाहून, मी मनापासून आनंदाने बोललो.
गुडाकेश महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते
गुडाकेश, भाग्यवान, मला सांग—मी तुझ्यासाठी काय करू?
यत्त्वया चिन्तितं सौम्य कर्मणा मनसा गिरा
हे सौम्य, तू मनाने, कृतीने किंवा शब्दांनी जे काही इच्छिलंस—
एवं मम वचः श्रुत्वा गुडकेशोऽब्रवीदिदम्
माझे हे बोल ऐकून, गुडाकेशाने असे उत्तर दिले—
यदि तुष्टोऽसि मे देव समस्तेनान्तरात्मना
देवा, जर तू खरोखर माझ्यावर पूर्ण मनाने प्रसन्न असशील—
चक्रेण वधमिच्छामि त्वया मुक्तेन केशव
केशवा, तुझ्या चक्राने तू मला मारावं, अशी माझी इच्छा आहे.
चकेण पातितस्यैतद्वसामांसानि किं चन
चक्राने मी पडल्यावर, माझ्या मांस आणि मज्जेचं काय होईल?
तेन पात्रं ततः कृत्वा शुभधर्मविनिश्चितः
मग त्याने त्यापासून एक पात्र बनवलं, कारण तो शुभ धर्मात स्थिर होता.
निवेदिते परा प्रीतिर्भवत्वेतन्मनोगतम्
निवेदन केल्यावर माझ्या मनात अत्यंत समाधान नक्कीच लाभो.
यच्चिन्तितोऽसि देवेश उग्रे तपति तिष्ठता
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या प्रभो, तू कठोर तप करत उभा राहून जे काही मनाशी ठरवले आहेस—
तावत्ताम्रस्थितो भूत्वा मम संस्थो भविष्यसि 129.
तू तांब्याच्या आसनावर स्थित होऊन माझ्या सान्निध्यात सदैव राहशील.
तत्ताम्रभाजने मह्यं दीयते यत्सुपुष्कलम्
तांब्याच्या भांड्यात मला जे काही भरपूर प्रमाणात अर्पण केलं जातं—
मङ्गल्यं च पवित्रं च ताम्रं तेन प्रियं मम
ते तांब्याचं भांडं मंगलमय आणि पवित्र आहे; म्हणूनच ते मला प्रिय आहे.
वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी
वैशाख महिन्यातील शुक्ल पक्षातील द्वादशीच्या दिवशी—
एष्यसे मम लोकाय एवमेतन्न संशयः
त्या दिवशी तू माझ्या लोकांत येशील; हे निश्चित आहे—यात काहीच शंका नाही.
चक्राद्वधमभीप्सन्वै सोऽपि मत्कर्मणि स्थितः
चक्राने वध व्हावा अशी इच्छा ठेवून तोही माझ्या सेवेत स्थिर राहिला.