वराहपुराणम्

जलेन मेहयेद्यस्तु गुरुभक्तो न जल्पकः

जो पाणी अर्पण करतो, गुरूभक्त असतो आणि वायफळ बोलत नाही—

स च गर्भं न गच्छेत मम लोकं स गच्छति

तो पुन्हा गर्भात जात नाही; तो माझ्या लोकांत पोहोचतो.

इति श्रीवराहपुराणे जन्माभावो नामैकविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीवराहपुराणातील 'जन्माचा अभाव' नावाचा एकशे एकवीसवा अध्याय संपला.

अथ कोकामुखमाहात्म्यम् गुह्यानां परमं गुह्यं तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आता कोकामुखाचे माहात्म्य सांगतो, हे वसुंधरे, सर्व गुप्तांमध्ये हे अत्यंत गुप्त आहे, ते ऐक.

अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां मैथुनं यो न गच्छति

जो माणूस अष्टमी किंवा चतुर्दशीला मैथुन करत नाही—

बाल्ये वयस्यपि च यो मम नित्यमनुव्रतः

जो लहानपणी किंवा तारुण्यातही नेहमी माझ्या भक्तीत राहतो—

आयासे जीवति न यः प्रविभागी गुणान्वितः

जो कितीही कष्टात जगला तरी वाटणी करत नाही आणि गुणांनी युक्त असतो—

विकर्म नाभिकुर्वीत कौमारव्रतसंस्थितः

जो आपल्या तारुण्याच्या व्रतात खंबीर राहून चुकीची कृत्ये करत नाही—

मत्या च निःस्पृहोऽत्यन्तं परार्थेष्वस्पृहः सदा इमं गुह्यं वरारोहे देवैरपि दुरासदम्

आणि जो मनाने पूर्णपणे निराश आहे, दुसऱ्याच्या वस्तूंमध्ये कधीच आसक्त होत नाही, हे सुंदर अंगवाली, हे रहस्य देवांनाही सहज मिळत नाही.

तच्छृणुष्वानवद्याङ्गि कथ्यमानं मयाऽनघे

हे निष्पाप अंगवाली, मी सांगतोय ते तू नीट ऐक, हे पापरहिते.

ये न हिंसन्ति भूतानि शुद्धात्मानो दयापराः

जे जीवांना त्रास देत नाहीत, ज्यांचे मन शुद्ध आहे आणि जे दयाळूपणात रमलेले आहेत—

मनसा न चलत्येव मम वल्लभतां व्रजेत्

त्यांचे मन कधीच डगमगत नाही; ते माझ्या प्रियत्वाला प्राप्त होतात.

वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा ।। 122.

वसुंधरेने वराहरूपातील देवाला विचारले.

एवं मे परमं गुह्यं त्वद्भक्त्या वक्तुमर्हसि

तुझ्या भक्तीमुळे तू माझे हे परम रहस्य ऐकण्यास पात्र आहेस.

भद्रकर्णह्रदं चैव हित्वा कोकां प्रशंससि

भद्रकर्ण सरोवर सोडून तू कोकामुखाचेच कौतुक का करतोस?

केदारं च ततो मुक्त्वा कि कोकां च प्रशंससि

केदार सोडून तू कोकामुखाचेच कौतुक का करतोस?

दुर्गं महाबलं मुक्त्वा किं वै कोकां प्रशंससि

महाबळकट दुर्ग सोडूनही तू कोकामुखाचेच कौतुक का करतोस?

एकलिङ्गं ततो मुक्त्वा किं वा कोकां प्रशंससि

एकलिंग सोडूनही तू कोकामुखाचेच कौतुक का करतोस?

वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम् एवमेतन्महाभागे यन्मां त्वं भीरु भाषसे

वराहरूपातील भगवान वसुंधरेला म्हणाले, "हे महाभागे, तू मला जे विचारतेस, हे भीरू, ते खरे आहे."

कथयिष्यामि ते गुह्यं कोका येन विशिष्यते

मी तुला ते गुपित सांगतो, ज्यामुळे कोका वेगळी ठरते.

एते पाशुपताश्चैषां कोका भागवतस्य ह

हे सर्व पाशुपत विधी आहेत; कोका ही भगवंताची आहे.

कृतं कोकामुखे चैव मम क्षेत्रे हि सुन्दरि 122.

सुंदरी, माझ्या पवित्र क्षेत्रात, कोकाच्या प्रवेशद्वारी एक विधी केला गेला.

तत्राल्पेनाम्बुना युक्ते ह्रदे मत्स्यस्तु तिष्ठति तस्य हस्ताच्च बलवान्मत्स्यस्तूर्णं विनिर्गतः

तेथे थोड्या पाण्याच्या तळ्यात एक मासा होता; त्याच्या तोंडातून एक बलवान मासा पटकन बाहेर आला.

निपत्य तं गृहीत्वैव प्रोड्डीनस्त्वरयान्वितः

तो खाली पडून, त्याला पकडून, घाईने उडी मारून निघून गेला.

तत्क्षेत्रस्य प्रभावेण राजपुत्रोऽभवत्प्रभुः

त्या क्षेत्राच्या प्रभावामुळे तो राजपुत्र प्रभू झाला.

अथ कालेन तस्यैव मृगव्याधस्य चाङ्गना

नंतर काही काळाने त्या शिकाऱ्याची पत्नी—

एका चिल्ली मांसलुब्धा तद्धस्तान्मांसगर्द्धिनी

एक चिल्ली, मांसाची हाव असलेली, त्याच्या हातातील मांसासाठी लालायित—

मृगव्याधा बलान्मांसं हर्तुकामां तु चिल्लिकाम्

शिकारीने जोराने त्या मांसाची इच्छा असलेल्या चिल्लीला पकडायचा प्रयत्न केला.

आकाशात्पातिता भद्रे कोकायां मम सन्निधौ

सज्जन स्त्री, ती आकाशातून कोकात, माझ्या उपस्थितीत, पडली.