वराहपुराणम्

किमन्यैर्बहुभिर्दानैः कोटिसंख्यानविस्तरैः

कोट्यवधी दान केले तरी, इतर अनेक दानांचा काय उपयोग?

आसन्नप्रसवां धेनुं दानार्थं प्रतिपालयेत

दानासाठी, जेव्हा गाय वासरू देणार आहे, तेव्हा तिची वाट पाहावी.

जायमानस्य वत्सस्य मुखं योन्यां प्रदृश्यते 112.

जेव्हा वासरू जन्माला येणार असते, तेव्हा त्याचे तोंड गर्भाशयाच्या द्वारी दिसते.

धेन्वा यावन्ति रोमाणि सवत्साया वसुन्धरे

धरणीमाते, जशी गाईच्या अंगावर, वासरासह, जितकी केसांची संख्या असते—

वसन्ति ब्रह्मलोके वै ये नित्यं कपिलाप्रदाः

जे नेहमी पिंगट गाई दान करतात, ते ब्रह्मलोकात कायम वास करतात.

ब्राह्मणस्य करे दत्त्वा सुवर्णं रौप्यमेव च

ब्राह्मणाच्या हातात सोनं किंवा चांदी ठेवून—

उदकं च करे दत्त्वा वाचयेच्छुद्धया गिरा

आणि त्याच्या हातात पाणी ओतून, शुद्ध वाणीने म्हणावे.

रत्नपूर्णा भवेद्दत्ता पृथिवी नात्र संशयः

अशी पृथ्वी दान दिली तर ती रत्नांनी भरून जाते—याबद्दल काहीच शंका नाही.

नन्दितो याति पितृभिर्विष्ण्वाख्यं परमं पदम्

पितरांनी आनंदित होऊन, तो विष्णूचे परम स्थान प्राप्त करतो.

महापातकयुक्तोऽपि वंचको ब्रह्मदूषकः

मोठ्या पापांनी ग्रस्त, फसवणूक करणारा, ब्राह्मणांचा अपमान करणारा जरी असला—

महापातकयुक्तोऽपि गवां दानेन शुध्यति

मोठ्या पापांनी ग्रस्त असला तरी, गाईंचे दान केल्याने तो शुद्ध होतो.

तद्दिनं पायसाहारं पयसा वापि वा भवेत्

त्या दिवशी त्याचे अन्न पायस किंवा फक्त दूध असावे.

तस्याप्यर्द्धशतेनाथ पंचाशच्च ततोऽर्द्धकम् 112.

त्याच्यासाठी पन्नासचे अर्धे, आणि त्यानंतर पुन्हा त्याचे अर्धे.

इमां गृह्णोभयमुखीमुभयत्र शमोऽस्तु वै

ही दोन्ही बाजूंनी लाभदायक गोष्ट स्वीकारून, दोन्हीकडे शांतता लाभो.

प्रतिगृह्णामि त्वां धेनो कुटुम्बार्थे विशेषतः

गाई, मी तुला, विशेषतः माझ्या कुटुंबाच्या हितासाठी स्वीकारतो.

मे नित्यं स्वस्ति भवतु रुद्राङ्गेति नमोनमः

माझ्यासाठी नेहमी कल्याण होवो—हे रुद्रांग, नमस्कार, नमस्कार!

क इदं कस्मा अदादिति जपित्वा वै वसुन्धरे

‘हे कोणी दिलं? कुणासाठी दिलं?’ असं म्हणत, हे धरणीमाते—

एवं प्रसूयमानां यो गां ददाति वसुन्धरे

ज्याने अशी, जन्मलेली गाय दिली, हे धरणीमाते—

वदन्ति तां चन्द्रसमानवक्त्रां प्रतप्तजाम्बूनदतुल्यवर्णाम्

तिचं मुख चंद्रासारखं, आणि रंग वितळलेल्या सोन्यासारखा असल्याचं ते सांगतात.

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कल्पं चेदं समाहितः

जो मनुष्य सकाळी उठून, एकाग्रतेने हा विभाग म्हणतो—

श्राद्धकाले पठेद्यस्तु इदं पावनमुत्तमम्

श्राद्धकाळात जो हा उत्तम आणि पावन ग्रंथ म्हणतो—

अमायां वाथ यः कश्चिद्द्विजानामग्रतः पठेत् 112.

जो कुणी कपट न करता, ब्राह्मणांसमोर हे पठण करतो,

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं तद्गतेनान्तरात्मना

आणि जो कुणी रोज मन लावून हे ऐकतो,

होतोवाच धरण्यै कथितं राजन्धेनुमाहात्म्यमुत्तमम्

होता म्हणाला: राजन, मी पृथ्वीला गायीचे श्रेष्ठ महत्त्व सांगितले आहे.

मया ते कथितं सर्वं सर्वपापप्रणाशनम्

मी तुला सर्व काही सांगितले, जे सर्व पापांचा नाश करते.

सर्वकामसमृद्धार्थो वैष्णवं पदमाप्नुयात्

सर्व इच्छा पूर्ण झालेला मनुष्य वैष्णव पदाला पोहोचतो.

प्रत्यक्षधेनुर्दातव्या सहिरण्या नृपोत्तम

राजांच्या श्रेष्ठा, प्रत्यक्ष गाय आणि सोबत सोनं द्यावं.

सर्वपापप्रशमनं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्

हे सर्व पापं दूर करतं आणि भोग व मोक्ष देतं.

धेनूनां फलमुद्दिश्य सर्वकामप्रदं नृणाम्

गायींचं फळ मिळावं, जी माणसांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करते, या हेतूने,