वराहपुराणम्

हृदयेऽचिन्तयत्तत्र गर्भक्लेशेन पीडितः

गर्भातील वेदनेने त्रस्त होऊन, त्याने मनात विचार केला.

योऽहं निषादगर्भेऽस्मिन्वसामि नरकेषु च 125.

मी, जो आता या निषादाच्या गर्भात आणि या नरकासारख्या अवस्थेत आहे—

योऽहं निषादगर्भेऽस्मिन्पीडास्ति मलसंकुले

मी, जो या निषादाच्या गर्भात आहे, घाणीत आणि वेदनेत अडकलेलो आहे.

पुरीषमूत्रसङ्कीर्णे मांसशोणितकर्द्दमे

मलमूत्राने मिसळलेल्या, मांस आणि रक्ताच्या चिखलात—

बहुरोगसमाकीर्णे बहुदुःखतमाकुले

अनेक आजारांनी वेढलेला, अनेक दुःखांनी भरलेला—

कुतो विष्णुः कुतो वाहं कुतो गङ्गाजलानि च

विष्णू कुठे आहे? मी कुठे आहे? गंगेचे पाणी कुठे आहे?

एवं चिन्तयमानस्तु शीघ्रं गर्भाद्विनिःसृतः

अशा प्रकारे विचार करताच, तो लवकरच गर्भातून बाहेर आला.

अजायत ततः कन्या निषादस्य गृहे तदा

त्या वेळी निषादाच्या घरी एक कन्या जन्माला आली.

न च संज्ञायते किंचिद्विष्णुमायाविमोहिता

विष्णूच्या मायेमुळे ती काहीच जाणू शकली नाही.

पुत्रान्दुहितरश्चैव जनयामास मायया

त्या मायेमुळे तिने मुलगे आणि मुली जन्माला घातले.

जीवानि चैव सततं घातितानि ततस्ततः

आणि जीव सतत इथे-तिथे मारले जात होते.

गम्यागम्यं न जानाति मायाजालेन मोहितः 125.

मायेच्या जाळ्यात अडकून, काय करावे आणि काय करू नये हे त्याला कळत नव्हते.

घटं गृहीत्वा विड्लिप्तवस्त्रक्षालनकारणात्

एक भांडे घेऊन, मळलेली वस्त्रे धुण्यासाठी,

स्नातुं गङ्गाजले स्थित्वा विगाहयति जाह्नवीम्

स्नान करण्यासाठी गंगेच्या पाण्यात उभी राहिली आणि जाह्नवीत उतरली.

जातस्तपोधनस्तत्र दण्डी कुण्डीधरः पुनः

तेथे पुन्हा एक तपस्वी, दंड आणि कमंडलू घेऊन जन्माला आला.

वस्त्रादि दर्शितं चैव यत्र संस्थापितं पुरा

आणि वस्त्रे व इतर वस्तू, ज्या पूर्वी दाखविल्या आणि ठेवलेल्या होत्या—

विप्रेण ज्ञातुकामेन विष्णुमायां यथा पुरा

एका ब्राह्मणाने, विष्णूची माया जाणून घेण्याच्या इच्छेने, जशा पूर्वी होत्या.

वासो गृह्णाति सव्रीडो योगं च परिचिन्तयन्

तो लाजत लाजत आपले वस्त्र घालतो आणि योगाचा विचार करतो.

ततो विन्दति चात्मानं तपसा यत्तदा कृतम्

मग त्या वेळी केलेल्या तपामुळे तो स्वतःला ओळखतो.

एवं निन्दति चात्मानं धिक्कुर्वन् साधुदूषितम्

अशा प्रकारे तो स्वतःला दोष देतो, आपली चूक मान्य करतो, जणू काही आपल्यामुळे चांगुलपणा भ्रष्ट झाला आहे.

निषादस्य कुले जातो भक्ष्याभक्ष्याश्च भक्षिताः

मी निषादाच्या घरात जन्मलो आणि योग्य-अयोग्य असे दोन्ही खाल्ले.

पेयापेयं च मे पीतं विक्रीताश्चाप्यविक्रेयाः 125.

पिण्यायोग्य आणि अपेय असे दोन्ही मी प्यायलो, विक्री करण्यास नको असलेली वस्तू विकली आणि विकत घेतली.

वेश्मन्यभोज्यभोज्यं च भुक्तं चैव न संशयः

घरातही मी जे खावे ते आणि जे खाऊ नये ते दोन्ही खाल्ले, यात शंका नाही.

ततः किंचापराधं वा केन वा तद्विचिन्तये

मग मी विचार करतो, आणखी कोणता अपराध झाला असेल किंवा तो कोणी केला असेल.

एतस्मिन्नंतरे भूमे निषादः क्रोधमूर्च्छितः

इतक्यात पृथ्वीवर निषाद रागाने भरून जातो.

ततो मृगयते भार्यां भक्तियुक्तां शुभेक्षणाम्

मग तो आपल्या भक्तिपूर्ण आणि शुभदृष्टी असलेल्या पत्नीचा शोध घेतो.

क्व गतासि प्रियेऽस्माकं त्यक्त्वा पुत्रान् गृहे च माम्

प्रियेस, तू आमच्या मुलांना आणि मला घरात सोडून कुठे गेलीस?

किं नु पश्यथ भार्यां मे गङ्गातीरमुपागता

कोणी माझ्या पत्नीला पाहिलं आहे का, जी गंगेच्या काठी आली आहे?

तत्रैव च नराः सर्वे मायातीर्थमुपागताः

तेथे सर्व लोक मायातिर्थावर आलेले आहेत.