वराहपुराणम्

निषादं भाषते तत्र गच्छ किं परिक्लिश्यसे 125.

तेथे त्याने निषादाला सांगितले, "जा, तू स्वतःला का त्रास देतोस?"

एते न त्यजनीयास्ते कदाचिदपि पुत्रकाः

हे पुत्र कधीही सोडू नयेत, कधीच नाही.

उवाच मधुरं वाक्यं दुःखशोकपरिप्लुतः

दुःख आणि शोकाने भरून तो गोड शब्द बोलला.

सान्त्वितोऽस्मि त्वया विप्र वचनैर्मधुराक्षरैः

तुझ्या मधुर शब्दांनी, ब्राह्मण, मला दिलासा मिळाला आहे.

निषदास्य वचः श्रुत्वा स मुनिः संशितव्रतः

निषादाचे बोल ऐकून, तो दृढ व्रताचा ऋषी—

मा रोदीर्वच्मि भद्रं ते तवाहं सा प्रियाऽभवत्

रडू नकोस, मी तुला सांगतो, तुझे कल्याण होवो; जी तुला प्रिय होती तीच आता मी झालो आहे.

परिव्राजवचः श्रुत्वा निषादो विगतज्वरः

परिव्राजकाचे शब्द ऐकून निषादाच्या मनातील दुःख दूर झाले.

किमिदं भाषसे विप्र अव्यक्तं यत्कदाचन

ब्राह्मण, हे तू काय बोलतोस, इतके अस्पष्ट आणि विचित्र?

निषादस्य वचः श्रुत्वा ब्राह्मणो दुःखमूर्च्छितः

निषादाचे बोल ऐकून ब्राह्मण दुःखाने बेशुद्ध झाला.

शीघ्रं गच्छ स्वकं देशमेतान् गृह्य स्वबालकान्

लवकर आपल्या घरी जा आणि ही आपली मुले घेऊन जा.

स तेन चोदितो ह्येवं निषादो नावगच्छति 125.

त्याने तसे सांगितले तरी निषादाला काहीच समजले नाही.

किं त्वया दुष्कृतं कर्म कृतं पूर्वं पुरातनम्

तू पूर्वी कोणते पाप केले होते?

केन दोषेण प्राप्तस्त्वं स्त्रीत्वं भूत्वा पुमान् पुनः

कशामुळे, कोणत्या दोषामुळे, पुरुष होऊन पुन्हा स्त्री जन्म घेतलास?

एवं तस्य वचः श्रुत्वा स ऋषिः संशितव्रतः

त्याचे शब्द ऐकून, तो दृढ व्रताचा ऋषी

निषाद शृणु तत्त्वेन मत्कथां च प्रजल्पतः

"निषाद, माझी गोष्ट मी सांगतो आहे, नीट लक्ष देऊन ऐक." असे म्हणाला.

एकभक्तं मयाचारे अभक्ष्यं चैव वर्जितम् कर्मभिर्बहुभिश्चैव मया दर्शनकाङ्क्षिणा

मी रोज फक्त एकदाच जेवायचो, निषिद्ध अन्न टाळायचो आणि दर्शनाच्या इच्छेने अनेक कर्मे केली.

अथ दीर्घेण कालेन मया दृष्टो जनार्द्दनः

मग खूप काळानंतर मला जनार्दनाचे दर्शन झाले.

मया नाभीप्सितस्तस्माद्दीयमानो वरस्ततः

मी कोणताही वर मागितला नव्हता, म्हणून दिला जाणारा वर मला हवा नव्हता.

ततो मां भाषते विष्णुर्मायां दृष्ट्वा ह्यलं द्विज

मग विष्णू म्हणाले, "तू ही माया पाहिली आहेस, पुरे झाले द्विजा."

ततोऽहं तेन चाप्युक्तस्तर्हि द्रक्षत्यलं भवान्

मग त्यांनी मला असेही सांगितले, "आता तुला पुरेसे दिसेल, श्रेष्ठा."

अहं मायाप्रलोभेन गङ्गातीरमुपागतः ततः स्नानविधानेन निमग्नस्तज्जलेऽमले ।। 125.

मायेमुळे मी गंगेच्या काठी आलो आणि मग स्नानाची विधी करून त्या निर्मळ पाण्यात बुडालो.

न तत्र किंचिज्जानामि किमिदं किं प्रवर्त्तते

तेथे मला काहीच कळत नव्हते—हे काय आहे, काय घडते आहे?

केनचित्कारणेनात्र प्रविष्टो जाह्नवीजले

कुठल्यातरी कारणाने मी जाह्नवीच्या पाण्यात शिरलो.

निषाद पश्य कुण्डीं च मात्रां वस्त्रं यथा पुरा दण्डवस्त्रादि यत्किंचिन्न जीर्णं गङ्गया हृतम्

निषाद, पाहा, कुंडी, चटई, वस्त्र जसे होते तसेच आहेत; दंड, वस्त्र—जे जीर्ण झाले नव्हते—ते गंगेत वाहून गेले.

एवं तेन ततश्चोक्ता निषादोऽदृश्यतां गतः

असे सांगून निषाद तिथून अदृश्य झाला.

स ततो ब्राह्मणो देवि तपस्तपति निश्चितम्

मग, देवी, तो ब्राह्मण नक्कीच तपश्चर्या करू लागला.

तस्य प्रतिष्ठमानस्य अपराह्णं तु जायते

तो साधना करत असताना दुपार झाली.

कर्मण्यानि च पुष्पाणि आहृत्य श्रद्धयान्वितः

कर्मासाठी फुले गोळा करून तो श्रद्धेने भरला होता.

वृतस्तु ब्राह्मणैर्मुख्यैर्गङ्गास्नानेषु वै द्विजः

मुख्य ब्राह्मणांनी वेढलेला तो द्विज गंगेत स्नान करत होता.