वराहपुराणम्

यावन्तो बिन्दवः किंचित्पतन्त्येवाञ्जलेर्जलात्

त्या अंजलीतून जितके पाण्याचे थेंब पडतात—

अथ चैव तु द्वादश्यां पुरुषा धर्मवादकाः

मग द्वादशीच्या दिवशी, जे पुरुष धर्माला वाहिलेले असतात,

पाण्डुरैश्चैव पुष्पैश्च मृष्टैर्धूपैस्तु धूपयेत्

ते फिकट रंगाची, स्वच्छ फुलं आणि सुगंधी धूप अर्पण करावी.

दत्त्वा शिरसि पुष्पाणि इमं मन्त्रमुदीरयेत्

फुलं डोक्यावर ठेवून, हा मंत्र म्हणावा.

सुमान्यः सुमना गृह्य प्रीयतां भगवान्हरिः

हे भगवंत हरी, हे सुंदर फुलं आणि माझं निर्मळ मन आनंदाने स्वीकारावं.

नमोऽस्तु विष्णवे व्यक्ताव्यक्तगन्धिगन्धान्सुगन्धान्वा गृह्ण गृह्ण नमो भगवते विष्णवे श्रुत्वा प्रत्यागतमाधारसवनं पतये भवं प्रविष्टं मे धूप धूपनं गृह्णातु मे भगवानच्युतः

श्रीविष्णूला नमस्कार! प्रकट आणि अप्रकट, सर्व सुगंधी वास स्वीकारा. श्रीविष्णूला नमस्कार! ऐकून, परत येऊन, सोमरसाच्या स्वामी, तू माझ्या अंतःकरणात प्रवेश कर. हे भगवंत अच्युत, माझं धूप अर्पण स्वीकारावं.

श्रुत्वा चैवं च शास्त्राणि यो मामेव तु कारयेत्

जो कोणी ही शास्त्रं ऐकून, माझ्यासाठी ती आचरणात आणतो,

एतत्ते कथितं देवि श्रेष्ठं चैव मम प्रियम् 115.

हे देवी, हे मी तुला सांगितलं — माझं सर्वात प्रिय आणि उत्तम उपदेश.

श्यामाकं स्वस्तिकं चैव गोधूमं मुद्गकं तथा

श्यामाक, स्वस्तिक, गहू आणि मुग,

एतानि यस्तु भुञ्जीत मम कर्मपरायणः

जो माझ्या कर्माला वाहून, ही अन्नं ग्रहण करतो,

ब्राह्मणस्य तु वक्ष्यामि शृणु कर्म वसुन्धरे

हे वसुंधरे, आता मी तुला ब्राह्मणाचं कर्तव्य सांगतो, ऐक.

षट्कर्मनिरतो भूत्वा अहङ्कारविवर्ज्जितः

सहा कर्तव्यांत रमणारा, अहंकार टाळणारा,

मम कर्मसमायुक्तः पैशुन्येन विवर्जितः

माझ्या सांगितलेल्या कर्मात राहणारा, निंदा टाळणारा,

एतद्वै ब्रह्मणः कर्म एकचित्तो जितेन्द्रियः

हेच ब्राह्मणाचं कर्तव्य आहे — एकाग्र मनाचा आणि इंद्रियांवर विजय मिळवणारा.

क्षत्रियाणां प्रवक्ष्यामि मम कर्मसु तिष्ठताम्

आता मी माझ्या आज्ञेत राहणाऱ्या क्षत्रियांना कर्तव्य सांगतो.

दानशूरश्च कर्मज्ञो यज्ञेषु कुशलः शुचिः

दानशील, शूर, कर्म जाणणारा, यज्ञात कुशल आणि शुद्ध,

अल्पभाषी गुणज्ञश्च नित्यं भागवतप्रियः

थोडं बोलणारा, गुण ओळखणारा आणि नेहमी भागवत भक्त,

अभ्युत्थानादिकुशलः पैशुन्येन विवर्जितः 115.

संकल्प आणि इतर कामात कुशल, निंदा टाळणारा,

भजते मम यो नित्यं मम लोकाय गच्छति

जो नेहमी माझी भक्ती करतो, तो माझ्या लोकात येतो.

यानि कर्माणि कुरुते मम भक्तिपथे स्थितः

जो माझ्या भक्तीच्या मार्गावर ठामपणे उभा राहून कोणतीही कर्मे करतो,

ऋतुकालाभिगामी च शान्तात्मा मोहवर्जितः

जो योग्य काळी पत्नीला जवळ करतो, ज्याचे मन शांत आहे आणि ज्याच्यात मोह नाही,

गुरुसम्पूजको नित्यं युक्तो भक्तानुवत्सलः

जो नेहमी गुरुचे आदराने पूजन करतो, नेहमी एकाग्र असतो आणि भक्तांवर प्रेम करतो,

तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति अथ शूद्रस्य वक्ष्यामि कर्माणि शृणु माधवि

त्याच्यापासून मी कधीच दूर राहत नाही आणि तोही माझ्यापासून दूर राहत नाही. आता, माधवी, मी शूद्राच्या कर्तव्यांविषयी सांगतो, ऐक.

कर्माणि यानि कृत्वा ह शूद्रो मह्यं व्यवस्थितः

शूद्राने जी कर्मे करून माझ्या भक्तीत स्थिर राहावे,

उभौ भागवतौ भक्तौ मद्भक्तौ कर्मनिष्ठितौ

दोघेही भगवंताचे भक्त आहेत, माझ्या भक्तीत आणि आपल्या कर्तव्यात निष्ठावान आहेत.

निरहङ्कारशुद्धात्मा आतिथेयो विनीतवान्

ज्याचे मन निर्मळ आहे, अभिमान नाही, पाहुण्यांचे स्वागत करतो आणि नम्र आहे,

नमस्कारप्रियो नित्यं मम चिन्ताव्यवस्थितः

जो नेहमी नमस्कार करण्यात आनंद घेतो आणि ज्याचे मन नेहमी माझ्या चिंतनात स्थिर असते,

त्यक्त्वा ऋषिसहस्राणि शूद्रमेव भजाम्यहम् 115.

मी हजारो ऋषी सोडून फक्त शूद्राचीच सेवा करतो.

एवं कर्मगुणाश्चैव येन भक्त्या व्यवस्थितः

अशा या कर्मगुणांनी जो भक्तीमध्ये स्थिर राहतो,