वराहपुराणम्

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत्

मग तो स्वर्गातून खाली पडून जंबूद्वीपाचा अधिपती होतो.

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोके महीयते

सर्व पापांपासून शुद्ध झालेला, तो रुद्राच्या लोकात सन्मानित होतो.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने धान्यधेनुदानमाहात्म्यं नाम दशाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथा, 'धान्य व गायींचे दान याचे माहात्म्य' या शंभर दहा व्या अध्यायाचा येथे समाप्ती.

अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम्

आता कपिला गाय दानाचे माहात्म्य सांगतो. उत्तम अशी कपिला गाय मी आता समजावून सांगतो.

पूर्वोक्तेन विधानेन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम्

पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने, वासरासह गाय द्यावी.

कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि

सुंदरी, कपिला गायीचे डोके आणि मान सर्व तीर्थक्षेत्रांसारखी आहेत.

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात्

जो मनुष्य सकाळी उठून कपिला गायीचे गळा आणि डोके स्पर्श करतो—

स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः

त्या पुण्यस्पर्शामुळे त्याचे पाप त्या क्षणीच नष्ट होते.

कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम्

जो मनुष्य सकाळी उठून त्या गायींची प्रदक्षिणा करतो—

प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात्

श्रद्धेने एक प्रदक्षिणा केली तरी, त्या क्षणीच—

कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः। स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः

शुद्धव्रती माणूस कपिला गायीच्या मूत्राने स्नान केल्यास, तो गंगा वगैरे तीर्थांत स्नान केल्यासारखा होतो.

तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः

अशी एक स्नानक्रिया जरी भक्तीने केली, तरी मनुष्य—

गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः 111.

जो मनुष्य हजार गायी किंवा एक कपिला गाय दान करतो—

गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत्

जर तो गायीच्या हाडामुळे आलेल्या मृत्यूच्या वासाने ते दान दूषित करतो—

गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम्

गायींना खाजवणे आणि त्यांचे रक्षण करणे, हेच त्यांच्या सेवेत श्रेष्ठ आहे.

तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाह्निकम्

जो माणूस रोज उपाशी गायीला गवत वगैरे देतो—

विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः

विविध दिव्य विमानांनी, आणि त्याच्यासाठी समर्पित केलेल्या कन्यांनी वेढलेला—

सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला

सर्वप्रथम सुवर्णासारखी कापिला आहे, दुसरी गोरी आणि पिंगट रंगाची आहे.

पंचमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला

पाचवी गाय अनेक रंगांची आहे, सहावी पांढरी आणि पिंगट रंगाची आहे.

नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिंगला

नववी गाय फिकट लालसर आहे, दहावीच्या शेपटीला पिंगट रंग आहे.

सर्वलक्षणसंयुक्ता सर्वालंकृतसुन्दरी

ती सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी सजलेली आणि अतिशय सुंदर आहे.

भुक्तिमुक्तिप्रदा तेषां विष्णुमार्गप्रदायिनी

त्यांच्यातील ती गाय भोग आणि मोक्ष दोन्ही देते, तसेच विष्णूच्या मार्गाकडे नेते.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने कपिलादानमाहात्म्यं नाम एकादशाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेत आणि विनीत अश्वाच्या कथेत 'कपिला दानाचे महात्म्य' नावाचा एकशे अकरावा अध्याय संपला.

अथोभयतोमुखीगोदानहेमकुम्भदानपुराणप्रशंसाः अतः परं महाराज शृणूभयमुखीं ततः

आता दोन्ही बाजूंनी तोंड असलेल्या गायीचे दान, सुवर्ण कलशाचे दान आणि पुराणांची स्तुती सांगतो. म्हणून, राजन, दोन्ही तोंड असलेल्या गायीबद्दल पुढे ऐक.

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि तव पुण्यफलं महत् या त्वया कपिला प्रोक्ता पूर्वमुत्पादिता प्रभो

हे प्रभो, तू पूर्वी सांगितलेल्या आणि उत्पन्न झालेल्या कपिला गायीच्या दानाने मिळणारे मोठे पुण्य मी आता तुला सांगतो.

होमधेनुः सदा पुण्या सा ज्ञेया कतिलक्षणा

ती नेहमीच यज्ञासाठी योग्य, नेहमी पवित्र आणि कपिला गुणांनी युक्त अशी गाय ओळखावी.

प्रसूयमाना दानेन किं पुण्यं स्याच्च माधव

माधव, अशी गाय जिच्या पोटी वासरू आहे, ती दान दिल्यास कोणते पुण्य मिळते?

श्रीवराह उवाच यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

श्रीवराह म्हणाले: हे ऐकल्यावर सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते—यात काहीच शंका नाही.

कपिला ह्यग्निहोत्रार्थे यज्ञार्थे च वरानने

हे सुंदरिणी, कपिला गाय अग्निहोत्र आणि यज्ञासाठीच असते.