वराहपुराणम्

गमनागमनं चैव त्वत्प्रसन्नेन माधव

माधव, तुझ्या कृपेने जीवांचे येणे-जाणे कसे होते?

अतस्त्वयैव वक्तव्यो योगसाङ्ख्यविनिश्चयः 114.

म्हणून, योग आणि सांख्य यांचा अंतिम निर्णय फक्त तूच सांगू शकतोस.

भस्माकुलेषु निःक्षिप्य कथं चाग्नौ प्रपद्यते

भस्माच्या ढिगाऱ्यात ठेवून, मग ते अग्नीत कसे प्रवेशते?

त्वत्क्षेत्रसंस्थितो वापि तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

तुझ्या पवित्र क्षेत्रात असो वा इतर कुठेही असो, मी विचारतोय, कृपया मला हे सांग.

नमो नारायणेत्युक्त्वा तेषां वै का गतिर्भवेत्

'नमो नारायण' असं उच्चारल्यावर, त्या लोकांना कोणती प्राप्ती होते?

नामप्रकीर्तनात्तेषां कीदृशी तु गतिर्भवेत्

फक्त तुझं नाव घेतल्याने त्यांना कशी प्राप्ती होते?

रहस्यं धर्मसंयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव

हे धर्माशी जोडलेलं गुपित मला सांग, माधव.

संचिन्त्य लोकधर्मार्थं तद्भवान् वक्तुमर्हति

जगाच्या कल्याणासाठी आणि हेतूसाठी विचार करून, तू ते सांगावंस.

अथ विविधधर्मोत्पत्तिः कथयिष्यामि ते देवि कर्म स्वर्गसुखावहम्

आता मी तुला, देवी, विविध धर्मांची उत्पत्ती सांगतो — जी कर्मे स्वर्गसुख देतात.

यत्त्वया पृच्छ्यते देवि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

देवी, तू जे विचारलं आहेस, वसुंधरे, ते नीट ऐक.

नाहं दानसहस्रेण नाहं यज्ञशतैरपि

मी हजार दानांनी किंवा शंभर यज्ञांनी मिळत नाही.

एकचित्तं समाधाय यो मां जानाति माधवि

पण ज्याचं मन एकाग्र करून, माधवी, तो मला ओळखतो—

यच्च पृच्छसि मां भद्रे कर्म स्वर्गसुखावहम्

आणि जे तू मला विचारतेस, भद्रे, ते स्वर्गसुख देणारं कर्म आहे.

ये नमस्यति मां नित्यं पुरुषा बहुचेतसः

जे पुरुष नेहमी मला नमस्कार करतात, जरी त्यांची मनं अनेक असली,

यस्य चित्तं न नश्येत मम भक्तिव्यवस्थितम्

ज्याचं मन माझ्या भक्तीत स्थिर राहतं आणि कधीच ढळत नाही—

ते मामेव प्रपश्यन्ति मयि भक्तिपरायणाः

माझ्या भक्तीत पूर्णपणे लीन झालेले असे लोक फक्त मलाच खऱ्या अर्थाने पाहतात.

इच्छयाऽपि भवेद्भद्रे स्वर्गे वसति सुन्दरि

फक्त इच्छा असूनसुद्धा, सुंदरि, स्वर्गात वास मिळतो.

यानि कर्माणि कुर्वन्तु मां प्रपश्यन्ति माधवि 115.

माधवी, ते कोणतीही कर्मे करत असले तरी, त्यांना त्यात मीच दिसतो.

द्वादश्यामुपवासं तु ये च कुर्वन्ति ते नराः

जे पुरुष द्वादशीला उपवास करतात—

कृत्वा चैवोपवासं प्रगृह्य चैव जलाञ्जलिम्

उपवास करून, पाण्याचा अंजली घेतात,

यावन्तो बिन्दवः किंचित्पतन्त्येवाञ्जलेर्जलात्

त्या अंजलीतून जितके पाण्याचे थेंब पडतात—

अथ चैव तु द्वादश्यां पुरुषा धर्मवादकाः

मग द्वादशीच्या दिवशी, जे पुरुष धर्माला वाहिलेले असतात,

पाण्डुरैश्चैव पुष्पैश्च मृष्टैर्धूपैस्तु धूपयेत्

ते फिकट रंगाची, स्वच्छ फुलं आणि सुगंधी धूप अर्पण करावी.

दत्त्वा शिरसि पुष्पाणि इमं मन्त्रमुदीरयेत्

फुलं डोक्यावर ठेवून, हा मंत्र म्हणावा.

सुमान्यः सुमना गृह्य प्रीयतां भगवान्हरिः

हे भगवंत हरी, हे सुंदर फुलं आणि माझं निर्मळ मन आनंदाने स्वीकारावं.

नमोऽस्तु विष्णवे व्यक्ताव्यक्तगन्धिगन्धान्सुगन्धान्वा गृह्ण गृह्ण नमो भगवते विष्णवे श्रुत्वा प्रत्यागतमाधारसवनं पतये भवं प्रविष्टं मे धूप धूपनं गृह्णातु मे भगवानच्युतः

श्रीविष्णूला नमस्कार! प्रकट आणि अप्रकट, सर्व सुगंधी वास स्वीकारा. श्रीविष्णूला नमस्कार! ऐकून, परत येऊन, सोमरसाच्या स्वामी, तू माझ्या अंतःकरणात प्रवेश कर. हे भगवंत अच्युत, माझं धूप अर्पण स्वीकारावं.

श्रुत्वा चैवं च शास्त्राणि यो मामेव तु कारयेत्

जो कोणी ही शास्त्रं ऐकून, माझ्यासाठी ती आचरणात आणतो,

एतत्ते कथितं देवि श्रेष्ठं चैव मम प्रियम् 115.

हे देवी, हे मी तुला सांगितलं — माझं सर्वात प्रिय आणि उत्तम उपदेश.

श्यामाकं स्वस्तिकं चैव गोधूमं मुद्गकं तथा

श्यामाक, स्वस्तिक, गहू आणि मुग,