वराहपुराणम्

पूर्ववच्चार्च्चयित्वा तां कृत्वा दीपार्च्चनादिकम्

पूर्वीप्रमाणे तिची पूजा करून, दिवा वगैरे अर्पण करावे.

त्रिः प्रदक्षिणमावृत्त्य दंडवत्प्रणमेच्च ताम्

तीन वेळा प्रदक्षिणा घालून, तिला दंडवत नमस्कार करावा.

मया दत्तां च गृह्णीष्व प्रसीद त्वं द्विजोत्तम

हे द्विजश्रेष्ठ, मी दिलेले हे तू स्वीकार आणि कृपा कर.

या च लक्ष्मीस्तु गोविन्दे स्वाहा या च विभावसौ

गोविंदामधील लक्ष्मी आणि अग्नितील संपत्ती,

गायत्री ब्रह्मणः प्रोक्ता ज्योत्स्ना चन्द्रे रवेः प्रभा

ब्रह्मदेवांनी सांगितलेली गायत्री, चंद्रातील शीतलता, सूर्याची प्रभा,

तस्मात्सर्वमयी देवी धान्यरूपेण संस्थिता

म्हणून सर्वांचा आधार असलेली देवी धान्यरूपाने वास करते.

दत्त्वा प्रदक्षिणं कृत्वा तं क्षमाप्य द्विजोत्तमम्

दान देऊन, प्रदक्षिणा करून, त्या द्विजश्रेष्ठाची क्षमा मागावी.

तावत्पुण्यं समधिकं व्रीहिधेनोश्च तत्फलम्

अशा प्रकारे, तांदळाच्या गायीचे दान केल्याने त्याहून अधिक पुण्य मिळते.

इहलोके च सौभाग्यमायुरारोग्यवर्द्धनम्

या जन्मात भाग्य, आयुष्य आणि आरोग्य वाढते.

स्तूयमानोऽप्सरोभिश्च स याति शिवमन्दिरम् 110.

अप्सरांनी स्तुती केली असता, तो शिवाच्या मंदिरात जातो.

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जम्बूद्वीपपतिर्भवेत्

मग तो स्वर्गातून खाली पडून जंबूद्वीपाचा अधिपती होतो.

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोके महीयते

सर्व पापांपासून शुद्ध झालेला, तो रुद्राच्या लोकात सन्मानित होतो.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने धान्यधेनुदानमाहात्म्यं नाम दशाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथा, 'धान्य व गायींचे दान याचे माहात्म्य' या शंभर दहा व्या अध्यायाचा येथे समाप्ती.

अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम्

आता कपिला गाय दानाचे माहात्म्य सांगतो. उत्तम अशी कपिला गाय मी आता समजावून सांगतो.

पूर्वोक्तेन विधानेन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम्

पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने, वासरासह गाय द्यावी.

कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि

सुंदरी, कपिला गायीचे डोके आणि मान सर्व तीर्थक्षेत्रांसारखी आहेत.

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात्

जो मनुष्य सकाळी उठून कपिला गायीचे गळा आणि डोके स्पर्श करतो—

स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः

त्या पुण्यस्पर्शामुळे त्याचे पाप त्या क्षणीच नष्ट होते.

कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम्

जो मनुष्य सकाळी उठून त्या गायींची प्रदक्षिणा करतो—

प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात्

श्रद्धेने एक प्रदक्षिणा केली तरी, त्या क्षणीच—

कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः। स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः

शुद्धव्रती माणूस कपिला गायीच्या मूत्राने स्नान केल्यास, तो गंगा वगैरे तीर्थांत स्नान केल्यासारखा होतो.

तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः

अशी एक स्नानक्रिया जरी भक्तीने केली, तरी मनुष्य—

गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः 111.

जो मनुष्य हजार गायी किंवा एक कपिला गाय दान करतो—

गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत्

जर तो गायीच्या हाडामुळे आलेल्या मृत्यूच्या वासाने ते दान दूषित करतो—

गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम्

गायींना खाजवणे आणि त्यांचे रक्षण करणे, हेच त्यांच्या सेवेत श्रेष्ठ आहे.

तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाह्निकम्

जो माणूस रोज उपाशी गायीला गवत वगैरे देतो—

विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः

विविध दिव्य विमानांनी, आणि त्याच्यासाठी समर्पित केलेल्या कन्यांनी वेढलेला—

सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला

सर्वप्रथम सुवर्णासारखी कापिला आहे, दुसरी गोरी आणि पिंगट रंगाची आहे.

पंचमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला

पाचवी गाय अनेक रंगांची आहे, सहावी पांढरी आणि पिंगट रंगाची आहे.