वराहपुराणम्

इति श्रीवराहपुराणे द्वात्रिंशदपराधकथनं नाम सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणात 'बत्तीस अपराधांची कथा' नावाचा एकशेविसावा अध्याय संपला.

अथ देवोपचारविधिः शृणु तत्त्वेन मे भद्रे प्रायश्चित्तं यथाविधि

आता देवपूजेची पद्धत सांगतो. हे शुभे, माझे प्रायश्चित्त कसे करावे ते लक्षपूर्वक ऐक.

वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण उद्धृत्य दन्तकाष्ठकम्

सांगितल्या जाणाऱ्या मंत्राने, दात घासण्याची काडी घ्यावी.

दीपे प्रज्वालिते तत्र हस्तशौचं तु कारयेत्

दिवा पेटवून, तिथे हात स्वच्छ करावेत.

वन्दयित्वास्य चरणौ दन्तधावनमानयेत्

त्याच्या पायांना वंदन करून, दात घासायला सुरुवात करावी.

मन्त्रश्च – भुवनभवन रविसंहरण अनन्तो मध्यश्चेति गृह्णेमं भुवनं दन्तधावनम्

मंत्र असा आहे — 'हे जगांचे आधार, हे सूर्याचा नाश करणारे, हे अंत नसलेले, हे मधोमध असणारे, आम्ही ही पृथ्वी दात घासण्यासाठी घेतो.'

यत्त्वया भाषितं सर्वमेवं धर्मविनिश्चयम्

तू जे काही सांगितलेस, ते सर्व धर्माचा खरा निर्णय आहे.

नित्यं शिरसोत्तार्य धृत्वा शिरसि चात्मनः

नेहमी डोके वर करून, ते स्वतःच्या डोक्यावर धरावे.

कार्याणि मुखकर्माणि स्वल्पेन सलिलेन च

तोंडाशी संबंधित सर्व क्रिया थोड्याशा पाण्याने कराव्यात.

इष्ट्वेममुक्तमन्त्रेण संसारात्तु प्रमुच्यते

हा अमोघ मंत्र म्हणून पूजा केल्यास, माणूस संसारातून मुक्त होतो.

मन्त्रश्च- तद्भगवन्त्वां गुणश्च आत्मनश्चापि गृह्ण वारिणः सर्वदेवतानां मुखमेव प्रक्षालयेत् 118.

मंत्र असा आहे — 'हे भगवंत, तुझ्या गुणांसह, तुझ्या स्वतःच्या स्वरूपासह, हे सर्व पाण्याने स्वीकार; सर्व देवतांचे तोंड धुतले जावे.'

ततः पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा भगवन् भक्तवत्सल

मग फुलांची अंजली अर्पण करून, 'हे भगवंत, भक्तांवर प्रेम करणारे' असे म्हणावे—

मन्त्रज्ञानां यज्ञयष्टारं भूतस्रष्टारमेव च

मंत्र जाणणाऱ्याला, यज्ञ करणाऱ्याला आणि सर्व भूतांचे सृष्टीकर्त्याला—

कायं निपतितं कृत्वा प्रसीदेति जनार्द्दनम्

शरीर पूर्णपणे वाकवून, जनार्दनाची कृपा मागावी.

मन्त्रैर्लब्ध्वा संज्ञां त्वयि नाथ प्रसन्ने त्वदिच्छातो ह्यपि योगिनां चैव मुक्तिः

मंत्रांनी ओळख मिळाल्यावर, तू प्रसन्न झालास की, योग्यांनाही तुझ्या इच्छेने मुक्ती मिळते.

. यतस्त्वदीयः कर्मकरोऽहमस्मि त्वयोक्तं यत्तेन देवः प्रसीदतु

कारण मी तुझा सेवक आहे, तुझ्यासाठी कर्म करणारा; तू जे सांगितलेस त्याने देव प्रसन्न होवो.

एवं मन्त्रविधिं कृत्वा मम भक्तिव्यवस्थितः

असा मंत्रविधी करून, माझ्या भक्तीमध्ये स्थित राहून—

एवं सर्वं समादाय मम कर्म दृढव्रतः

अशा रीतीने सर्व काही स्वीकारून, माझ्या कर्मात दृढनिश्चयी राहून—

ततः स्नेहं समुद्दिश्य मंत्रज्ञः कर्मकारकः

मग, मनात प्रेम ठेवून, मंत्र जाणणारा आणि कर्म करणारा—

मंत्रा ऊचुः सर्वलोकेषु सिद्धात्मा ददाम्यात्मकरेण च ।। 118.

मंत्र म्हणाले — 'सर्व लोकांमध्ये मी सिद्ध आत्मा आहे आणि मी स्वतःच्या कृतीने वर देतो.'

मया प्रोक्तः क्षमस्वेति तुभ्यं चैव नमो नमः

'मी जे काही बोललो, ते क्षमा कर; आणि तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.'

दक्षिणाङ्गं ततोऽभ्यज्याद्वाममङ्गं ततोऽनु च

मग उजवे अंग अभिषेक करावे, त्यानंतर डावे अंग अभिषेक करावे.

पश्चालिम्पेत्ततो भूमिं गोमयेन दृढव्रतः

मग, दृढनिश्चयाने, पश्चिमेकडील भूमी गोमयाने लिपावी.

यानि पुण्यान्यवाप्नोति तानि मे गदतः शृणु

या कृतींमुळे जे पुण्य मिळते, ते मी तुला सांगतो, ऐक.

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

जितकी हजारो वर्षे आहेत, तितकी काळ स्वर्गात मान मिळतो.

एकैककणसंख्यातः स्वर्गलोके महीयते

प्रत्येक कण मोजला जाईल, तितक्या वेळा स्वर्गात गौरव मिळतो.

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके प्रतिष्ठति

जितकी हजारो वर्षे आहेत, तितका काळ माझ्या लोकांत प्रतिष्ठित राहतो.

येन शुध्यन्ति चाङ्गानि मम प्रीतिश्च जायते

ज्यामुळे अंग शुद्ध होते आणि मला आनंद मिळतो.

मधूकमश्वपर्णं वा रोहिणं चैव कर्कटम्

मधूक, अश्वपर्ण, रोहिणी आणि कर्कट हे —