वराहपुराणम्

य एतत्सप्त जन्मानि मम कर्माणि कुर्वते

जो सात जन्म माझी अशीच सेवा करतो,

इति श्रीवराहपुराणे विविधकर्मोत्पत्तौ पंचदशाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील विविध कर्मांची उत्पत्ती सांगणारा हा एकशे पंधरावा अध्याय संपला.

अथ सुखदुःखनिरूपणम् मया प्रोक्तविधानेन यस्तु कर्माणि कारयेत्

आता सुख-दुःखाचे स्वरूप सांगतो: मी जसे सांगितले तसे जो कर्मे करवून घेतो,

एकचित्तः समास्थाय अहङ्कारविवर्ज्जितः

जो एकचित्ताने, अहंकार सोडून, स्थिर राहतो,

फलमूलानि शाकानि द्वादश्यां वा कदाचन

जो द्वादशीला किंवा कधी कधी फळं, कंद आणि भाज्या खातो,

षष्ठ्यष्टमी ह्यमावास्या तूभयत्र चतुर्दशी

षष्ठी, अष्टमी, अमावस्या आणि दोन्ही पक्षातील चतुर्दशीला,

एवं योगविधानेन कर्म कुर्याद्दृढव्रतः

अशा योगाच्या नियमाने, दृढनिश्चयाने आपली कर्मे करावी,

न ग्लानिर्न जरा तस्य न मोहो रोग एव च

त्याला ना थकवा येतो, ना वार्धक्य, ना भ्रम, ना आजार.

तेषां व्युष्टिं प्रवक्ष्यामि मम कर्मसमुत्थिताम्

माझ्या कर्मामुळे त्यांना जे फळ मिळते ते मी सांगतो.

ममार्चनविधिं कृत्वा मम लोके महीयते

माझ्या सांगितलेल्या पद्धतीने पूजा केल्यावर, तो माझ्या लोकात सन्मानित होतो.

उचितेनोपचारेण दुःखमोक्षविनाशनम्

योग्य सेवा केल्याने दुःखाचा नाश होतो आणि यातून मुक्तता मिळते.

यो मां नैव प्रपद्येत ततो दुःखतरं नु किम् 116.

जो माझ्या शरण येत नाही, त्याला याहून मोठं दुःख दुसरं कोणतं?

यो न मां प्रतिपद्येत ततो दुःखतरं नु किम्

जो माझ्याकडे येत नाही, त्याला याहून मोठं दुःख दुसरं कोणतं?

अदत्त्वा तस्य यो भुंक्ते ततो दुःखतरं नु किम्

जो त्याला न देता स्वतः खातो, त्याला याहून मोठं दुःख दुसरं कोणतं?

तस्य देवा न चाश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम्

ज्याच्या अर्पणाला देवता स्वीकारत नाहीत, त्याला याहून मोठं दुःख दुसरं कोणतं?

परोपतापी मन्दात्मा ततो दुःखतरं नु किम्

दुसऱ्यांना त्रास देणारा आणि दुर्बल मनाचा माणूस याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

मृत्युकालवशं प्राप्तस्ततो दुःखतरं नु किम्

मृत्यूच्या अधीन गेलेला माणूस याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

धावन्त्यस्याग्रतः पृष्ठे ततो दुःखतरं नु किम्

ज्याच्यासमोर किंवा मागे लोक धावत आहेत, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

शुष्कान्नं केचिदश्नन्ति ततो दुःखतरं नु किम्

काही जण कोरडं अन्न खातात, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

केचित्तृणेषु शेरन्ते ततो दुःखतरं नु किम्

काही जण गवतावर झोपतात, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

केचिद्विरूपा दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम्

काही जण विकृत दिसतात, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

केचिन्मूकाश्च दृश्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम् 116.

काही जण मूक असतात, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

दरिद्रो जायते दाता ततो दुःखतरं नु किम्

दातृत्व असलेला माणूस गरीब म्हणून जन्मतो, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

एका तु दुर्भगा तत्र ततो दुःखतरं नु किम्

तेथे एखादी स्त्री अत्यंत दुर्दैवी असते, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

पापकर्मरता ह्यासन्ततो दुःखतरं नु किम्

काही जण पापी कर्मांत रमतात, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

मामेव न प्रपद्यन्ते ततो दुःखतरं नु किम्

जे माझ्या शरण येत नाहीत, त्याहून मोठं दु:ख दुसरं काय असू शकतं?

सर्वभूताहितं पापं यत्त्वया परिपृच्छितम्

सर्व जीवांना हानी करणारे पाप कोणते, हे तू विचारले आहेस.

तच्छृणुष्वानवद्याङ्गि मम कर्मविनिश्चयम्

हे निष्पाप अंग असलेल्या, माझ्या कर्मविचाराचे निर्णय ऐक.

यस्य बुद्धिर्विजायेत स दुःखायोपजायते

ज्याच्या मनात समज येते, त्याच्यासाठी दु:ख जन्माला येते.