जातश्च विस्मरेत्सर्वमेषा माया ममोत्तमा
जन्म झाल्यावर सर्व काही विसरतो—हीच माझी श्रेष्ठ माया आहे.
कर्मणा नीयतेऽन्यत्र मायैषा मम चोत्तमा
कर्मामुळे जीव दुसरीकडे जातो—हीही माझी श्रेष्ठ माया आहे.
अङ्गुल्यश्चरणौ चैव भुजौ शीर्षं कटिस्तथा
बोटे, पाय, हात, डोके आणि कंबर,
कर्णौ नेत्रे कपालौ च ललाटं जिह्वया सह
कान, डोळे, कवटी, कपाळ आणि जीभ,
तस्यैव जीर्यते भुक्तमग्निना पीतमेव च
त्याने खाल्लेले अन्न आणि प्यायलेले पाणी अग्निने पचवले जाते.
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश्च पंचम 125.
शब्द, स्पर्श, रूप, रस आणि पाचवा म्हणजे गंध.
सर्वर्तुषु निजाकारः स्थावरे जङ्गमे तथा
सर्व ऋतूंमध्ये, स्थावर आणि जंगम सृष्टींमध्ये त्यांची स्वतःची रूपं असतात.
आपो दिव्यास्तथा भौमा आपो येषु प्रतिष्ठिताः
स्वर्गातील आणि पृथ्वीवरील पाण्यात सर्व काही स्थिर असतं.
वृष्टौ बहूदकाः सर्वे पल्वलानि सरांसि च
पावसाळ्यात सर्व तलाव आणि सरोवरं पाण्याने भरून जातात.
हिमवच्छिखरान्मुक्ता नाम्ना मन्दाकिनी नदी
हिमालयाच्या शिखरांमधून मंदाकिनी नावाची नदी वाहते.
मेघा वहन्ति सलिलमुद्धृत्य लवणार्णवात्
मेघ समुद्रातील खारट पाणी उचलून दूर नेतात.
रोगार्ता जन्तवः केचिद्भक्षयन्ति महौषधम्
काही रोगग्रस्त जीव मोठ्या औषधी वनस्पती खातात.
औषधे दीयमानेऽपि जन्तुः पंचत्वमेति यत्
औषध दिलं तरी कधी कधी जीवाचा अंत होतो.
प्रथमं जायते गर्भः पश्चात्संजायते पुमान्
सुरुवातीला गर्भ तयार होतो, नंतर माणूस जन्माला येतो.
तत इन्द्रियनाशश्च एतन्मायाबलं मम
यानंतर इंद्रियांचा नाश होतो; हे माझ्या मायाबळामुळे घडतं.
पुनश्च पत्रादियुतमेतन्मायाबलं मम 125.
पुन्हा, पानं वगैरे असलेलं हेही माझं मायाबळ आहे.
तत्रामृतं विसृजामि मायायोगेन भूरिशः
तेथे मी मायेमुळे पुन्हा पुन्हा अमृत निर्माण करतो.
भूत्वा वेगेन गरुडो वहाम्यात्मानमात्मना
वेगाने गरुड होऊन, मी स्वतःला स्वतःच वाहून नेतो.
मायामेतामहं कृत्वा यक्ष्यामि त्रिदिवौकसः
ही माया निर्माण करून, मी स्वर्गवासीयांसाठी यज्ञ करतो.
मायामाङ्गिरसीं कृत्वा याजयामि दिवौकसः
आंगिरस माया धारण करून, मी देवांकडून यज्ञ करवून घेतो.
मायां तु वारुणीं कृत्वा रक्षामि च महार्णवम्
वरुण माया घेऊन, मी महासागराचं रक्षण करतो.
कुबेरमायामादाय अहं रक्षामि तद्धनम्
कुबेराची माया घेऊन, मी त्या धनाचं रक्षण करतो.
शाक्रीं मायां समास्थाय मया वृत्रो निषूदितः
शक्र माया धारण करून, मी वृत्राचा वध केला.
मेरुं मायामयं कृत्वा वहाम्यादित्यमेव च
मायेमुळे मेरू निर्माण करून, मी सूर्यालाही वाहून नेतो.
वडवामुखमास्थाय पिबामि तदहं जलम् 125.
मी अग्नीच्या मुखात जाऊन ते पाणी पितो.
यदीदं भाषते लोकः कुत्रैतत्तिष्ठते जलम्
लोक विचारतात, 'ते पाणी कुठे राहतं?'
मम मायानियोगेन तिष्ठति ह्यौषधं वने
माझ्या मायेमुळे ते पाणी जंगलात औषधी वनस्पतींमध्ये राहतं.
राजमायामहं कृत्वा पालयामि वसुन्धराम्
मी राजमाया करून पृथ्वीचं रक्षण करतो.
प्रविश्य तानहं भूमे मायां लोके सृजाम्यहम्
हे पृथ्वी, मी त्यांच्या आत जाऊन जगात माया निर्माण करतो.
मायामंशुमयीं कृत्वा पूरयाम्यखिलं जगत्
मायेमय तेजस्वी रूप करून मी सगळ्या जगात भर घालतो.