वराहपुराणम्

दूरात्ते परिहर्त्तव्याः श्वभिस्तुल्या इवाध्वरे

त्यांना लांबूनच टाळावे, जसे यज्ञात कुत्र्यांना दूर ठेवतात.

असम्भाष्याः प्रतिग्राह्या शूद्रास्ते पापकर्मणः

पापी कृत्य करणाऱ्या शूद्रांशी बोलू नये किंवा त्यांच्याकडून काही घ्यावे नये.

भूमेर्मलं समश्नन्ति जायन्ते विड्भुजश्चिरम् 112.

ते पृथ्वीवरील घाण खातात आणि अनेक जन्मांपर्यंत विष्ठा खाणारेच राहतात.

उपजीवन्ति ये शूद्रास्तेषां गतिमतः शृणु

अशा मार्गाने उपजीविका करणाऱ्या शूद्रांचे पुढे काय होते ते ऐक.

रौरवे तु महारौद्रे वर्षकोटिशतं धरे

रौरव या भयंकर नरकात, ते कोटी वर्षे राहतात.

शुनो योन्या विमुक्तास्तु विष्ठाभुक्कृमयस्ततः

कुत्रीच्या गर्भातून सुटून, ते नंतर विष्ठा खाणारे कृमि होतात.

भूयोभूयो जायमानस्तथोत्तारं न विन्दति

पुन्हा पुन्हा जन्म घेतात, तरीही त्यांना मुक्ती मिळत नाही.

ततः प्रभृत्यमेध्यान्तः पितरस्तस्य शेरते

त्या वेळेपासून त्यांचे पितर अपवित्र ठिकाणीच राहतात.

स नित्यं वर्जनीयो हि दूरात्तु ब्राह्मणैर्धरे

त्याला नेहमीच ब्राह्मणांनी दूर ठेवावे.

प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं तेन शुष्यति स द्विजः

ब्राह्मणाने प्राजापत्य व्रत करावे; त्यामुळे तो शुद्ध होतो.

किमन्यैर्बहुभिर्दानैः कोटिसंख्यानविस्तरैः

कोट्यवधी दान केले तरी, इतर अनेक दानांचा काय उपयोग?

आसन्नप्रसवां धेनुं दानार्थं प्रतिपालयेत

दानासाठी, जेव्हा गाय वासरू देणार आहे, तेव्हा तिची वाट पाहावी.

जायमानस्य वत्सस्य मुखं योन्यां प्रदृश्यते 112.

जेव्हा वासरू जन्माला येणार असते, तेव्हा त्याचे तोंड गर्भाशयाच्या द्वारी दिसते.

धेन्वा यावन्ति रोमाणि सवत्साया वसुन्धरे

धरणीमाते, जशी गाईच्या अंगावर, वासरासह, जितकी केसांची संख्या असते—

वसन्ति ब्रह्मलोके वै ये नित्यं कपिलाप्रदाः

जे नेहमी पिंगट गाई दान करतात, ते ब्रह्मलोकात कायम वास करतात.

ब्राह्मणस्य करे दत्त्वा सुवर्णं रौप्यमेव च

ब्राह्मणाच्या हातात सोनं किंवा चांदी ठेवून—

उदकं च करे दत्त्वा वाचयेच्छुद्धया गिरा

आणि त्याच्या हातात पाणी ओतून, शुद्ध वाणीने म्हणावे.

रत्नपूर्णा भवेद्दत्ता पृथिवी नात्र संशयः

अशी पृथ्वी दान दिली तर ती रत्नांनी भरून जाते—याबद्दल काहीच शंका नाही.

नन्दितो याति पितृभिर्विष्ण्वाख्यं परमं पदम्

पितरांनी आनंदित होऊन, तो विष्णूचे परम स्थान प्राप्त करतो.

महापातकयुक्तोऽपि वंचको ब्रह्मदूषकः

मोठ्या पापांनी ग्रस्त, फसवणूक करणारा, ब्राह्मणांचा अपमान करणारा जरी असला—

महापातकयुक्तोऽपि गवां दानेन शुध्यति

मोठ्या पापांनी ग्रस्त असला तरी, गाईंचे दान केल्याने तो शुद्ध होतो.

तद्दिनं पायसाहारं पयसा वापि वा भवेत्

त्या दिवशी त्याचे अन्न पायस किंवा फक्त दूध असावे.

तस्याप्यर्द्धशतेनाथ पंचाशच्च ततोऽर्द्धकम् 112.

त्याच्यासाठी पन्नासचे अर्धे, आणि त्यानंतर पुन्हा त्याचे अर्धे.

इमां गृह्णोभयमुखीमुभयत्र शमोऽस्तु वै

ही दोन्ही बाजूंनी लाभदायक गोष्ट स्वीकारून, दोन्हीकडे शांतता लाभो.

प्रतिगृह्णामि त्वां धेनो कुटुम्बार्थे विशेषतः

गाई, मी तुला, विशेषतः माझ्या कुटुंबाच्या हितासाठी स्वीकारतो.

मे नित्यं स्वस्ति भवतु रुद्राङ्गेति नमोनमः

माझ्यासाठी नेहमी कल्याण होवो—हे रुद्रांग, नमस्कार, नमस्कार!

क इदं कस्मा अदादिति जपित्वा वै वसुन्धरे

‘हे कोणी दिलं? कुणासाठी दिलं?’ असं म्हणत, हे धरणीमाते—

एवं प्रसूयमानां यो गां ददाति वसुन्धरे

ज्याने अशी, जन्मलेली गाय दिली, हे धरणीमाते—

वदन्ति तां चन्द्रसमानवक्त्रां प्रतप्तजाम्बूनदतुल्यवर्णाम्

तिचं मुख चंद्रासारखं, आणि रंग वितळलेल्या सोन्यासारखा असल्याचं ते सांगतात.